Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 października 2015 r., II SA/Ke 603/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 października 2015 r., II SA/Ke 603/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania C. S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

3 Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

4 Wnioskiem z dnia 22.12.2014r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód wystąpił do Prezydenta Miasta o skierowanie C. S. na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, przedstawiając w załączeniu:

5 - opinię psychiatryczno-psychologiczną z dnia 2.06.2013r., stwierdzającą, że C. S. jest uzależniony od alkoholu i wymaga leczenia odwykowego w warunkach ambulatoryjnych,

6 - postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 9.10.2014r. o zastosowaniu wobec C. S. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego.

7 Decyzją z dnia 19.02.2015r. organ I instancji skierował C. S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+ E, C, C+E na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ pouczył stronę, że na ww. badania lekarskie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy.

8 W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r. poz. 155 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

9 Odwołanie od powyższej decyzji wniósł C. S., podnosząc, że w sezonie letnim podejmie pracę dorywczą, co pozwoli mu na wykonanie odpowiednich badań. Natomiast obecnie jego dochody są bardzo skromne.

10 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgłoszenie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy w piśmie z dnia 22.12.2014r., poparte opinią psychiatryczno-psychologiczną oraz ww. orzeczeniem sądowym, stanowi informację wiarygodną co do istnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń w zakresie stanu zdrowia strony. Okoliczności te przesądziły o konieczności wydania przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy.

11 Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że wskazywana w odwołaniu trudna sytuacja materialna strony pozostaje w świetle przepisów prawa bez wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Kolegium pouczyło C. S., że jeśli nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, organ I instancji będzie uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt. 3 lit. a ustawy).

12 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Kolegium wniósł C. S. kwestionując prawidłowość decyzji organów obu instancji. Skarżący podniósł, że nie dostarczono mu żadnych wezwań do Sądu Rejonowego w Kielcach w sprawie jego rzekomego uzależnienia, a wyrok zapadł zaocznie – bez jego wiedzy. W dalszej części skargi C. S. wniósł o skierowanie go na badania lekarskie, podkreślając, że chce skontrolować swój stan zdrowia w uprawnionej do tego placówce, którą sam wybierze. Zdaniem strony skarżącej, decyzja organu I instancji sprzeciwia się ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, zabraniającej praktyk naruszających interes konsumentów – przez forowanie jednego podmiotu uprawnionego kosztem innych uprawnionych podmiotów.

13 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

16 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ).

17 Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

18 Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia 19.02.2015r. o skierowaniu C. S. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

19 Treść powołanych wyżej regulacji nie wskazuje precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi orzekającemu możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju.

20 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.

21 W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zachowanie świadczy o możliwości obniżenia sprawności psychofizycznej kierowcy, o ile bezpośrednio wskazuje na objawy chorobowe, upośledzenia, zaburzenia psychiczne czy osobowe – a więc zagrożenia medyczne, psychiczne lub osobowe (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17.01.2013r. o sygn. akt II SA/Sz 1195/12, LEX nr 1274652). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu.

22 Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, stwierdzić trzeba, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne.

23 W sprawie niniejszej informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód o wszczęcie postępowania w związku z wydaniem:

24 - opinii psychiatryczno-psychologicznej z dnia 2.06.2013r., z której wynika że C. S. jest uzależniony od alkoholu i wymaga zastosowania leczenia odwykowego w warunkach ambulatoryjnych,

25 - postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 9.10.2014r. o zastosowaniu wobec C. S. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego.

26 Kierując się powyższym Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód stwierdził, że powołane okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami – gdyż zdolność psychofizyczna strony oraz jej zdolność do kierowania pojazdami mogą być ograniczone.

27 W ocenie Sądu, powyższa informacja – pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód oraz oparta na opinii psychiatryczno-psychologicznej i orzeczeniu sądowym – stanowi informację wiarygodną. Z całą pewnością zawiadomienie pochodzące od takiego organu może i powinno stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie.

28 Wskazać przy tym trzeba, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

29 Reasumując, organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania C. S. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27.10.2014r. o sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14.05.2014r. o sygn. akt II SA/Rz 285/14, dostępne w CBOSA).

30 Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że argumentacja przedstawiona w jej uzasadnieniu nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Z materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych jednoznacznie wynika, że skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego (obejmującego także postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 9.10.2014r.), o czym został pouczony przez organ I instancji w piśmie z dnia 30.12.2014r.

31 Niezasadny jest zarzut dotyczący skierowania skarżącego na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Jak wynika bowiem z § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17.07.2014r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014r. poz. 949), jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej.

32 Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

33 O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 461 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy P.p.s.a.