Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 grudnia 2020 r., II SA/Ke 966/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 grudnia 2020 r., II SA/Ke 966/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku K.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ożarowa z dnia 20 lutego 2020 r. znak: [...], orzekającej o ustaleniu dla K.S. odpłatności za pobyt babci - H.B. w Domu Pomocy Społecznej w S. (dalej "DPS") w wysokości 525,12 zł miesięcznie, począwszy od dnia 30 sierpnia 2019 r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.

3 W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. zawierała stosowne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania oraz że decyzja ta została

4 doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 § 1 i 4 k.p.a. Skarżąca odwołanie złożyła z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Jednocześnie ze złożonym odwołaniem skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

5 Rozpoznając wniosek K.S. o przywrócenie terminu, Kolegium wskazało, że przesyłka zawierająca kierowaną do skarżącej decyzję została po raz pierwszy awizowana w dniu 4 marca 2020 r. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 44 k.p.a., doręczenie decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. nastąpiło więc - w ramach wspomnianej fikcji prawnej - w dniu 19 marca 2020 r. i od tej też daty należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Przy czym Kolegium zaznaczyło, że doręczenie decyzji nastąpiło w okresie stanu zagrożenia epidemicznego wprowadzonego w dniu 14 marca 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Kolegium powołało się na art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej: ustawą COVID-19), wskazując, że przepis ten został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaww zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) zwanej dalej "ustawą zmieniającą". Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia 24 maja 2020 r., a zatem ostatnim dniem tego terminu był dzień 8 czerwca 2020 r. Tymczasem skarżąca wniosła odwołanie w dniu 26 czerwca 2020 r.

6 Niezależnie od powyższego Kolegium wyjaśniło, że przesłanką obligatoryjną dla możliwości badania okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania jest złożenie takiego żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotną w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia żądania przywrócenia terminu, jest dzień ustania przyczyny jego uchybienia.

7 Kolegium ustaliło, że w dniu 4 maja 2020 r. skarżąca skontaktowała się telefonicznie z organem pierwszej instancji w związku z przeprowadzonym wywiadem alimentacyjnym przez pracownika GOPS w Miękini i wydaniem ewentualnej decyzji przez organ pierwszej instancji, dotyczącej odpłatności za pobyt babci w DPS w Sandomierzu. Wówczas uzyskała informację o powtórnym awizowaniu umowy oraz powtórnym awizowaniu decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS. Z notatki pracownika socjalnego przeprowadzającego rozmowę ze skarżącą wynika, że powtórnie zostanie wysłana pierwotna umowa na wskazany przez skarżącą adres korespondencyjny we Wrocławiu.

8 Dalej Kolegium podniosło, że w dniu 18 maja 2020 r. skarżąca otrzymała przesyłkę zawierającą umowę w sprawie odpłatności nr OPS.073.1.2020. Pismem z dnia 24 maja 2020 r. skarżąca, nawiązując do propozycji tej umowy, zwróciła się do organu pierwszej instancji o przesłanie kopii umowy pierwotnej/decyzji oraz szczegółowych wyjaśnień dotyczących kosztów utrzymania babci w DPS, odpłatności babci za pobyt w DPS, osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności, wskazanie sposobu wyliczenia opłaty i dokonanie oceny przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w szczególności złożonej deklaracji finansowej.

9 Kolegium podkreśliło, że w odpowiedzi organ pierwszej instancji pismem z dnia 5 czerwca 2020 r. udzielił stronie szczegółowych informacji w powyższym zakresie, a wraz z tym pismem została do strony przesłana kopia decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona skarżącej w dniu 17 czerwca 2020 r. Treść wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania potwierdza, że kopię decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. strona faktycznie otrzymała. Zdaniem Kolegium zatem, w tym dniu skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji ustalającej jej odpłatność za pobyt babci w DPS, której nie otrzymała z powodu skierowania jej na niewłaściwy adres. Tym samym uznać należy, że od tej daty zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia żądania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

10 Wobec powyższego Kolegium uznało, że skarżąca nie spełniła obligatoryjnej przesłanki do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż z wnioskiem takim wystąpiła po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie organu, powyższe oznacza, że nie jest możliwe badanie okoliczności podniesionych we wniosku, które wskazują na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu.

