Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2022 r., III SA/Kr 1191/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2022 r., III SA/Kr 1191/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. C., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., nr [...], w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną przez R. C. , zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 9 czerwca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze

3 , działając na podstawie art. Art. 60 i 106 ust. 3 b i ust. 5 ustawy z dnia

4 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia

5 1 lutego 2021 r. nr [...] r. w przedmiocie zmiany decyzji Wójta Gminy z dnia 4 grudnia 2019 r. nr [...].

6 Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych

7 i prawnych:

8 Decyzją z dnia 1 lutego 2021 r. Nr [...] r. Wójt Gminy:

9 1. Zmienił decyzję Nr [...] r. z dnia 4 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej

10 w ten sposób, że:

11 a) punkt 1 tiret 1 decyzji od dnia 1 lutego 2020 r. w miejsce dotychczasowe otrzymuje brzmienie: średniomiesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej wynosi 4 039,91 zł miesięcznie,

12 b) punkt 1 tiret 2 decyzji od dnia 1 marca 2020 r. w miejsce dotychczasowe otrzymuje brzmienie skarżący będzie ponosił odpłatność w wysokości

13 1228,44 zł miesięcznie. Opłata będzie uiszczana na rzez Domu Pomocy Społecznej.

14 2. W pozostałym zakresie, dotyczącym wniosku skarżącego,

15 tj. uwzględnienia obniżenia dochód. Z powodu zajęć komorniczych odmówi zmiany decyzji.

16 W uzasadnieniu decyzji organ podał, że aktualnie źródłem dochodu skarżącego jest renta rolnicza wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz świadczeniem uzupełniającym w wysokości, od 1 marca 2020 r. 1.754,91 zł miesięcznie. Natomiast dochód skarżącego, w czasie wydania ostatniej decyzji dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej wynosił 1.665,01 zł, a zatem kwota zmiany dochodu wynosiła 89,90 zł i przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 70,10 zł. W związku z powyższym, ustalono odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w następujący sposób: skarżący wnosi opłatę w kwocie 1.228,44 zł miesięcznie, a Gmina wnosi opłatę

17 w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca

18 w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca tego domu. Organ pierwszej instancji również zaznaczył, że dokonał analizy zasadności ustalenia opłaty ponoszonej przez mieszkańca domu w wysokości niższej niż 70%, jednak brzmienie art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wyklucza taką możliwość. Www. przepis przewiduje bowiem, że mieszkaniec domu wnosi opłatę

19 za pobyt w domu pomocy społeczne nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu.

20 Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący podnosząc, że dochód miesięczny "na rękę" wynosi różnicę pomiędzy kwotą 1.754,91 zł, otrzymywaną

21 z tytułu renty rolniczej wraz z dodatkami, a kwotą pobieraną na poczet pobytu w DPS

22 w kwocie 1.228,44 zł, to jest 526,47 zł.

23 Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

24 SKO, działając jako organ odwoławczy wskazało,

25 że w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy ustalił średni koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej na kwotę 4.039,91 zł. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

26 z dochodów dziecka; małżonek, zstępni przed wstępnymi; gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Natomiast w sytuacji gdy opłatę

27 za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi, na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 1

28 ustawy o pomocy społecznej mieszkaniec domu, winno to być nie więcej jednak

29 niż 70% dochodu mieszkańca domu. Skarżący jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej i obecnie uzyskuje dochód z tytułu renty rolniczej

30 wraz z dodatkami w kwocie 1.754,91 zł miesięcznie (aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia 8 maja 2020 r.), podczas gdy poprzednia wysokość dochodu wynosiła 1.665,01 zł. Z tego względu należność z tytułu pobytu w Domu wynosi 70% wyżej opisanego dochodu, czyli w niniejszej sprawie 1.228,44 zł miesięcznie. Kolegium zaznaczyło, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej

31 lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 106 ust 3b). W niniejszej sprawie, kwota stanowiąca 10% kryterium dochodowego wynosi 70,10 zł (701,00 zł x 10%), a różnica miedzy aktualnie osiąganym dochodem (1.754,91 zł) i poprzednio uzyskiwanym dochodem (1.665,01 zł) wynosi 89,90 zł, a zatem więcej niż 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, czyli można przyjąć, że nastąpiła zmiana dochodu.

32 Na poparcie swojego stanowiska Kolegium powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2018r., sygn. akt II SA/Lu 763/17, zgodnie z którym w razie zmiany dochodu pensjonariusza domu pomocy społecznej, która to zmiana przekracza 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, obowiązkiem organu administracji jest orzec

33 o zmianie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość opłaty za pobyt w tej placówce.

