Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SA/Ke 203/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 sierpnia 2018 r., II SA/Ke 203/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018r. sprawy ze skargi U. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 lutego 2018r. znak: [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 5 lutego 2018 r., znak:[...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) , po rozpatrzeniu odwołania U. T., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 29 września 2016 r., znak: [...], odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gm. B., zgodnie z żądaniem U. T. wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków stanu prawnego działki nr 457/1 w zakresie przebiegu granic według stanu, jaki przekazali jej rodzice, i według którego byli współwłaścicielami tej działki.

3 W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

4 Wnioskiem z dnia 28 lutego 2016 r., uzupełnionym w dniu 20 kwietnia 2016 r. U. T. wystąpiła do Starosty o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków obrębu B. zmiany polegającej na prawidłowym wykazaniu granic działki nr 457/1, tj. zgodnie ze stanem jaki przekazali jej rodzice. Zdaniem wnioskodawczyni prawidłowy przebieg granic ww. działki przedstawia wyrys z dnia 16 marca 1977 r., nr [...].

5 Starosta , po stwierdzeniu, że stan prawny i przebieg granic działki nr 457/1, położonej w obrębie B., wykazany w aktualnej ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z aktem notarialnym Rep. A [...], na podstawie którego strona stała się właścicielem przedmiotowej działki, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 29 września 2016 r.

6 W odwołaniu U. T. podniosła, że organ źle zaktualizował granice jej działki, niezgodnie ze stanem prawnym, co w konsekwencji znalazło odzwierciedlenie w księdze wieczystej. Podniosła również, że ustalenie pasa drogowego we wszystkich dokumentacjach odbyło się bez udziału właścicieli nieruchomości, a pomimo to przyjęto taką dokumentację do zasobu.

7 Organ odwoławczy ustalił, że ewidencja gruntów i budynków obrębu B., gm. B., została założona w 1969 roku. W pozycji rejestrowej nr 69 została wykazana m.in. działka nr 457 o pow. 0,10 ha, a jako jej władający – K. S. s. J.. W dniu 13 grudnia 1972 r. Kierownik Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wydał akt własności ziemi nr PBG [...], na podstawie którego J. i W. małż. S. stali się właścicielami m.in. nieruchomości położonej we wsi B. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr 368, 405, 457 o powierzchni 4,48 ha. Na podstawie tego aktu własności ziemi, w 1976 roku w rejestrze gruntów jako właściciele m.in. działki nr 457, wykazani zostali J. i W. małż. S..

8 W dniu 31 lipca 1978 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat pomiarowy nr [...]. Jak wynika ze sprawozdania technicznego, przedmiotem zleconych prac było dokonanie rozgraniczenia i pomiar sytuacyjny działek starego stanu posiadania oraz wyniesienie granic nowego pasa drogi. Rozgraniczenia dokonano częściowo w oparciu o zgodne oświadczenia stron, częściowo wg istniejących dokumentów. Granice ustalono, po uprzednim zawiadomieniu stron, wg pomiaru na gruncie granic własności. Całość pasa drogowego wyznaczono na podstawie projektu drogowego z przekrojów poprzecznych. Tytuły własności ustalono na podstawie aktów własności ziemi. Dokonano pomiaru granic własności poszczególnych gospodarstw oraz granic pasa drogowego.

9 Na podstawie tego opracowania z działki nr 457 o pow. 0,1000 ha wyodrębniono działkę nr 457/1 o powierzchni 0,0900 ha oraz działkę nr 457/2 o powierzchni 0,0084 ha przeznaczoną do wywłaszczenia pod pas drogowy. W dniu 23 listopada 1979 r. Naczelnik Gminy wydał decyzję znak: [...], o wywłaszczeniu na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych , m.in. działek nr 457/2 i 405/2 o łącznej powierzchni 131 m2, stanowiących własność J. i W. małż. S., ustalając jednocześnie kwotę odszkodowania. Jak wynika z tej decyzji, wywłaszczone nieruchomości zostały uwidocznione na planie własnościowym przyjętym do ewidencji Wojewódzkiego Biura Geodezyjnego i Terenów Rolnych w dniu 31 lipca 1978 r. pod nr. [...].

10 W 1986 roku na terenie obrębu B. przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów. W ramach aktualizacji wykonano klasyfikację gruntów oraz wprowadzono zmiany wynikające m.in. z wywłaszczenia na poszerzenie drogi państwowej o nazwie W. - S. Wywłaszczona działka nr 457/2 weszła w pas tej drogi. Grunty zajęte pod ww. drogę zostały oznaczone jako działka nr 490/1. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1987 r. w jednostce rejestrowej nr 102 została wykazana m.in. działka 457/1 o powierzchni 0,09 ha, a jako jej właściciele J. i W. małż. S..

11 Decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego z dnia 15 maja 1989 r. znak: [...] stwierdzono nieważność aktu własności ziemi z dnia 13 grudnia 1972 r. oraz przekazano akta sprawy Sądowi Rejonowemu celem rozpoznania kto nabył własność nieruchomości objętej w/w aktem własności ziemi. W dniu 13 czerwca 1990 r. Sąd ten wydał postanowienie sygn. Ns [...], na podstawie którego małżonkowie S. i K. S. stali się z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. właścicielami nieruchomość rolnej położonej we wsi B., gm. B., składającej się z działek oznaczonych nr. 386, 405 i 457 o łącznej powierzchni 4,48 ha, przedstawionej na mapie zaewidencjonowanej pod numerem [...], nie mającej urządzonej księgi wieczystej. W dniu 20 lipca 1992 r. dla wyżej opisanej nieruchomości została założona księga wieczysta KW [...]. Podstawą do oznaczenia nieruchomości w dziale I tej księgi była mapa nr [...], na której znajduje się adnotacja "stan aktualny w ewidencji gruntów na dzień 16.07.1992 r." Jak wynika z rejestru gruntów z 1993 roku małżonkowie S. i K. S. zostali wpisani w jednostce rejestrowej nr 102 tego rejestru jako właściciele działek nr 386, 405/1, 457/1 o łącznej powierzchni 4,47 ha.

12 Umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r. Rep. A [...] S. i K. małż. S. darowali swojej córce U. S. (obecnie T.) działkę nr 457/1 o powierzchni 900 m2. Następnie umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 17 czerwca 2010 r. Rep. A [...] U. T. darowała działkę nr 457/1 o pow. 0,09 ha swojemu mężowi Z. T. postanawiając, że przedmiot tej darowizny będzie stanowić ich majątek objęty wspólnotą ustawową,

13 W dniu 2 września 2002 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, pod numerem [...], został przyjęty operat pomiarowy dotyczący regulacji stanu prawnego pasa drogowego stanowiącego działkę ewidencyjną nr 490/1 położoną w obrębie B. Zgodnie z tym opracowaniem działka nr 490/1 została podzielona na 14 nowych działek. Grunty oznaczone niegdyś jako działka nr 457/2 o powierzchni 84 m2, wywłaszczone decyzją Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. weszły w skład nowo wydzielonej działki nr 490/9 o pow. 0,1499 ha.

14 W 2003 roku w ewidencji gruntów i budynków obrębu B. wprowadzono zmianę nr [...], wynikającą z wyżej opisanego opracowania. W dniu 14 grudnia 2006 r. Wojewoda wydał decyzję znak: [...], w której stwierdził nabycie nieodpłatnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo własności mienia Skarbu Państwa znajdującego się do dnia 31 grudnia 1998 r. we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych . W skład tego mienia wchodzi niezabudowana nieruchomość leżąca w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] odc. W. – N., położona w gm. B., w obrębie 3 B., oznaczona m.in. jako działka nr 490/9.

15 Decyzją Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., znak: [...], rozgraniczono nieruchomość stanowiącą własność S. O., oznaczoną jako działki nr 369, 406/1, 458/1 położoną we wsi B., m.in. z nieruchomością stanowiącą własność U. T. oznaczoną jako działka nr 457/1 położoną we wsi B., według linii przedstawionej na szkicu granicznym, zaewidencjonowanym w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...]. Zmiany wynikające z tego rozgraniczenia zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu 0003 – B., gm. B. figurują następujące zapisy:

16 – w jednostce rejestrowej G. 170 – Z. i U. małż. T. jako współwłaściciele działki nr 457/1 o powierzchni 0,0900 ha, na podstawie aktu notarialnego AN [...] i księgi wieczystej nr [...];

17 – w jednostce rejestrowej G.256 - Województwo jako właściciel oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich jako zarządca między innymi działki nr 490/9 o powierzchni 0,1499 ha, na podstawie decyzji znak: [...] i księgi wieczystej nr [...].

18 W dniu 6 października 2014 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem ewidencyjnym [...], został przyjęty operat techniczny dotyczący wznowienia znaków granicznych dla działek nr 328/2, 328/7. Jak wynika ze sprawozdania technicznego znajdującego się w ww. operacie, jego celem było sporządzenie dokumentacji geodezyjnej dla nieruchomości położonych w obrębie H. w celu skorygowania granicy działek nr 328/2, 328/7 na odcinku graniczącym z obrębem B. m.in. z działkami nr 490/9 i 457/1. Zdaniem wykonawcy, stan posiadania i przebieg granic został pomierzony, opisany i obliczony jednoznacznie w dokumentacji wywłaszczeniowej. Stan wykazany w dokumentacji wywłaszczeniowej posłużył do obliczenia stanu posiadania właścicieli działek oraz sporządzenia dokumentacji prawnej tych nieruchomości, założenia ksiąg wieczystych i wyliczenia należnego odszkodowania.

19 Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, granice ewidencyjne działki nr 457/1 wynikają z następujących dokumentów:

20 – od strony zachodniej - z rozgraniczenia dokonanego na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., dotyczącego m.in. przebiegu granicy pomiędzy działką nr 458/1, a działką nr 457/ł, położonymi we wsi B., zgodnie z dokumentacją nr [...];

21 – od strony północnej - z decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r., dotyczącej wywłaszczenia m.in. działki nr 457/2, zgodnie z dokumentacją nr [...];

22 – od strony wschodniej - z operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 lipca 1978 r. pod nr [...].

23 Organ ustalił, że granice działki nr 457/1, wykazane w aktualnej ewidencji gruntów i budynków są zgodne z ww. dokumentami. Mając na uwadze treść § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ stwierdził, że granice działki nr 457/1 zostały wykazane w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego:

24 – w celu podziału nieruchomości oznaczonej nr 457, a następnie wywłaszczenia wydzielonej działki nr 457/2 - dokumentacja nr [...];

25 – w celu rozgraniczenia między innymi działki nr 458/1 z działką nr 457/1 - dokumentacja nr [...];

26 – w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego - dokumentacja nr [...],

27 Wskazując na treść art. 24 ust. 2a i ust. 2b pkt 1 i 2 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie stany prawne i faktyczne, nie rozstrzyga zaś o własności. Zdaniem organu dane wykazane w ewidencji gruntów i budynków odnośnie granic działki nr 457/1 są zgodne ze stanem wykazanym w księdze wieczystej [...] oraz z materiałami znajdującymi się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Brak więc było podstaw do wprowadzania zmian w odniesieniu do przedmiotowej działki. Rozstrzyganie w zakresie prawa własności zostało zastrzeżone do właściwości sądów powszechnych. Również zarzuty podnoszone w odwołaniu, dotyczące nieprawidłowości popełnionych przy wywłaszczeniu nieruchomości w 1979 roku, nie mogą być przedmiotem postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

28 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach U. T. zarzuciła organowi niewyjaśnienie ani różnicy powierzchni, ani zmiany przebiegu granic działki nr 457/1 w stosunku do stanu, w jakim działka została jej przekazana przez rodziców. Zdaniem skarżącej, wpisanie błędnie zaktualizowanej powierzchni jej działki i zarazem niezgodne ze stanem prawnym przedstawienie granic tej działki w księdze wieczystej nie może uniemożliwiać korekty ww. danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji brak odniesienia się do zarzutów odwołania i niewyjaśnienie, co stało się ze 100 m² powierzchni działki oraz dlaczego zmieniono jej granice.

29 W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i spowodowanie by ostatecznie organ rozstrzygnął sprawę, wskazując, że postępowanie toczy się już od 2014 roku.

30 W odniesieniu do operatu wywłaszczeniowego z 1978 roku skarżąca podniosła, że jej dziadek J. S. nie mieszkał na terenie gminy B., ponieważ gospodarstwo rolne o pow. 4,48 ha zostało przekazane rodzicom. W protokole granicznym zapisano, że J. S. nie stawił się w dniu 5 lipca 1978 r. O ustalaniu granic na gruncie nikt z rodziny nie był zawiadomiony. Decyzja wywłaszczeniowa nie została doręczona stronom, co oznacza, że jest aktem nieistniejącym. Za wywłaszczony grunt nie pobrano żadnego odszkodowania.

31 Dalej skarżąca podniosła, że nie została poinformowana o rozgraniczeniu w 1997 roku, mimo że prawnie była jedynym właścicielem. Decyzji Wójta Gminy z dnia 22 lipca 1997 r. nie doręczono ani jej, ani jej mężowi. W decyzji tej zwiększono powierzchnię działki nr 329/1 o 220 m² kosztem działki nr 457/1. Skarżąca nie była również informowana o kolejnych pomiarach w 2002 roku. W 2003 roku powstał nowy operat i wydano postanowienie, którego skarżąca nie otrzymała. Ciąg błędnych operatów spowodował więc, że naniesiono granice pasa drogowego oraz granice wsi B. – H. w jej ogrodzie bez jej zgody.

32 W związku z powyższym skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wyjaśniła, że jest właścicielką działki nr 457/1, która została jej przekazana w całości w jej pierwotnych granicach, tj. ówczesnej działki nr 457 (obecnie 457/1 i 457/2), a zatem posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczającej działkę nr 457/2. Mapa geodezyjna, sporządzona dla celów darowizny, na podstawie której nabyła nieruchomość, obejmowała całą działkę nr 457. Na skutek bezprawnego wywłaszczenia i podziału do księgi wieczystej jej nieruchomości wpisano tylko działkę nr 457/1.

33 W skardze dodatkowo podniesiono, że w 1978 roku działkę nr 457 podzielono na działki nr 457/1 o pow. 0,0900 ha oraz nr 457/2 o pow. 0,0084 ha. Wydzielona działka była przeznaczona na poszerzenie drogi oznaczonej jako działka nr 490, a nie działka nr 490/1, jak się obecnie przyjmuje. Zmiana współrzędnych punktów granicznych, wprowadzenie na mapie podwójnych współrzędnych punktów, a potem ich zatwierdzenie bez zgody właścicieli świadczyć może o tym, że działka nr 457/2 została zajęta na poszerzenie drogi w 1998 roku i znajduje się w drodze oznaczonej jako działka nr 490. W 2002 roku wydzielono kolejną działkę nr 457/2, na poszerzenie drogi w oparciu o tę samą dokumentację z 1978 roku. Tym samym przesunięto granicę pasa drogowego do ogrodu skarżącej.

34 Z powyższych względów skarżąca wniosła o wycofanie z zasobu geodezyjnego kwestionowanych operatów oraz stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. (wywłaszczeniowej), decyzji Wojewody z dnia 10 października 2002 r. i 14 grudnia 2006 r. oraz decyzji Wójta Gminy z dnia 22 lipca 1997 r.

35 W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

36 W piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z 65 załączonych do pisma dokumentów, na okoliczność nieprawidłowej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zobowiązanie Starosty do przedłożenia decyzji z dnia 30 lipca 2002 r. znak: [...], dotyczącej zmiany powierzchni działki nr 490/1 (droga) z 3,5100 ha na 3,6435 ha. Powierzchnia została bowiem zwiększona kosztem działki skarżącej, nr 457/1, graniczącej z drogą wojewódzką nr [...]. Skarżąca wskazała ponadto na sprawozdanie WINGiK z dnia 13 stycznia 2015 r., z którego wynika, że stwierdzone zostały nieprawidłowości polegające na nieodniesieniu się wykonawcy do szkiców rozgraniczenia wsi B. i H., analiza materiałów archiwalnych została wykonana nienależycie, nie było wystarczających podstaw do wykonania wznowienia znaków granicznych, a przyjęcie opracowania geodezyjnego nr [...] było bezzasadne.

37 W świetle powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania.

38 W piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r., jako skierowanej do osób niebędących stronami, a mającej wpływ na przebieg granic w niniejszej sprawie.

39 Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postepowania oraz wniosek dowodowy z dnia 10 sierpnia 2018 r.

40 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

41 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

42 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

43 Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

44 Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), dalej "Pgik" oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.), dalej "rozporządzenie", w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 8 Pgik ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Stosownie bowiem do treści art. 20 ust. 1 tej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

45 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

46 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

47 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

48 W myśl art. 20 ust. 2 Pgik w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

49 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

50 a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

51 b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

52 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

53 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

54 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

55 5) wartość katastralną nieruchomości;

56 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

57 W świetle przywołanych regulacji, ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z regulacji art. 20, art. 22 i art. 24 Pgik. Ewidencja rejestruje zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności nie może być przy tym rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu i na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego, czy też, innymi słowy, ustalaniem stanu własności. Przepisy cyt. ustawy i rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

58 Zgodnie z art. 24 ust. 2a Pgik dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania). W myśl art. 24 ust. 2b cyt. ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