11 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wywiodła K.S., podnosząc, że pismo o nazwie decyzja datowane na 20 lutego 2020 r. nie jest decyzją; w sprawie nie został wydany żaden akt o randze decyzji, o czym świadczy twierdzenie organu pierwszej instancji, który w piśmie z dnia 6 maja 2020 r. zawiera informację, że przesyła umowę dotyczącą ponoszenia odpłatności za pobyt H.R. w DPS, prosząc o jej podpisanie i odesłanie w dwóch egzemplarzach w terminie 7 dni od daty otrzymania, informując, że w przypadku odmowy podpisania umowy, zgodnie z art. 61 ust. 2d ustawy o pomocy społecznej, wydana zostanie decyzja ustalająca opłatę za pobyt w DPS. Takie stwierdzenie w myśl obowiązującego orzecznictwa jest, zdaniem skarżącej, wiążące dla organu, którego postępowanie powinien cechować profesjonalizm i który powinien brać odpowiedzialność za informacje przekazywane stronie. Skarżąca zarzuciła, że w kontekście pisma z dnia 5 czerwca 2020 r., do którego dołączone zostało pismo o nazwie decyzja z dnia 20 lutego 2020r., została postawiona w niejasnej sytuacji prawnej, biorąc pod uwagę wcześniejszą korespondencję. Wskazała, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skarżąca zarzuciła, że trudno mówić o realizacji zapisów art. 9 k.p.a. w przypadku przesyłania do strony przez organ administracji publicznej sprzecznych informacji.

12 Zdaniem skarżącej nawet gdyby uznać, że pismo o nazwie decyzja z dnia 20 lutego 2020 r., przesłane jako załącznik do pisma z dnia 5 czerwca 2020 r., ma walor decyzji administracyjnej, pomimo wcześniejszego poinformowania skarżącej pismem z dnia 6 maja 2020 r., że decyzja zostanie dopiero wydana, a co za tym idzie - nie została jeszcze wydana, to pismo z dnia 5 czerwca 2020 r. nie zawiera wymaganego pouczenia o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a takie pouczenie jest wymagane. Skarżąca podniosła również, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia stwierdziło, że "uznać należy, że od tej daty (tj. od 17.06.2020r.) zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia żądania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania", tj. od daty, gdy otrzymała pismo z dnia 5 czerwca 2020 r., do którego załączono pismo o nazwie decyzja, jednak bez odpowiedniego pouczenia o trybie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

13 W przypadku stwierdzenia, że pismo o nazwie decyzja datowane na 20 lutego 2020 r. ma walor decyzji administracyjnej, strona wniosła o wyłączenie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny akt do odrębnego prowadzenia przez właściwą prokuraturę postępowania przygotowawczego, w celu zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia podejrzenia popełnienia czynu zabronionego, polegającego na potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym z dnia 6 maja 2020 r., w którym z jednej strony proponuje się jej sygnowanie podpisem dokumentu - umowa nr OPS.073.1.2020 datowanego na dzień 23 stycznia 2020 r. - a tym samym potwierdzenie stanu niezgodnego z prawdą, że zawarła ponad 3 miesiące wcześniej umowę, a z drugiej strony informuje się ją, że wydana zostanie decyzja administracyjna, podczas gdy już takowa została wydana.

14 W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła chronologię zdarzeń zaistniałych w toku postępowania administracyjnego, podnosząc w szczególności, że w listopadzie 2019 r. podczas wywiadu środowiskowego z pracownikiem MOPS we Wrocławiu wyjaśniała, iż jej adresem korespondencyjnym, tożsamym z adresem zameldowania wskazanym w dowodzie osobistym jest adres: ul. [...] we Wrocławiu. Skarżąca podkreśliła, że tych samych informacji udzieliła w grudniu 2019 r. podczas wywiadu środowiskowego pracownikowi GOPS w Miękini, właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Natomiast organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonywał doręczeń kierowanych do skarżącej pism na adres jej zamieszkania, tj. ul. [...] w Wilkszynie. Zdaniem skarżącej, przesyłanej do niej korespondencji nie można uznać za skutecznie doręczoną, skoro w aktach administracyjnych znajduje się jej adres do korespondencji. Skarżąca dodała, że nie uchylała się od kontaktu z organami administracyjnymi, które posiadały także jej numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej.

15 Nadto strona wskazała, że wobec przesłanego jej pisma z dnia 5 czerwca 2020 r. nie rozumiała, od czego ma się odwołać i w jakim trybie - skoro ten sam organ pismem z dnia 18 maja 2020 r. twierdził, że decyzja w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt jej babci w DPS zostanie wydana.

16 W związku z przytoczonymi okolicznościami, skarżąca wniosła o wyjaśnienie jej sytuacji prawnej w kontrolowanej sprawie oraz stwierdzenie, że nie została wydana przedmiotowa decyzja administracyjna. Na wypadek uznania zaś, że decyzja ta została wydana w dniu 20 lutego 2020 r., skarżąca zażądała ustalenia, iż termin na wniesienie odwołania od tej decyzji został przez nią dochowany.

17 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

18 Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

20 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

21 Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe.

22 Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepisy art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).

23 Z powyższego wynika, że warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wniesienie takiej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1476/17, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

24 W niniejszej sprawie nie mogło być sporu co do tego, że do doręczenia skarżącej kopii decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ożarowa z dnia 20 lutego 2020 r. doszło w dniu 17 czerwca 2020 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona złożyła w dniu 26 czerwca 2020 r. Nie sposób jednak z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wywnioskować, z jaką datą ustała – zdaniem strony – przyczyna uchybienia terminu, z powodu której nie mogła złożyć w terminie odwołania. Kierując się argumentacją organu odwoławczego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że organ ten przyjął, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu zapoznania się przez skarżącą z treścią decyzji z dnia 20 lutego 2020 r., czyli w dniu 17 czerwca 2020 r. Niemniej jednak to strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu powinna wskazać datę, z jaką ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności, dla której określony był termin, zaś organ winien brak formalny wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie wyeliminować przed wydaniem postanowienia rozpoznającego taki wniosek (art. 64 § 2 k.p.a.). Takiego braku wniosku o przywrócenie terminu organ nie wyeliminował. Nawet jednak gdyby uznać, że z pisma strony zawierającego prośbę o przywrócenie terminu ma wynikać, że z dniem 17 czerwca 2020 r. strona zapoznała się z treścią decyzji, w tym z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania, to jednak w okolicznościach tej sprawy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - z uwagi na jej złożenie po terminie wyznaczonym art. 58 § 2 k.p.a. - nastąpiła z naruszeniem prawa z następujących powodów.

25 Nie może być wątpliwości, że na dzień 5 czerwca 2020 r. (czyli na datę pisma skierowanego do strony przez organ pierwszej instancji) strona mogła jeszcze skuteczne złożyć odwołanie w związku z treścią regulacji prawnych zawartych w art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej jak "ustawa o COVID") oraz art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 6 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). O treści tych przepisów organ nie pouczył strony, przesyłając decyzję z dnia 20 lutego 2020 r. Dodatkowo uwzględniając wysokie prawdopodobieństwo doręczenia skarżącej decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. po terminie do wniesienia odwołania – z uwagi na fakt, że do doręczenia wnioskodawczyni pisma z dnia 5 czerwca 2020 r. (piątek), może dojść najwcześniej w ostatnim dniu złożenia odwołania, czyli 8 czerwca 2020 r. (poniedziałek) - organ powinien był pouczyć stronę o prawie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu z zachowaniem wymogów wynikających z art. 58 k.p.a. W tej sprawie takie pouczenie było szczególnie istotne dla zapewnienia stronie rozpoznania jej sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego z podanych niżej przyczyn.

26 Strona w okresie poprzedzającym przesłanie przez organ decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. (przy piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r.) zgłaszała wątpliwości związane z doręczaniem jej korespondencji w sprawie na nieprawidłowy adres. Wskazywała, że z tego powodu nie odebrała przesyłek adresowanych do niej w toku postępowania, a przez to nie zapoznała się z ich zawartością. Dodatkowo po telefonicznej interwencji skarżącej w dniu 4 maja 2020 r. ww. decyzja nie została jej doręczona, zaś doszło do ponownego przesłania jej treści umowy datowanej na dzień 23 stycznia 2020 r. z pismem przewodnim. Wskutek takiego postępowania organu strona mogła powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, na jakim faktycznie etapie znajduje się postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt babci w domu pomocy społecznej, jaka jest jej sytuacja procesowa, czy i jakie obowiązki zostały na nią nałożone.