34 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

35 na powyższą decyzję skarżący podniósł, że obecnie otrzymuje na rękę kwotę

36 ok. 130 zł miesięcznie. Jest to kwota znacznie niższa niż ustawowe minimum

37 30 % jakie winno być wypłacane po pobraniu 70% tytułem współuczestniczenia

38 w opłacie za pobył w DPS.

39 Mając powyższe na uwadze, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i prawidłowe wyliczenie kwoty ponoszonej przez skarżącego odpłatności za pobyt w DPS oraz o zwrot nienależnie pobranych kwot w miesiącach od listopada 2020 r. do chwili obecnej z renty skarżącego ponad ustawowy limit 70%.

40 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

42 Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

43 (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę

44 do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie,

45 lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

46 Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w wyniku przeprowadzonej według wyżej wskazanych kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty

47 za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej, Sąd uznał, że nie odpowiadają

48 one prawu wskutek naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istoty wpływ na wynik sprawy.

49 Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 106 ust. 5 ustawy z dnia

50 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji.

51 Zgodnie z tym przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla

52 na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki,

53 o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej

54 na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

55 Wykładania tego przepisu i innych ustawy o pomocy społecznej nie pozostawia zatem wątpliwości, że zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi obligatoryjną przesłankę weryfikacji uprzednio wydanej decyzji. Ustawodawca w redakcji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej posługuje się pojęciami: "zmienia" i "uchyla",

56 co oznacza, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie,

57 jak i jej uchylenie mają charakter konstytutywny, bo tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym ta zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje z mocy samej decyzji. Należy więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa

58 i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA: z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 982/12,

59 z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 221/16, z dnia 9 czerwca 2017 r.,

60 sygn. akt I OSK 2763/16, z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 922/16).

61 Zmiana decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. dotycząca wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może więc mieć skutek wsteczny, tj. wywołać skutek z datą wcześniejszą, aniżeli data wydania decyzji zmieniającej.

62 Przypomnieć należy, że co do zasady, w myśl art. 60 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70%

63 tego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej).

64 Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

65 - mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

66 z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi, gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

67 Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

68 - mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

69 - małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą trybie art. 103 ust. 2:

70 w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy

71 niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

72 - gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

73 - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

74 Wobec jednakże treści art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny

75 w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa

76 na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, to zgodzić się należało z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że powyższa regulacja znajdowała zastosowanie także w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

77 W sytuacji więc wystąpienia zmiany dochodu skarżącego przekraczającej

78 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, istotnie zaistniała przesłanka do zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt skarżącego w DPS na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.

79 Podejmując decyzję w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej zwrócić należy też uwagę, że uchylenie lub zmiana decyzji przy wykorzystaniu

80 tego rodzaju trybu obejmować powinno tą z decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym. Wprowadzającym w błąd i nieprawidłowym jest, więc wymienianie

81 np. w treści orzeczenia wszystkich decyzji począwszy od pierwotnej, a skończywszy na decyzji zmieniającej pierwszą z decyzji w zakresie ustalonej opłaty za pobyt

82 w domu pomocy społecznej. Przy takim stanie rzeczy (dokonanych zmianach

83 i w wysokości kwoty opłaty) nie funkcjonuje pierwotna decyzja lecz jedna

84 w zmienionej już treści.

85 W rozpoznawanej sprawie organy podjęły decyzję o zmianie decyzji z dnia

86 4 grudnia 2019 r., nr [...] w ten sposób, że punkt 1 tiret 1 decyzji,

87 od dnia 1 lutego 2020 r., w miejsce dotychczasowe otrzymuje brzmienie – średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej wynosi 4 039,91 zł miesięcznie; punkt 1 tiret 2 decyzji, od dnia 1 marca 2020 r.,

88 w miejsce dotychczasowe otrzymuje brzmienie, że skarżący będzie ponosił odpłatność w wysokości 1 228,44 zł miesięcznie. W pozostałym zakresie, dotyczącym wniosku skarżącego, tj. uwzględnienia obniżenia dochodu, z powodu zajęć komorniczych odmówiły zmiany decyzji.

89 W odniesieniu do zmiany punktu 1 tiret 2 decyzji, działanie organów nie budzi wątpliwości. Skoro zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia 24 stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej na terenie Powiatu w roku 2020 (Dz. Urzęd. Województwa z dnia 27 stycznia 2020 r., poz. 832) ustalono wysokość miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej w wysokości 4 039,91 zł na terenie Powiatu, to w tym zakresie decyzja ta musiała zostać także zmieniona.

