Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 sierpnia 2022 r., II SA/Go 315/22

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 sierpnia 2022 r., II SA/Go 315/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z urzędu skarżącemu – P.G. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kwotę 500 zł (pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie

2 W dniu 22 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga P.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Wraz ze skargą skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł.

3 Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 czerwca 2022 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez: 1) własnoręczne podpisanie skargi, 2) podanie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń skarżącego, 3) podanie numeru PESEL, 4) nadesłanie ośmiu odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem wraz z załącznikami, celem doręczenia uczestnikom postępowania (dodatkowo wyjaśniono, że ze skargą nadesłano siedem egzemplarzy jej wydruku, niepodpisanych i niepoświadczonych za zgodność z oryginałem).

4 Przesyłka zawierająca wezwanie została, po dwukrotnym awizowaniu przez doręczyciela, zwrócona z adnotacją ,,zwrot nie podjęto w terminie". Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 25 lipca 2022 r. przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 15 lipca 2022 r. Wcześniej jednak w dniu 5 lipca 2022 r. do tutejszego Sądu wpłynęła - przekazana przez organ - skarga podpisana przez skarżącego własnoręcznie wraz z dowodem uiszczenia wpisu od skargi oraz z jedenastoma kserokopiami skargi.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6 Skarga podlegała odrzuceniu.

7 Na wstępie należy podkreślić, iż skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w sytuacji, gdy spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej zwanej p.p.s.a., dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, jak i dla pisma kwalifikowanego jakim jest skarga oraz wówczas, gdy uiszczony został od niej przez stronę skarżącą należny wpis.

8 Podstawę do odrzucenia przedmiotowej skargi stanowiło nieusunięcie przez skarżącego, pomimo wezwania Sądu, braków formalnych skargi, w szczególności dotyczących numeru PESEL skarżącego i wymaganej ilości odpisów skargi.

9 W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 57 § 1 p. p. s. a. jednym z wymogów dotyczących pisma sądowego strony będącej osobą fizyczną, będącego pierwszym pismem w sprawie jest numer PESEL strony wnoszącej pismo. Powyższy obowiązek został wprowadzony na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019, poz. 934, ustawa nowelizująca z 2019). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260) wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowo-administracyjnego (postanowienie NSA z 7 listopada 2019 r., II OZ 999/19, LEX nr 2740112).

10 Kolejnym wymogiem na podstawie przepisu art. 47 p.p.s.a. dotyczącym pism procesowych wnoszonych do Sądu, a więc także skargi, jest obowiązek dołączenia jej odpisów i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom postępowania (w tym również uczestnikom postępowania).

11 Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.

12 W przedmiotowej sprawie wniesiona przez P.G. skarga nie zawierała w swej treści oznaczenia numeru PESEL skarżącego, a do skargi załączone zostały wydruki skargi (7 szt). W związku z powyższym skarżący został wezwany w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez m.in. podanie swojego numeru PESEL i nadesłanie ośmiu odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem wraz z załącznikami, celem doręczenia uczestnikom postępowania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

13 Przesyłka polecona z dnia [...] czerwca 2022 r. zaadresowana do P.G. (na adres wskazany na kopercie, w której skarga została przesłana do sądu i na który organy doręczały korespondencję skarżącemu, gdy działał osobiście), zawierająca wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, w związku z faktem, iż doręczyciel nie zastał adresata i nie mógł doręczyć przesyłki osobiście ani w sposób zastępczy, była przez pocztę dwa razy awizowana: 1 lipca i 11 lipca 2022 r. Zgodnie z adnotacją doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawiadomienie o jej pozostawieniu umieszczone zostało w oddawczej skrzynce pocztowej. Wobec nie odebrania przez adresata przesyłki w terminie 7 dni od dnia powtórnego awiza przesyłka została zwrócona przez pocztę z adnotacją ,,zwrot nie podjęto w terminie".

14 Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 (doręczenie właściwe i zastępcze), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W myśl § 3 w przypadku niepodjęcia pisma w w/w terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia w/w okresu (§4).

15 Stąd Sąd uznając, iż spełnione zostały przesłanki określone w

16 art. 73 p.p.s.a. przyjął przewidzianą w tym przepisie fikcję prawną skutecznego doręczenia. W zarządzeniu z dnia 25 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału uznał, iż w/w przesyłka została skutecznie doręczona skarżącemu z dniem 15 lipca 2022 r.

17 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zatem termin do wykonania nałożonego na skarżącego zobowiązania upłynął w dniu 22 lipca 2022 r. Pomimo upływu wskazanego w wezwaniu terminu skarżący nie podał Sądowi wymaganego numeru PESEL. Na marginesie dodać należy, iż numer PESEL nie znajduje się także w aktach administracyjnych, na co wskazuje ich analiza (choć Sąd nie ma obowiązku poszukiwania w/w numeru w aktach administracyjnych). W aktach administracyjnych widnieje jedynie numer identyfikacji podatkowej skarżącego jako prowadzącego działalność gospodarczą. Jednak z treści cyt. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie wynika, iż w przypadku osoby fizycznej, jaką jest skarżący, wymagane jest podanie numeru PESEL, nie NIP.

18 Natomiast co do odpisów skargi, wskazać należy, iż skarżący złożył do Sądu w terminie do usunięcia braków formalnych skargi jedynie kserokopie skargi (11 szt), nie zaś jej odpisy i to bez załączników.

19 Zgodnie z art. 47 § 2 p.p.s.a. odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Stąd w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi skarżący został wezwany o złożenie odpisów własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem.

20 Kwestia dotycząca obowiązku złożenia odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem jest zagadnieniem, które nie jest traktowane ani w orzecznictwie ani w doktrynie jednolicie. Mając na uwadze treść cytowanego art. 47 § 2 p.p.s.a. wskazuje się w orzecznictwie, że a contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"), uznając, iż przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 p.p.s.a. ratio legis. Gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione, to wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 p.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, a interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy (por. postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2022 r., I OZ 5/22, z 27 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1266/17 oraz z dnia 23 czerwca 2022 r., II GZ 167/22). Wskazuje się przy tym w orzecznictwie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów wydaną w dniu 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, zgodnie z którą: ,,1. Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. 2. Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a."

21 Jednocześnie w na tle sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje, iż odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. W takiej sytuacji przyjmuje się, iż odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w związku z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05 i 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1676/15 oraz postanowienia: z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 84/12; z dnia 30 września 2012 r., sygn. akt II GZ 280/12 i II GZ 281/12; z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1848/15; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 157/15; z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1953/15, z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1528/17 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo wskazuje się, iż nie zmienia tego także stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSA i wsa 2014/3/39), odnoszące się do sytuacji niedołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków, a więc odmiennej od analizowanego przypadku.

22 Sąd uznał, iż skoro w przedmiotowej sprawie, w odpowiedzi na precyzyjnie sformułowane przez sąd wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, skarżący przesłał fotokopie skargi, które nie zostały własnoręcznie podpisane i nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, a do tego przesłane zostały bez wymaganych załączników do skargi, zatem skarżący nie usunął prawidłowo braku formalnego skargi w w/w zakresie.

23 Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

24 O zwrocie wpisu (punkt 2 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.