Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2022 r., I SA/Gl 533/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2022 r., I SA/Gl 533/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 lutego 2022 r. nr 2401-IEE.711.51.2022.2/MSL UNP: 2401-22-033155 w przedmiocie przyznania własności nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r., nr 2401-IEE.711.51.2022.2/MSL UNP: 2401-22-033155, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu zażalenia R. L. (dalej: "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "organ I instancji") z dnia 21 grudnia 2021 r., nr [...] o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej.

3 Stan sprawy przedstawia się następująco:

4 1. W wyniku realizacji środka egzekucyjnego jakim było zajęcie nieruchomości położonej w C., przy ul. [...] (opisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych), stanowiącej własność Skarżącego, w dniu 25 czerwca 2019 r. nastąpiła jej sprzedaż. Do pierwszej licytacji przystąpiło 3 licytantów, przy czym najwyższą cenę - 105.000,00 zł zaoferował A. O.. Z przebiegu pierwszej licytacji sporządzono protokół nr [...], który został podpisany przez trzech licytantów, kierownika Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego w C. oraz dwóch pracowników tej komórki. Następnie w dniu 26 stycznia 2021 r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...], w którym udzielił przybicia na rzecz licytanta A. O.. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, domagając się jego uchylenia i wstrzymania licytacji nieruchomości. Postanowieniem z 11 czerwca 2021 r. DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Nieprawomocnym wyrokiem z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1162/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na powyższe postanowienie DIAS.

5 2. W związku z uprawomocnieniem się postanowienia o przybiciu nieruchomości, organ I instancji pismem z 30 sierpnia 2021 r. wezwał A. O., do złożenia ceny nabycia z potrąceniem wadium, to jest do uiszczenia kwoty 92.300,00 zł do depozytu organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Termin ten został następie przedłużony, zgodnie z wnioskiem licytanta. Po uiszczeniu ceny nabycia Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 21 grudnia 2021 r. przyznał prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w C. przy ul. [...], stanowiącej własność Skarżącego, na rzecz A. O..

6 3. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie złożył Skarżący, domagając się jego uchylenia jako przedwczesnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismem z 22 lipca 2021 r. złożył do DIAS wniosek o wznowienie postępowania podatkowego i umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego, m. in. opisywanej nieruchomości. DIAS wznowił przedmiotowe postępowanie i poinformował, że przewidywany termin jego zakończenia to 30 grudzień 2021 r. W związku z tym Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wznowionego postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zignorował powyższy wniosek, pomimo że wykonanie zaskarżonego postanowienia może narazić Skarżącego na niedającą się naprawić szkodę.

7 4. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia DIAS postanowieniem z 14 lutego 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wznowienie postępowania podatkowego oraz złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie stanowią podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie. Wskazał, że postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. organ I instancji odmówił zawieszenia niniejszego postępowania egzekucyjnego, a w zażaleniu na postanowienie o przyznaniu własności nie można podnosić uchybień dotyczących czynności egzekucyjnych dokonanych przed chwilą złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu. Uchybienia takie mogły być podniesione jedynie we wcześniejszych fazach postępowania oraz w zażaleniu na postanowienie o przybiciu. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 21 grudnia 2021 r., a więc w dniu gdy w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne postanowienie o przybiciu. Nabywca uiścił cenę nabycia nieruchomości z potrąceniem złożonego wadium w terminie wyznaczonym przez organ. Również samo wezwanie licytanta, który uzyskał przybicie do złożenia ceny nabycia z potrąceniem złożonego wadium nastąpiło z chwilą gdy postanowienie o przybiciu było ostateczne w myśl art. 112 § 1 u.p.e.a. Stąd też po dokonaniu wpłaty przez licytanta organ I instancji, działając zgodnie z art. 112b § 1 u.p.e.a., postanowieniem z 21 grudnia 2021 r. przyznał własność nieruchomości na rzecz nabywcy A. O..

8 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 112b u.p.e.a. organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Norma ta nakazuje organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności. Z treści tego przepisu wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta. Z tego względu zdaniem DIAS wznowienie postępowania podatkowego oraz złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie stanowiły przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.

9 Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że prowadzenie egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach ustawodawca zagwarantował uczestnikom odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie Skarżący skorzystał.

10 5. Skargę na postanowienie DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że sam fakt wznowienia postępowania podatkowego powinien skutkować rzetelnym zbadaniem sprawy i zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do czasu jej wyjaśnienia. Tymczasem działania organów w niniejszej sprawie zmierzają do bezprawnego pozbawienia go nieruchomości.

11 6. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

13 Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

14 Kwestią sporną w niniejszej sprawie było prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej na rzecz nabywcy, pomimo wznowienia postępowania podatkowego i złożenia wniosku przez Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

15 Na wstępnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 112 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Na gruncie art. 112b § 1 u.p.e.a. jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. Na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie (§ 2). Postanowienie o przyznaniu własności, które stało się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub podlega złożeniu do zbioru dokumentów. Postanowienie o przyznaniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości (§ 3 omawianej ustawy). Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta.

16 W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. udzielił przybicia na rzecz licytanta A. O., który podczas licytacji nieruchomości zaoferował najwyższą cenę. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego DIAS postanowieniem z 11 czerwca 2021 r., nr 2401-IEE.711.261.2021.7, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Postanowienie to jest ostateczne. Stąd też pismem z 30 sierpnia 2021 r. organ II instancji wezwał licytanta do złożenia ceny nabycia nieruchomości z potrąceniem wadium. Po uiszczeniu ceny nabycia organ I instancji wydał postanowienie o przyznaniu prawa własności nieruchomości gruntowej licytantowi. Oznacza to, że spełnione zostały dwa warunki umożliwiające wydanie postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 112b § 1 u.p.e.a., na którego gruncie wydano kontrolowane postanowienie, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności.

17 Odnosząc się do okoliczności sformułowanych w skardze dotyczących wznowienia przez DIAS postępowania podatkowego oraz złożenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, Sąd podziela ocenę organu odwoławczego o braku podstaw do stwierdzenia, że kontrolowane postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Sam bowiem fakt podejmowania działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, przykładowo wznowienia postępowania administracyjnego, nie powoduje konieczności zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ani także innego rodzaju przeszkody uniemożliwiającej jego kontynuowanie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 385/17, LEX nr 2399917). Tak więc złożone przez Skarżącego wnioski pozostają bez wpływu na treść wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i DIAS rozstrzygnięć. Na marginesie należy zauważyć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z 12 stycznia 2022 r., nr [...], odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na brak przesłanek do jego zawieszenia. DIAS utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie postanowieniem z 7 marca 2022 r. nr 2401-IEE.711.125.2022.3.

18 Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, bądź procesowego.

19 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.