90 Jeśli chodzi natomiast o zmianę decyzji w zakresie obejmującym punkt 1 tiret 2 decyzji, to w ocenie Sądu organy orzekające w niewystarczający i niebudzący wątpliwości sposób wykazały konieczność zmiany decyzji poprzez ustalenie wysokości opłaty za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej w wysokości 1 228,44 zł miesięcznie.

91 Zwrócić należy bowiem uwagę, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze

92 w decyzji kasacyjnej z dnia 17 lutego 2020 r. nr [...]

93 (k. 54 akt administracyjnych), wskazało, że organ pierwszej instancji przedwcześnie przyjął, że wobec zajęcia świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu roszczeń alimentacyjnych od 1 lutego 2020 r., która podlega potrąceniu z renty skarżącego wypłacanej przez KRUS w kwocie 428,70 zł miesięcznie, uległa zmianie kwota dochodu skarżącego. W świetle bowiem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej kwota dochodu ulega pomniejszeniu w celu spełnienia obowiązku alimentacyjnego bieżącego, wskazując jednak na rozbieżności w orzecznictwie. Kolegium uznało więc, że organ pierwszej instancji potraktował całą kwotę 428,70 zł jako kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, co było bezpodstawne i błędne. Organ powinien zwrócić się do komornika z wezwaniem o wyjaśnienie jaka część potrącanej miesięcznie kwoty obejmuje długi alimentacyjne, a jaka część koszty egzekucyjne

94 i opłaty komornicze.

95 Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazał, że z informacji, jaka wpłynęła w dniu 7 grudnia 2020 r. wynika, że KRUS dokonał potrąceń w wysokości 428,70 zł za luty 2020 oraz w okresie 3 wrzesień 2020 w wysokości 492,39 zł. Z zestawienia wynika, że żadna kwota

96 nie została przekazana wierzycielowi na poczet alimentów bieżących i zaległych,

97 co uniemożliwia obniżenie dochodu o kwotę tych zajętych świadczeń przez organ egzekucyjny.

98 Istotnie, na k. 71 akt administracyjnych znajduje się informacja od Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym,

99 która wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 7 grudnia 2020 r. Tyle tylko,

100 że z zestawienia tego zdaje się wynikać, że od 17 lutego 2020 r. do 17 marca 2020 r. kwota comiesięcznych potrąceń wynosi 428,70 zł, zaś od 17 marca

101 2020 r. do 15 września 2020 r. kwota ta wynosi 492, 39 zł. Nadto, co istotne,

102 od 17 lutego 2020 r. do 16 czerwca 2020 r. część z kwoty ulegającej potrąceniu została przekazana na rzecz Sądu, jako kwota kosztów odpowiednio w wysokościach:

103 336,37 zł, 492,14 zł, 486,09 zł, 492,14 zł, 320,03 zł, zaś od 16 czerwca 2020 r. do dnia 15 września 2020 r. również część kwoty ulegającej potrąceniu została przekazana

104 na rzecz funduszu alimentacyjnego odpowiednio w wysokościach: 159,13 zł,

105 455,69 zł, 455,69 zł, 450,07 zł.

106 W związku z powyższym w dalszym ciągu, nie jest wystarczająco jasne,

107 o jaką część z kwoty ulegającej potrąceniu może zostać, bądź nie i z jakich powodów, pomniejszony dochód skarżącego, stosownie do postanowień art. 8 ust. 3 ustawy

108 o pomocy społecznej. Takie działanie organu narusza przepisy postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

109 Art. 269 § 1 P.p.s.a. nie pozwala też żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale

110 i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

111 Wobec powyższego zwrócić należy uwagę, że "skoro obowiązek alimentacyjny realizowany jest w ramach nawiązanego stosunku alimentacyjnego, powstałego

112 z mocy prawa, niezależnie od woli stron, wskutek istnienia określonych relacji rodzinnych, takich jak pokrewieństwo, powinowactwo czy przysposobienie, to zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz tych osób uprawnionych,

113 nie można utożsamiać z kwotami należności wyegzekwowanych lub zwróconych

114 przez dłużnika na rzecz funduszu alimentacyjnego w ramach nie prywatnoprawnego lecz przecież, co istotne, publicznoprawnego zobowiązania."(tak NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., sygn.. akt I OSK 721/21; LEX nr 3331824). Innymi słowy kwoty należności ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego w drodze egzekucji sadowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych bądź zwrócone przez tę osobę do tego funduszu nie mają charakteru kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej i nie stanowią podstawy do odliczenia

115 ich od przychodu.(por. też uchwała NSA w składzie 7 sędziów z dnia 8 listopada

116 2021 r., sygn.. akt I OPS 2/21).