59 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

60 a) przepisów prawa,

61 b) wpisów w księgach wieczystych,

62 c) prawomocnych orzeczeń sądu,

63 d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

64 e) aktów notarialnych,

65 ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

66 f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

67 g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

68 h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

69 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

70 W rozpoznawanej sprawie skarżąca – wnioskodawczyni zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 457/1, w zakresie przebiegu granic, stała się właścicielką przedmiotowej działki na podstawie umowy darowizny – aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r. Jak bowiem wynika z § 3 tego aktu, S. i K. małż. S. darowali skarżącej z nieruchomości opisanej w § 1 (działki nr 368, 405/1 i 457/1 o pow. łącznie 4,47 ha, zgodnie z mapą nr [...] znajdującą się w księdze wieczystej KW [...]), działkę nr 457/1 o pow. 900 m². W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu B. figurują w jednostce rejestrowej G.170 Z. i U. małż. T. jako współwłaściciele działki nr 457/1 o pow. 0,0900 ha, na podstawie aktu notarialnego AN [...] (darowizny działki nr 457/1 o pow. 0,09 ha dokonanej przez skarżącą na rzecz męża) oraz księgi wieczystej [...]. Granice tej działki wykazane w ewidencji zgodne są zaś z decyzją rozgraniczeniową Wójta Gminy z dnia 10 października 2003 r., decyzja Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. oraz operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 lipca 1978 r.

71 Obecnie skarżąca, powołując się na wady funkcjonujących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych oraz błędy przy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków próbuje dowieść, że jej działka nr 457/1 jest o 100 m² większa i obejmuje część pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...], aktualnie część działki nr 490/9. Twierdzi przy tym, że przedmiotem darowizny od rodziców w 1995 roku była nieruchomość w pierwotnych granicach działki nr 457, wbrew wyraźnemu zapisowi aktu notarialnego z dnia 13 kwietnia 1995 r., zgodnie którym przedmiotem darowizny była działka nr 457/1 o pow. 900 m². Skarżąca ze swej strony nie przedstawiła żadnych dokumentów wymienionych w art. 24 ust. 2b Pgik umożliwiających aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Treść skargi wyraźnie wskazuje, że jej autorka wysuwa roszczenie do części gruntu – działki nr 409/9, stanowiącej własność Województwa , ujawnioną w księdze wieczystej [...]. Przez zmianę w ewidencji gruntów nie można jednak ustanawiać lub pozbawiać kogoś własności, z uwagi na wskazany wyżej wyłącznie techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji. Te kwestie rozstrzygane są w innych postępowaniach. Przesunięcie granicy działki nr 457/1 spowodowałoby niezaprzeczalnie przesunięcie granicy działki nr 490/9 i wprost zmniejszenie jej powierzchni, co stanowiłoby ewidentne wkroczenie w sferę własności. Sfera ta zaś jest szczególnie chroniona, a rozstrzyganie sporów w tym zakresie należy do sądów powszechnych. Dopiero rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym względzie będzie ewentualnie stanowiło podstawę wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. I OSK 2142/17).

72 Podsumowując, w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięć, które mogłyby mieć wpływ na treść prawa własności, organy administracyjne nie mogą pomijać konstytucyjnej zasady ochrony własności. Wszelkie spory na tym tle, związane z zakresem i sposobem korzystania z prawa własności, nie leżą w kompetencji organów administracji ani sądu administracyjnego. Wydanie decyzji o treści spełniającej żądanie wnioskodawczyni spowodowałoby przesunięcie granic działek nr 457/1 i 490/9, co spowodowałoby ewidentnie naruszenie stosunków własnościowych pomiędzy skarżącą a Województwem , którego prawa ujawnione są w księdze wieczystej. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest zaś sprawą zasadniczą w przedmiotowej sprawie.

73 W świetle powyższego, nie było też potrzeby przeprowadzania dowodów wskazanych w piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r., ponieważ nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 Ppsa). W rozpoznawanej sprawie organy administracji wyjaśniły w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy i nie przekraczając swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Nie doszło tym samym do naruszenia przepisów postępowania, co podnosiła skarżąca, w szczególności nie doszło do naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 Kpa. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa także pod kątem spełnienia wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa.

74 Oddalając wniosek o zawieszenie postępowania Sąd uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia 23 listopada 1979 r. Kwestią wstępną w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa bowiem jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do stwierdzenia, czy kwestionowany w skardze akt (czynność) jest zgodny z prawem materialnym albo czy przed jego wydaniem nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść. Decyzja, w odniesieniu do której toczy się postępowanie przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa, zgodnie ze wskazaniem skarżącej pod sygn. [...], dotyczy wywłaszczenia na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych m.in. działki nr 457/2 i 405/2 – przedmiotem zaś niniejszego postępowania jest działka nr 457/1. Zauważyć również należy, że obie te działki (457/1 i 457/2) zostały wyodrębnione na podstawie opracowania geodezyjnego – operatu pomiarowego nr [...], zatem stwierdzenie nieważności decyzji z 23.11.1979 r. nie ma żadnego wpływu na stan prawny działki nr 457/1.

75 W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.