Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2019 r., II SA/Ke 159/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2019 r., II SA/Ke 159/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.

3 Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

4 A. B. został zarejestrowany w dniu 23.11.2018r. w Miejskim Urzędzie Pracy w [...] (dalej MUP), będąc jednocześnie pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej i z tym dniem na mocy decyzji organu I instancji z dnia 27.11.2018r. uzyskał status osoby bezrobotnej.

5 Pomimo wyznaczenia ww. bezrobotnemu terminu stawiennictwa na dzień 6.12.2018r., strona nie stawiła się i nie poinformowała MUP w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

6 Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] organ I instancji pozbawił A. B. statusu osoby bezrobotnej od dnia 6.12.2018r. na okres 180 dni – na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. b oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 c-a ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017r. poz. 935 ze zm.).

7 W dniu 17.12.2018r. A. B. zgłosił się do MUP i został poinformowany o wydaniu ww. decyzji.

8 W dniu 18.12.2018r. A. B. skierował do MUP pismo, z którym poinformował, że w dniu tym był w urzędzie by powiadomić o nieobecności przez 10 dni.

9 Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. B., wskazując że od dnia 6.12.2018r. skorzystał z 10-dniowego urlopu, przysługującego bezrobotnemu.

10 Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił stanowisko organu I instancji o tym, że strona nie stawiła się w MUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W związku z tym, że było to drugie niestawiennictwo zainteresowanego, odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 180 dni, w wyniku ponownej rejestracji. Organ odwoławczy podkreślił, że A. B. został w prawidłowy sposób poinformowany o:

11 - wyznaczonym na dzień 6.12.2018r. terminie zgłoszenia się do MUP oraz o zasadach usprawiedliwiania nieobecności,

12 - tym, że w przypadku, gdy w okresie krótszym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy nie zostanie pozbawiony statusu osoby bezrobotnej pod warunkiem, że o zamierzonym pobycie zawiadomi powiatowy urząd pracy, przy czym całkowity okres zgłoszonego pobytu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.

13 Zdaniem organu, skoro ustawodawca użył sformułowania "zamierzonym", to jednoznacznie wskazał na brak możliwości zawiadomienia o wyjeździe lub innym braku gotowości do podjęcia pracy post factum.

14 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B., domagając się uchylenia w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na swoją rzecz kwoty 10.000 zł. W uzasadnieniu strona wskazała, że w notatce służbowej z dnia 4.01.2019r. pominięto fakt, że o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości podjęcia zatrudnienia powiadomił MUP. Skarżący wskazuje, że organy były świadome, że pracował jako asystent krajowy posła do Parlamentu Europejskiego i w związku z powyższym decyzja tychże organów jest łamaniem "cech chronionych" uwzględnionych w europejskich przepisach dotyczących niedyskryminacji takich jak: płeć, orientacja seksualna, niepełnosprawność, wiek, rasa, pochodzenie etniczne, pochodzenie lodowe i religia lub przekonania. W tym przypadku, zdaniem A. B., zaistniała dyskryminacja bezpośrednia w jego traktowaniu – w porównaniu z traktowaniem osoby znajdującej się w podobnej sytuacji. Ponadto skarżący zarzucił, że organy uznały za pierwszy termin niestawiennictwa w 2011r., podczas gdy przepisy w tym zakresie weszły w życie dopiero w 2014r.

15 Na rozprawie sądowej w dniu 25.04.2019r.:

16 - A. B. poparł swoją skargę i oświadczył, że zakwestionowana decyzja została wydana z uwagi między innymi na jego działalność polityczną, albowiem osoby podpisujące się pod wydanymi decyzjami należą do przeciwnego obozu politycznego. Pozbawienie strony statusu osoby bezrobotnej powoduje, że nie może korzystać z pełni praw obywatela Polski i Unii Europejskiej. Skarżący uważa, że organ dyskryminacyjnie podszedł do niego właśnie ze względu na jego działalność, a notatki są sporządzane, kiedy organ sobie zażyczy, a nie w każdym przypadku obecności petenta,

17 - pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi,

18 - Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód delegowana do Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która zgłosiła swój udział w niniejszej sprawie na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniosła o oddalenie skargi.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

20 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

21 Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

22 Podstawę materialnoprawną powołaną w zakwestionowanych przez A. B. decyzjach w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej – od dnia 6.12.2018r. na okres 180 dni – stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej ustawą. Zgodnie z tą regulacją starosta (organ zatrudnienia stopnia podstawowego) pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw.

23 Powyższe wynika z głównych założeń omawianej ustawy, w której w definicji bezrobotnego podstawowym elementem jest gotowość do podjęcia zatrudnienia – a tym samym jego dyspozycyjność. W celu weryfikacji tej dyspozycyjności ustawodawca nałożył na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia może przy tym następować nie w terminach dogodnych i ustalanych przez samego bezrobotnego, ale wyznaczanych przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust. 3 ustawy. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Ignorowanie tych dyscyplinujących wymogów naraża bezrobotnego na obligatoryjne sankcje. Brzmienie powołanego przepisu jest bowiem kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Zaakcentowania wymaga, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego – jest to bowiem decyzja związana, o czym świadczy sformułowanie "starosta pozbawia statusu bezrobotnego".

