Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2014 r., I SA/Gl 795/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2014 r., I SA/Gl 795/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Wojciech Organiściak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. T. (T.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej DIS) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 2, § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) utrzymał w mocy na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej DIC) z dnia [...] (nr [...]), mocą którego odrzucono zarzut wniesiony przez B. T. (dalej jako strona, zobowiązany, skarżący) w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r. jako nieuzasadniony.
3 W uzasadnieniu ww. postanowienia DIS prezentując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że w dniu 14 lutego 2014r. DIC wystawił na stronę ww. tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu podatku akcyzowego wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (dalej UKS) z dnia [...] (Nr [...]) utrzymanej w mocy decyzją DIC z dnia [...] (Nr [...]). Wskazano, że zawiadomieniami z dnia 24 lutego 2014r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w [...] Banku [...] w K. (dalej jako Bank). Zawiadomienia o zajęciu doręczone zostały Bankowi w dniu 27 lutego 2014r., natomiast zobowiązanemu w dniu 28 lutego 2014r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych.
4 W dniu 10 marca 2014r. do DIC wpłynęło pismo, w którym zobowiązany podniósł zarzut wygaśnięcia obowiązku, oparty na przepisie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na jego przedawnienie. W tym samym dniu do DIC wpłynęło pismo strony z dnia 5 marca 2014r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie obowiązku.
5 W dalszej części uzasadnienia DIS wskazał, że DIC spornym postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) odrzucił zarzut wniesiony w piśmie z dnia 5 marca 2014r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o (Nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r.) jako nieuzasadniony.
6 Natomiast postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) DIC odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o ww. numerach z dnia 14 lutego 2014r. oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.
7 Pismem z dnia 11 kwietnia 2014r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na to pierwsze postanowienie z dnia [...], któremu zarzucał naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wszczęcie dochodzenia karno-skarbowego spowodowało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z czym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podnosił, że we wskazanym terminie stronie nie zostało mu doręczone jakiekolwiek zawiadomienie o wszczęciu postępowania karno-skarbowego.
8 DIS ww. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie DIC z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy cytując art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazał, że stanowi on zamknięty katalog przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podkreślając, że w pkt. 1 mowa jest o wykonaniu lub umorzeniu w całości albo w części obowiązku, przedawnieniu, wygaśnięciu albo nieistnieniu obowiązku.
9 Prezentując postanowienia art. 34 u.p.e.a. DIS wyjaśniał, że przepis ten wskazuje tryb postępowania organu egzekucyjnego przy rozpoznawaniu zarzutów oraz podkreślał, że organ egzekucyjny zgodnie z zapisem § 4 art. 34 powołanej ustawy, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie DIS wyjaśniał, że w przypadku tożsamości organów tj. wierzyciela i organu egzekucyjnego, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, wydawanie przez wierzyciela odrębnego stanowiska jest bezprzedmiotowe. W takim wypadku organ egzekucyjny wydaje postanowienie w którym jednocześnie zawarte jest stanowisko wierzyciela.
10 Organ odwoławczy przypomniał, że w rozpatrywanej sprawie strona podniosła zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tj. wygaśnięcie obowiązku z powodu jego przedawnienia oraz wskazał, że DIC wydając skarżone postanowienie z dnia [...] (Nr [...]) odrzucając zarzut wniesiony w piśmie z dnia 5.03.2014r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14.02.2014r. jako nieuzasadniony, zawarł w nim również stanowisko wierzyciela, które jak wynika z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, w zakresie zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. DIS akcentował, że stanowisko wierzyciela, zawarte w skarżonym postanowieniu jest również wiążące dla organu nadzoru (tak wyrok NSA z dnia 18.01.2012r., sygn. akt II GSK 1490/10). Podkreślono przy tym, że Sąd w wyroku tym wskazał także, iż dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a.
11 DIS przypomniał, że DIC w skarżonym postanowieniu wskazał, iż termin przedawnienia w sprawie dochodzonego zobowiązania podatkowego, rozpoczął bieg w dniu 31.12.2008r. i zobowiązanie uległoby przedawnieniu z dniem 31.12.2013r., gdyby w sprawie nie zaistniały okoliczności wpływające na zawieszenie biegu terminu przedawnienia tj. wszczęcie postępowania karno-skarbowego, które zawiesiło jego bieg. Organ nadzoru podkreślił, że zawiadomieniem z dnia 26.09.2013r. UKS poinformował stronę, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24.09.2013r. postępowania karno-skarbowego (w formie dochodzenia). DIS wyjaśniał przy tym, że powyższe zawiadomienie, zostało doręczone stronie w trybie art. 150 O.p. oraz podkreślił, że zgodnie z przepisem zawartym w art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął rok.
