Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2017 r., I SA/Gl 812/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 sierpnia 2017 r., I SA/Gl 812/14

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a 1) przyznać radcy prawnemu J. K. ze środków Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 796,50 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt sześć 50/100 złotych), na które składają się: opłata za czynności radcy prawnego w kwocie 738,00 zł (słownie: siedemset trzydzieści osiem 00/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 138 zł (słownie: sto trzydzieści osiem złotych) oraz niezbędne wydatki w wartości 58,50 zł (słownie pięćdziesiąt osiem 50/100 złotych); 2) w pozostałym zakresie wniosek pełnomocnika oddalić.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. N. na decyzję organu podatkowego wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia.

3 Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego w dalszej kolejności wyznaczyła właściwa korporacja zawodowa w osobie radcy prawnego J. K.

4 W dniu 9 kwietnia 2015 r. ww. pełnomocnik przeglądała akta niniejszej sprawy, co potwierdza zapisek urzędowy pracownika Sądu.

5 Pismem procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r. ww. pełnomocnik wniosła skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku Sądu pierwszej instancji. W tych ramach zwróciła się między innymi o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając przy tym, że koszty te nie zostały jej zapłacone w całości ani w części. Wniosła również o przyznanie jej zwrotu wydatków w łącznej kwocie 62,70 zł. Kwota ta jest sumą: kosztów dojazdu do Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy w dniu 9 kwietnia 2015 r. na trasie T., ul. [...] – G., ul. [...] w kwocie 58,50, tj. [...] km x 0,8358 zł (samochód Renault Laguna) i kosztu 4,20 zł tytułem przesyłki poleconej adresowanej do skarżącej i zawierającej pismo z 9 kwietnia 2015 r. Wniosek tej samej treści został ponowiony przez pełnomocnika w piśmie z dnia 13 czerwca 2017 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

6 Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po przeprowadzeniu rozprawy, na której stawiła się pełnomocnik substytucyjna radcy prawnego J. K., oddalił skargę kasacyjną.

7 Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:

8 Zgodnie z brzmieniem art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

9 W punkcie wyjścia należy podkreślić, że chociaż materia objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, podobnie jak i z mocy § 22 wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805), w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tych aktów wykonawczych stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Trzeba więc odnotować, że ta część postępowania, w której wystąpił ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik, miała swój początek w dacie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. 15 kwietnia 2015 r. Okoliczność ta miała miejsce przed wejściem w życie obydwu przywołanych rozporządzeń, które zaczęły obowiązywać odpowiednio od 1 listopada 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. W tym stanie rzeczy, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie zastosowano przepisy dotychczasowe, czyli unormowania jeszcze wcześniejszego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.; dalej w skrócie: "rozporządzenie").

10 Stosownie do treści § 15 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.

11 Mając zatem na uwadze przytoczoną wyżej regulację oraz to, że pełnomocnik ubiega się w tej sprawie o przyznanie zarówno opłaty, jak i zwrotu wydatków, dalsze rozważania podzielone zostaną na dwie części.

12 Odnośnie pierwszego składnika wynagrodzenia należy na wstępie podkreślić, że zgodnie z treścią § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia, podstawę zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne, określone w tym rozporządzeniu. Stawki te za postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostały określone w § 14 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia. Dotyczą one spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (stawki obliczone według § 6 rozporządzenia; lit. a), spraw w przedmiocie skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b) oraz innych spraw, kiedy stawka ta wynosi 240 zł (lit. c). Niniejsze postępowanie – w którym wartość przedmiotu sporu oznaczono w kwocie 2.111,00 zł - należy do tej pierwszej kategorii spraw, o której mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia. Sięgnąć zatem należy do § 6 pkt 3 tego aktu, zgodnie z którym stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy pomiędzy 1.500 a 5.000 wynosi 600 zł.

13 W dalszej kolejności należy stwierdzić, że zakres czynności podjętych przez pełnomocnika w tej sprawie obejmuje sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz udział w rozprawie przez tym Sądem. Nie ma znaczenia w tej kwestii fakt, że na rzeczonej rozprawie wystąpił pełnomocnik substytucyjny. Należy jednakże zastrzec, iż ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna stanowi kwotę 600 zł (100% stawki wynikającej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia).

14 Na gruncie ww. przepisów, należy stwierdzić, że opłata pełnomocnika z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej stanowi w tej sprawie kwotę 600 zł podwyższoną, w myśl § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia, o 23 % stawkę podatku od towarów i usług (138 zł).

15 Drugim z wnioskowanych w tym przypadku składników wynagrodzenia jest zwrot wydatków pełnomocnika oszacowanych na łączną kwotę 62,70 zł, na którą składają się koszty dojazdu do Sądu – 58,50 zł oraz koszt przesyłki adresowanej do skarżącej – 4,20 zł. Nawiązując do pierwszego ze wspomnianych wydatków należy tytułem wstępu podkreślić, że podczas przyznawania zwrotu wydatków związanych z dojazdem do Sądu własnym samochodem nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, jeżeli chodzi o sposób udokumentowania wydatków. Ten rodzaj wydatków przecież trudno wykazać w stopniu, który nie budziłby żadnych wątpliwości. Z drugiej strony samochód osobowy stanowi obecnie powszechnie dostępny środek transportu i jest wysoce prawdopodobne, że pełnomocnik z niego skorzystała, zwłaszcza z uwagi na fakt, iż komunikacja publiczna, co jest rzeczą powszechnie wiadomą, nie zapewnia bezpośredniego przejazdu pomiędzy siedzibą jej kancelarii a siedzibą Sądu. Wystarczające jest nadesłane przez wnioskodawcę wyliczenie odległości na podstawie powszechnie dostępnych instrumentów nawigacyjnych, co też miało miejsce w tej sprawie. Pełnomocnik prawidłowo wskazała również stawkę za przejechany kilometr. Wynika ona z § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.); można przy tym przyjąć, że samochód osobowy wykorzystany przez pełnomocnika miał pojemności skokową silnika powyżej 900 cm³ – pojazdy z silnikiem o mniejszej pojemności, uzasadniającej zastosowanie niższej stawki z § 2 pkt 1 lit. a, stanowią wciąż jeszcze rzadkość w segmencie, do którego zalicza się Renault Laguna. Zasadnym jest zatem zaliczenie na poczet wydatków kwoty deklarowanej przez pełnomocnika, tj. 58,50 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do Sądu. Kwota ta nie została powiększona o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 3 rozporządzenia podwyższeniu takiemu podlegają tylko opłaty za czynności pełnomocnika z urzędu. Inaczej przedstawia się kwestia zaliczenia na poczet uzasadnionych wydatków przesyłki pocztowej opłaconej kwotą 4,20 zł. W myśl bowiem art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego, zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący, a zatem przedstawiony katalog kosztów niezbędnych nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego. Odnośnie wskazanego przez pełnomocnika kosztu nadania przesyłki, przyjąć należy, że są to właśnie wyżej wspomniane "drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego wydatki", które pokrywa się z przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12, LEX nr 1121121, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, LEX nr 857102). Wnioskowana przez pełnomocnika opłata pocztowa za przesyłkę do skarżącej nie stanowi zatem niezbędnych i udokumentowanych wydatków radcy prawnego o jakich mowa w § 15 pkt 2 rozporządzenia. W tym zakresie wniosek pełnomocnika należało zatem oddalić.

16 Ostatecznie przyznane w tej sprawie wynagrodzenie pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowi kwotę 796,50 zł. Tak też postanowiono w sentencji działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.