117 Ustaleń w tym zakresie nie może jednakże dokonywać za organ administracji Sąd, który ma za zadanie jedynie ocenić prawidłowość poddanej kontroli decyzji,

118 co do jej zgodności z obowiązującym prawem materialnym, jak i procesowym. Kwestii tych nie można się też domyślać. Ponadto, organ zobowiązany jest

119 też do przedstawienia oprócz stanu faktycznego także i stanu prawnego. Powinien więc wskazać jakie przepisy obowiązują, które z nich mają zastosowanie w danej sprawie i dla czego i przedstawić ich wykładnię, czy tez rozumienie, a następnie prawne konsekwencje. Nieprawidłowym jest więc ograniczenie się jedynie

120 do zacytowania całości bądź fragmentu treści przepisu bez podania stanowiska organu jego rozumienia. Wszak sąd administracyjny kontroluje przecież także i proces wykładni przepisów i ich zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Skoro organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 1 lutego 2021 r.

121 nr [...] wskazał, że oceniając stan faktyczny żadna z kwot nie mogła pomniejszyć dochodu skarżącego, zgodnie z dyspozycją

122 art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, to powinien przedstawić argumenty z jakich powodów w świetle treści wskazanego przepisu potrącone kwoty te nie mogły zostać odliczone.

123 Każda też sprawa administracyjna, wobec naczelnej zasady postępowania administracyjnego – zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) - winna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.

124 "Zasada ta jest zrealizowana wtedy, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji."(por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia

125 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 311/22; LEX nr 3353869).

126 Tymczasem w niniejszej sprawie SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało jedynie na treść art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, treść art. 60 ust. 1 i 61 ust. 2 pkt 1 ustawy a także na art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej konstatując, że skoro w niniejszej sprawie różnica pomiędzy aktualnie osiąganym przez skarżącego dochodem i poprzednio uzyskiwanym dochodem wynosi więcej niż 10 % kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, to można przyjąć, że nastąpiła zmiana dochodu, a w konsekwencji organ pierwszej instancji miał obowiązek orzec o zmianie decyzji ustalającej opłatę za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej. Nie odniosło się kompletnie do kwestii rozumienia art. 8 ust. 3

127 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej i kwestii związanych z pomniejszeniem dochodu skarżącego o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób i dokonanych ustaleń w tym zakresie przez organ pierwszej instancji. Brak w tym względzie wypowiedzi Kolegium i stanowiska prawnego przede wszystkim, tym bardziej,

128 że we wskazywanej już decyzji kasacyjnej Kolegium wskazywało organowi pierwszej instancji na kierunek działań, jakie organ ten winien podjąć w ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie zajęło więc stanowiska Kolegium, czy decyzja organu pierwszej instancji i z jakich powodów jest w tym względzie prawidłowa. Stanowi to nie tylko uchybienie postanowieniom art. 107 § 3 k.p.a., ale przede wszystkim narusza zasadę dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 15 k.p.a. W takim względzie nie można bowiem uznać, że sprawa została dwukrotnie rozpoznana i rozpatrzona przez każdy organ

129 w każdej z instancji.

130 Nie odniosło się też Kolegium do zarzutów podniesionych przez skarżącego

131 w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji odnoszących się do kwestii związanej z wysokością odpłatności za jego pobyt w domu pomocy społecznej

132 i otrzymaniem przez niego w miesiącach listopadzie, grudniu 2020 r. oraz styczniu 2021 r. na rękę jedynie kwoty 97 zł, a w lutym 2021 r. kwoty 34,08 zł, która to kwota jest znacznie niższa niż ustawowe minimum 30%, jakie winno mu być, jego zdaniem, wypłacane po pobraniu 70% "tytułem współuczestniczenia w opłacie za pobyt w DPS."

133 Wobec powyższego skarga musiała wywrzeć zamierzony skutek,

134 lecz nie ze względów w niej wskazanych, a z powodu naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem decyzji obydwu instancji, zgodnie z postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w świetle których sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

135 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

136 na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4

137 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

138 z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r.,

139 poz. 374 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku