Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2016 r., I SA/Gl 400/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2016 r., I SA/Gl 400/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] w sprawie określenia A S.A. w K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.

3 2. Decyzja została wydana na gruncie następującego stanu sprawy.

4 2.1. Spółka w dniu 20 stycznia 2014 r. złożyła deklarację w sprawie podatku od nieruchomości wskazując, że opodatkowaniu podlegają:

5 a) budynki o powierzchni 37 m2;

6 b) budowle o wartości 226.351 zł;

7 c) grunty o powierzchni 7.150 m2.

8 Wskazała na zwolnione od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. - dalej: u.p.o.l.): budowle o wartości 2.528.518 zł, grunty o powierzchni 273.685 m2 oraz budynki o powierzchni 247,78 m2. Zadeklarowała podatek w kwocie [...]zł.

9 2.2. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie [...]zł.

10 W uzasadnieniu wskazał, że opodatkowaniem objął:

11 a) budynki o powierzchni 284,78 m2 - kwota podatku [...]zł;

12 b) budowle o wartości 226.351 zł - kwota podatku [...]zł;

13 c) grunty o powierzchni 7.150 m2 w okresie od stycznia do września – kwota podatku [...]zł oraz o powierzchni 7.346 m2 w okresie od października do grudnia - kwota podatku [...]zł.

14 W zakresie objętych sporem budynków organ argumentował, że wbrew stanowisku spółki, zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie podlegają budynki, pomimo tego, że stanowią element infrastruktury kolejowej, jako że ten przepis dotyczy tylko budowli oraz zajętych pod nie gruntów.

15 2.3. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przez organ I instancji art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W tym zakresie powołał się na treść art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1297 - dalej: u.t.k.) do którego odsyła art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., wyciągając wniosek, że zwolnieniu podlegają budynki nastawni kolejowej jako element składowy budowli, którą jest linia kolejowa.

16 2.4. Kolegium zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

17 W uzasadnieniu podzieliło argumentację Prezydenta Miasta, że zwolnieniem podatkowym są objęte tylko budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz usytuowane pod tymi budowlami grunty. Kolegium powołało się na pogląd NSA wyrażony w sprawie II FSK 1402/11, a także na wyroki WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2015 r., I SA/Gl 1662/13, I SA/Gl 1663/13, I SA/Gl 1664/13.

18 3.1. Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik spółki. Zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku "z przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym" oraz "dyrektywy 91/440/EWG" polegające na:

19 - braku wykładni pojęcia "budowla kolejowa" i wyłączenie z tego pojęcia oraz zwolnienia budynków nastawni kolejowej;

20 - niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu.

21 Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia.

22 W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. Zaakcentowano, że nie budzi sporu, iż spółka jest zarządcą infrastruktury kolejowej. Ponadto argumentowano, że skoro budynki nastawni kolejowej wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, stanowiąc niezbędny i konieczny element budowli kolejowej, jaką jest linia kolejowa, to podlegają zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

23 3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

25 4. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

26 Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Kolegium art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z regulacjami ustawy o transporcie kolejowym, polegający na odmowie zastosowania zwolnienia podatkowego odnośnie do budynków wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, a ściślej posterunków i nastawni kolejowych.

27 5. Wbrew twierdzeniu skargi organy podatkowe prawidłowo ustaliły zakres zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., trafnie uznając, że skoro przewidzianemu w nim zwolnieniu od podatku podlegają jedynie budowle (wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym), to nie są nim objęte budynki, w tym też budynek nastawni kolejowej.

28 Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

29 1) grunty,

30 2) budynki lub ich części,

31 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

32 Z kolei w myśl art. 1a ust. 1 u.p.o.l., użyte w niej określenia oznaczają:

33 1) budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

34 2) budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

35 Z powyższego jednoznacznie wynika, że pojęcia "budynek" i "budowla" na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mają charakter rozłączny. Świadczy o tym sposób zdefiniowania pojęcia budowli, które ma charakter negatywny, wyłączający z zakresu tego pojęcia obiekty budowlane będące budynkami.

36 Jednym z kanonów wykładni językowej jest zakaz wykładani synonimicznej, polegający na tym, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 118; argumentacja NSA w uchwale z 30 marca 2009 r., II FPS 7/08, Lex nr 485845). Z zakazem wykładani synonimicznej korespondują zasady techniki prawodawczej, ponieważ zgodnie z § 10 załącznika do zasad techniki prawodawczej (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 283) do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami (szerzej: G. Wierczyński, (w:) T. Bąkowski, P. Bielski, K. Kaszubowski, M. Kokoszczyński, J. Stelina, J. Warylewski (red.), G. Wierczyński, Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 87-90; wyrok TK z 14 września 2001 r., SK 11/00, OTK 2011, Nr 6, poz. 166, wyrok NSA z 15 maja 2009 r., II OSK 811/08, Lex nr 574315, wyrok NSA z 12 marca 2009 r., II OSK 345/08, Lex nr 530023). Warto także zauważyć, że zasady techniki prawodawczej nie ustalają wyłącznie zasad poprawnej legislacji, ale również standardy poprawnej interpretacji przepisów prawnych, ponieważ pomiędzy zasadami redagowania i interpretowania tekstów prawnych istnieje ścisła korespondencja: interpretator musi liczyć się ze sposobami redagowania tekstów prawnych (mówi się, że interpretacja polega na ustalaniu woli prawodawcy), natomiast normodawca, jeśli chce by organy stosujące prawo postępowały zgodnie z jego wolą musi brać pod uwagę przyjęte w danej kulturze zasady interpretacji tekstów prawnych (por. L. Morawski, Zasady wykładni..., s. 24-25).

37 Zatem biorąc pod uwagę powyższe i dodatkowo uwzględniając wykładnię systemową wewnętrzną, nie jest możliwe przypisanie temu samemu pojęciu występującemu na gruncie tej samej ustawy, dwóch różnych znaczeń.

38 Do analogicznych wniosków skłaniają również przepisy Prawa budowlanego, gdzie w art. 3 pkt 3 zawierającym definicję budowli również jest mowa o tym, że budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (...). Dodatkowo należy wskazać, co do spornego w niniejszej sprawie obiektu budowlanego "nastawni", że został on wprost wymieniony w zawierającym klasyfikację obiektów budowlanych załączniku do Prawa budowlanego w kategorii XVIII - budynki przemysłowe, jako budynek kolejowy, obok np. podstacji trakcyjnych, lokomotywowni, wagonowni, itp.

39 Skoro zatem - jeżeli chodzi o wyznaczenie linii rozgraniczającej podstawowe kategorie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiące zarazem wyodrębnione przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości - ustawa ta, jak również przepisy prawa budowlanego, do których ona również odsyła, zawierają w tej mierze jednoznaczne wskazania, które nakazują przyjąć, że obiekt budowlany stanowiący budynek nie może być jednocześnie uznany dla potrzeb zastosowania określonego przepisu tej ustawy, tu - art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., za budowlę, to nie znajduje uzasadnienia, postulowane przez stronę skarżącą sięganie do odrębnych przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie kolejowym, w celu podważenia tego rozgraniczenia, co pozwoliłoby wykazać, że budynek może podlegać zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu dla budowli.

40 Sąd podkreśla, że art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie zwalnia od podatku całej "infrastruktury kolejowej", lecz tylko tworzące ją budowle i zajęte pod nie grunty.

41 Po wtóre, art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie odsyła do przepisów o transporcie kolejowym w zakresie rozumienia pojęcia "budowla", jako że sama ustawa podatkowa (w związku z regulacjami Prawa budowlanego) to pojęcie definiuje. Wskazany przepis odsyła natomiast do ustawy o transporcie kolejowym w zakresie rozumienia "infrastruktury kolejowej", ale tylko w kontekście określenia kategorii budowli, które podlegają zwolnieniu podatkowemu. Celem omawianego odesłania do "przepisów o transporcie kolejowym" jest ograniczenie zwolnienia podatkowego (na tej podstawie) tylko do budowli, które wchodzą w skład infrastruktury kolejowej. W konsekwencji, analizowanemu zwolnieniu podatkowemu nie podlegają: a) budynki, nawet jeśli stanowią element tej infrastruktury, b) budowle, które nie wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu regulacji ustawy o transporcie kolejowym.

42 Należy również zauważyć, że skarga posługuje się pojęciem "budowla kolejowa" (zarzucono nawet brak wykładni tego pojęcia oraz w końcowej części skargi zacytowano przepis w brzmieniu już nieobowiązującym), podczas gdy od dnia 1 stycznia 2007 r. art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. tego pojęcia nie zawiera.

43 Zaprezentowanego sposobu interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie mogą zmienić także inne argumenty podniesione w skardze, jako że cała linia interpretacyjna strony skarżącej pomija fundamentalne w tej materii kwestie (wyżej wskazane), wynikające z językowej i systemowej wewnętrznej wykładni analizowanego przepisu.

44 W szczególności dotyczy to odwołania się w skardze do art. 7 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. Zdaniem Sądu ten przepis przewiduje szersze pod względem przedmiotowym zwolnienie podatkowe w razie likwidacji linii kolejowej, jako że obejmuje nie tylko budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej i zajęte pod nie grunty, ale wszelkie budowle, grunty oraz budynki – pozostałe po likwidacji linii kolejowej. Co więcej, w odniesieniu do art. 7 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. można argumentować, że skoro ustawodawca wymienił w nim budynki expressis verbis, to nie czyniąc tego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dał kolejny wyraz odstąpienia od zwolnienia podatkowego na podstawie tego ostatniego przepisu, tej kategorii obiektów.

45 W zarzucie skargi wskazano także na "dyrektywę 91/440/EWG", tj. dyrektywę Rady 91/440/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie rozwoju kolei wspólnotowych (Dz.U. L 237 z dnia 24 sierpnia 1991 r., str. 25), jednakże w żaden sposób nie uzasadniono odwołania się do tego aktu na gruncie niniejszej sprawy. Sąd z urzędu nie dostrzega wadliwości zaskarżonej decyzji w zestawieniu z powołaną dyrektywą, a zatem odniesienie się do tej kwestii nie jest możliwe.

46 6. Interpretację art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wyłączającą spod zwolnienia budynki, zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 15 maja 2012 r., II FSK 2150/10 (Lex nr 1214181), z dnia 15 maja 2012 r., II FSK 2231/10 (CBOSA), z dnia 5 października 2012 r., II FSK 1402/11 (CBOSA), z dnia 8 września 2015 r., II FSK 2021/13 i II FSK 2057-2061/13 (CBOSA) oraz tutejszy Sąd w wyrokach: z dnia 14 czerwca 2011 r., I SA/Gl 242/11 (CBOSA), z dnia 25 maja 2010 r., I SA/Gl 126/10 (CBOSA), z dnia 22 czerwca 2010 r., I SA/Gl 302/10 (CBOSA), z dnia 7 lutego 2011 r., I SA/Gl 936/10 (Lex nr 990724), z dnia 15 kwietnia 2014 r., I SA/Gl 1661/13, I SA/Gl 1662/13, I SA/Gl 1663/13, I SA/Gl 1664/13 (CBOSA). Za wyłączeniem budynków wchodzących w skład infrastruktury kolejowej ze zwolnienia podatkowego opowiada się także doktryna: W. Morawski (red.), K. Jasiński-Sulecki, O. Łunarski, J. Wantoch-Rekowski, Podatek od nieruchomości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Komentarz. Linie interpretacyjne, Komentarz do art. 7 pkt I, Lex 2013; K. Mrozik, Zwolnienie od podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych z 2007 r., nr 11, s. 15; B. Pahl, Wybrane problemy ze stosowaniem zwolnień w podatku od nieruchomości, Finanse Komunalne z 2008 r., nr 9, s. 23.

47 7. Mając na uwadze powyższe, Sąd skargę oddalił.