12 Organ odwoławczy przywołując postanowienia art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. wyjaśniał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
13 W ocenie DIS, z uwagi na powyższe skarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów, zatem brak było podstaw do jego uchylenia, a tym samym umorzenia postępowania egzekucyjnego.
14 DIS mając na uwadze zarzuty podnoszone w zażaleniu, a dotyczą kwestii nieistnienia obowiązku, podkreślał, że nie ma uprawnień do ingerowania w wypowiedź wierzyciela w kwestii wykonania obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym.
15 Końcowo, organ odwoławczy wskazał, że w drugim podaniu z dnia 5.03.2014r. strona podnosząc zarzut przedawnienia wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia 14.02.2014r. w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W tym kontekście DIS wskazał na to, że decyzja Dyrektora UKS z dnia [...] (Nr [...]) jest ostateczna i nie występuje żadna przesłanka z art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a., a zatem brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
16 W skardze na postanowienie DIS z dnia [...] (Nr [...]) pełnomocnik strony domagał się jego uchylenia i zarzucał naruszenie: art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wszczęcie dochodzenia karnego - skarbowego spowodowało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 poz. 749, ze zm., O.p.) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz całkowitą sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego materiału dowodowego.
17 W uzasadnieniu skargi pełnomocnik po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania podkreślał, że nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem DIS, który w zaskarżonym postanowieniu wywiódł, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres styczeń-październik 2008 r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24 września 2013r. postępowania karno-skarbowego, o którym Dyrektor UKS poinformował stronę zawiadomieniem z dnia 26 września 2013r., które zostało doręczone w trybie art. 150 O.p., w związku z przepisem zawartym w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
18 Pełnomocnik akcentował przy tym, że jedynym znanym procedurze karnej sposobem poinformowania strony (podejrzanego) o wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niemu postępowania jest przedstawienie podejrzanemu zarzutów. Ze względu na swe znaczenie gwarancyjne przedstawienie zarzutów ma potencjalnie eliminować zbyt późne albo przedwczesne czynienie z danej osoby podejrzanego. Autor skargi podkreślał, że jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy osoba, której organy ścigania zamierzają przedstawić zarzuty ukrywa się lub nie przebywa w kraju. W każdej innej sytuacji procesowej, a więc również w takiej, w jakiej znajduje się rozpoznawana sprawa, wejście postępowania w fazę przeciwko osobie następuje z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów przesłuchania podejrzanego, a nie wydania tego postanowienia, ani też w dacie doręczenia tego postanowienia. Pełnomocnik podkreślał, że sytuacja domniemania doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania karno-skarbowego nie wyczerpuje przesłanek do stwierdzenia przerwania biegu przedawnienia z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., gdyż przepis art. 313 § 1 Kodeksu postępowania karnego (dalej K.p.k.) jasno wskazuje trzy warunki jakie muszą zostać spełnione, aby postanowienie o przedstawieniu zarzutów było skuteczne: sporządzenie postanowienia, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. Brak kumulatywnego spełnienia wymienionych przesłanek skutkuje brakiem skutecznego przedstawienia zarzutów podejrzanemu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013r. sygn. akt I SA/Kr 129/13, wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1071/11, wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1462/11). W ocenie pełnomocnika do chwili sporządzania skargi nie przeprowadzono skutecznej procedury związanej z przedstawieniem zarzutów stronie.
19 Autor skargi akcentował również, iż właściwy Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014r. postanowił zwrócić sprawę organowi podatkowemu w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania przygotowawczego poprzez ogłoszenie stronie postanowienia o przedstawieniu zarzutów i jej przesłuchaniu w charakterze podejrzanego, w szczególności na okoliczność zamiaru nieujawnienia przedmiotu opodatkowania. Pełnomocnik wywodził, że przedmiotowe postanowienie znamionuje również brak skutecznego wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów stronie w postępowaniu karnym skarbowym.
20 Końcowo pełnomocnik podkreślał, że mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w sprawie miało miejsce wygaśnięcie obowiązku podatkowego na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż przeszkoda ta istniała już w dniu złożenia żądania z dnia 28 marca 2014r. W ocenie pełnomocnika wobec powyższego zasadny jest zarzut z "art. 33 § 1" u.p.e.a., a co za tym idzie prowadzone postępowania na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 lutego 2014r. Nr [...]) wystawionego przez DIC powinno zostać umorzone.
21 W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
22 Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze oraz podkreślał, że zawiadomienie winien był wysłać organ II instancji oraz przesłać je na adres pełnomocnika. Pełnomocnik DIS wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę powołując się przy tym na literalne brzmienie art. 70c O.p. oraz podkreślając, że skoro pismo nie wywołuje skutków procesowych to winno być doręczone stronie, a nie pełnomocnikowi
23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
24 Skarga okazała się bezzasadna.
25 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) tej ustawy).
26 Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie DIS z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie DIC z dnia [...], mocą którego odrzucono zarzut wniesiony przez stronę w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 14 lutego 2014r. jako nieuzasadniony.