27 Opisane okoliczności zobowiązywały organ pierwszej instancji do szczególnej dbałości o treść kierowanych do strony pouczeń przy doręczaniu ponownie decyzji

28 z dnia 20 lutego 2020 r., aby sprostać obowiązkom, jakie spoczywają na organach administracji w ramach zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Należy tu w szczególności zwrócić uwagę na zasadę wynikającą z art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie oraz doktrynie podkreśla się, że zasada informowania ma charakter gwarancyjny i ochronny względem jednostki, jako podmiotu słabszego w stosunkach natury publicznoprawnej. Ustawodawca kładzie w niej nacisk na obowiązek organów administracji publicznej, uniezależniając go od znajomości prawa przez obywateli. Organ w zakresie realizacji obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. powinien działać z urzędu, a jego bezczynność w tym zakresie stanowi naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1049/18 i powołane tam: K. Wojciechowska, Komentarz do art. 9 k.p.a. (w:) M. Wierzbowski. A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2018, Legalis). Co istotne, zasada ta zawiera w sobie również obowiązek organu informowania strony o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy.

29 Nie wynika z akt sprawy, aby skarżąca została w należyty sposób pouczona o przysługujących jej uprawnieniach tj. prawie do wniesienia odwołania w związku z treścią przepisów ustawy o COVID (i jej zmiany) bądź ewentualnie złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Na gruncie rozpatrywanej sprawy to właśnie brak właściwych pouczeń ze strony organu pierwszej instancji mógł skutkować złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dopiero w dniu 26 czerwca 2020 r. Brak pouczeń co do prawa, trybu i terminu podjęcia przysługujących stronie środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, a w tej sprawie tak się stało, bo doszło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez merytorycznego rozpoznania prośby o przywrócenie terminu tj. bez oceny, czy strona ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

30 Kolegium nie tylko zaakceptowało taki sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji, ale także nie wezwało skarżącej do wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, a do czego wnioskodawca jest zobowiązany treścią przepisu art. 58 § 2 k.p.a., zakładając z góry, że mogło to nastąpić tylko w dacie doręczenia skarżącej decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. przy piśmie z dnia 5 czerwca 2020 r., choć decyzja nie zawierała prawidłowych pouczeń, o których mowa wyżej.

31 W efekcie Kolegium naruszyło nie tylko art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 58

32 § 2 k.p.a., ale także art. 7 i art. 8 k.p.a., nie uwzględniając słusznego interesu skarżącej przy rozpatrywaniu jej sprawy, prowadząc postępowanie wbrew zasadzie budowania zaufania obywateli do działalności organów administracji publicznej.

33 W realiach rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego okazało się zatem co najmniej przedwczesne.

34 Odnośnie wniosku skarżącej o wyłączenie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny akt do odrębnego prowadzenia przez właściwą prokuraturę postępowania przygotowawczego w celu zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia podejrzenia popełnienia czynu zabronionego, polegającego na potwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym z dnia 6 maja 2020 r., wyjaśnić należy, że ramy kognicji sądu administracyjnego wyznaczają obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny – zgodnie z art. 155 § 1 p.p.s.a. - w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Niemniej w tej sprawie podstaw do zastosowania instytucji sygnalizacji Sąd nie znalazł. Trzeba wyjaśnić, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji doręczył skarżącej egzemplarz propozycji umowy zawierający datę 23 styczeń 2020 r. w odpowiedzi na telefoniczną interwencję strony w sprawie i zakomunikowanie pracownikowi OPS w Ożarowie, że nie otrzymała tej korespondencji z uwagi na jej przesłanie na niewłaściwy adres. Zatem taki był powód ponownego doręczenia skarżącej tej umowy z pismem przewodnim.

35 Niemniej wobec omówionych wyżej uchybień prawa procesowego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

36 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną, eliminując dostrzeżone naruszenia zasad postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu prośby skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uwzględniając szczególne okoliczności tej sprawy, na jakie Sąd zwrócił uwagę.