24 Reasumując - aby zaistniały podstawy do pozbawienia osoby bezrobotnej statusu na podstawie ww. przepisu, osoba taka musi nie stawić się w wyznaczonym terminie, a w terminie do 7 dni liczonym od dnia, w którym miała się stawić w organie administracji, nie powiadomić o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

25 Z akt sprawy wynika, że skarżącemu, który został zarejestrowany jako osoba bezrobotna, podczas wizyty w MUP w dniu 23.11.2018r. wyznaczono termin stawiennictwa na dzień 6.12.2018r. – co strona potwierdziła swoim podpisem w "Karcie aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej". Pomimo tego A. B. nie stawił się i nie poinformował w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Stało się tak pomimo, że skarżący wiedział o konsekwencjach, jakie spowoduje niestawiennictwo w MUP w wyznaczonym dniu, jeśli w terminie 7 dni nie usprawiedliwi przed organem zatrudnienia swojej absencji. Świadczy o tym przedstawiona stronie przez MUP "Informacja dla osób bezrobotnych", w której pouczono A. B. o obowiązku zgłaszania się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach i powiadamiania urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, jak również o tym, że "bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, ma obowiązek uprzedniego powiadomienia o tym miejskiego urzędu pracy pod rygorem pozbawienia statusu bezrobotnego" (k. 6a akt administracyjnych).

26 Należy przy tym stwierdzić, że to w gestii bezrobotnego leży prawidłowe zapamiętywanie bądź odnotowywanie wizyty w urzędzie pracy i dołożenie wszelkich starań, aby wywiązać się z obowiązku stawiennictwa. Organ otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z treścią dokumentu, przez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, nie jest zobowiązany do podejmowania dodatkowych działań zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się jego treścią.

27 Natomiast termin do powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji wymaga by był liczony od dnia tej nieobecności. W innym przypadku przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy traciłby swój sens (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.12.2007r. o sygn. akt I OSK 245/07, dostępny na www.nsa.gov.pl).

28 Tymczasem w okresie wskazanym powyżej skarżący nie powiadomił w jakikolwiek sposób – bezpośrednio, czy też za pośrednictwem innych osób, pisemnie np. za pośrednictwem poczty, czy chociażby telefonicznie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie.

29 W złożonym odwołaniu i skardze strona powołuje się na okoliczność, że od dnia 6.12.2018r. korzystała z 10-dniowego "urlopu dla bezrobotnych", o czym poinformowała MUP w dniu 17.12.2018r., powołując się w tym zakresie na art. 75 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem bezrobotny, który w okresie krótszym niż 10 dni, przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.

30 Przytoczony przepis, przy uwzględnieniu definicji bezrobotnego określonej w art.2 ust.1 pkt 2 ustawy, w której wyszczególniona została przesłanka zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zawodowej, daje podstawę do przyjęcia normy prawnej, zgodnie z którą, jednym z warunków posiadania statusu bezrobotnego jest zdolność i gotowość do podjęcia pracy, wyrażająca się w przebywaniu w kraju oraz gotowości do podjęcia pracy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14.11.2013r. o sygn. akt IV SA/Gl 1183/12, dostępny j.w.). Do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej dochodzi zatem wówczas, gdy bezrobotny o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia nie powiadomił urzędu pracy. Chodzi tu zatem o wcześniejsze powiadomienie urzędu pracy, na co wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zamierzonym" ( zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5.12.2008r. o sygn. II SA/Łd 142/08, LEX nr 528055). W konsekwencji właściwy organ nie może pozbawić bezrobotnego tego statusu, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił urząd pracy.

31 Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w analizowanej sprawie, gdyż A. B. nie poinformował MUP o pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia przed dniem 6.12.2018r, w jakim uzgodniono jego stawiennictwo. Tym samym w ocenie Sądu interpretacja przepisu art. 75 ust. 3 ustawy dokonana w niniejszej sprawie przez organy jest prawidłowa.

32 Końcowo za niezasadny należy również uznać zarzut skargi co do nieprawidłowego określenia okresu pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, który zdaniem strony powinien ewentualnie wynosić 120, a nie 180 dni. Jak trafnie podniósł bowiem organ w odpowiedzi na skargę, przepisy dotyczące utraty statusy osoby bezrobotnej na okres 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa zostały wprowadzone ustawą o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw z 19 grudnia 2008r. (Dz. U. 2009r. nr 6 poz. 33), która weszła w życie po upływie 14 dni głoszenia, tj. 1 lutego 2009r., nie zaś, jak twierdzi skarżący, w 2014r.

33 Mając na uwadze, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a następnie w sposób niewadliwy dokonały jego subsumpcji do ustalonych w ustawie przesłanek utraty statusu osoby bezrobotnej, brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.

34 Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.