27 Stan faktyczny sprawy jest w znacznej części bezsporny, a jako że został nakreślony przy okazji opisywania stanowiska strony i organów, brak jest w ocenie Sądu konieczności jego ponownego prezentowania.
28 Mając na uwadze to, że podstawą rozstrzygnięcia organów był art. 33 u.p.e.a. należy przypomnieć, że zgodnie z § 1 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
29 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
30 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
31 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
32 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
33 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
34 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
35 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
36 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
37 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
38 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
39 Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§ 1). Natomiast stosownie do § 4 art. 34 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
40 Mając na uwadze zarzuty i argumentację strony skarżącej przyjdzie wskazać, że powołany przepis art. 33 § 1 u.p.e.a, w sposób wyczerpujący wskazuje podstawy wniesienia zarzutów, stanowiących swoisty środek zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny rozpatrując zgłoszone zarzuty nie rozpoznaje merytorycznie sprawy, która stanowi źródło egzekwowanego obowiązku, gdyż automatycznie stawałby się III instancją innego postępowania. Powyższe potwierdza art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
41 Sąd podziela stanowisko organów obu instancji co do bezzasadności zgłoszonych w sprawie zarzutów opartych o ww. przepis art. 33 u.p.e.a. Wskazać przy tym należy, że termin przedawnienia w sprawie dochodzonego zobowiązania podatkowego, rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2008r., a zatem zobowiązanie stosownie do art. 70 § 1 O.p. uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r., gdyby w sprawie nie zaistniały okoliczności wpływające na zawieszenie biegu terminu przedawnienia tj. wszczęcie postępowania karno-skarbowego, które zawiesiło jego bieg. Z przedłożonych Sądowi akt (m. in. karty 121-123 akt administracyjnych) wynika, że zawiadomieniem z dnia 26 września 2013r. Dyrektor UKS poinformował skarżącego, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008r. został zawieszony w związku z wszczęciem w dniu 24 września 2013r. postępowania karno-skarbowego. Stosownie bowiem do art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 O.p., a podnoszony na etapie rozprawy fakt nie przesłania ww. zawiadomienia na adres pełnomocnika nie miał w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy.
42 Podkreślenia wymaga przy tym to, że przedmiotowe zawiadomienie winno być doręczone podatnikowi. W tym miejscu wskazać bowiem należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym orzeczono, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
43 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było uznać, że z uwagi na treść powyższego wyroku w sprawie nie wystąpił skutek w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w konsekwencji czego zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2008 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia, podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zatem według Trybunału zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. Przy czym Trybunał w gestii ustawodawcy pozostawił wybór instrumentów, które to zapewniają, zastrzegając jedynie, że realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa.
44 Wskazać należy, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., w nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 1149) - obowiązujący od dnia 15 października 2013 r. przepis art. 70 § 6 pkt 1 przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
45 Należy również zauważyć, że z uwagi na powyższe dodano art. 70c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
46 Ponadto podkreślenia wymaga, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny analizował przepisy kodeksu karnego skarbowego i kodeksu postępowania karnego związane z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, jednak nie zdecydował się na powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
47 Zdaniem Sądu dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. konieczne jest aby podatnik został poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, a co jak już zaznaczono miało miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem podatnikowi skutecznie doręczono pismo/zawiadomienie z dnia 26 września 2013r. informując go o zawieszeniu z dniem 24 września 2013r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Powyższa korespondencja została skarżącemu skutecznie doręczona w trybie art. 150 O.p. Tym samym bezzasadne jest stanowisko strony skarżącej, że w sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2013r.
48 Ponadto, w świetle zarzutów i wywodów skargi podkreślenia wymaga to, że to nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu, ale dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, (co miało miejsce w związku z doręczeniem podatnikowi w trybie art. 150 O.p. pisma/zawiadomienia z dnia 26 września 2013 r.) określa moment zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
49 Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził bezzasadność zarzutów skargi. Podkreślenia wymaga przy tym to, że na kontrolowane rozstrzygnięcie nie miało ze względów wyżej wyrażonych wpływu także to, iż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. zwrócił organowi podatkowemu akta sprawy celem uzupełnienia braków postępowania, w postaci przedstawienia zarzutów stronie i jej przesłuchania.
50 Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Sąd uznając skargę za niezasadną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
51 -----------------------
52 I
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania karnego, art. 313 (§ 1)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2
- Ordynacja podatkowa, art. 70 (§ 1, § 6)
- Ordynacja podatkowa, art. 70c
- Ordynacja podatkowa, art. 150
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 33
Cytowane w
Cytowane w 4 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2020 r., I SA/Gl 1700/19
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2020 r., I SA/Gl 197/20
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2019 r., I SA/Gl 105/19
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2015 r., I SA/Gl 963/15