Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2024 r., II SA/Gl 95/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2024 r., II SA/Gl 95/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 19 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 listopada 2023 r. nr IFVIII.7581.1.4.2023 w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą na realizację inwestycji drogowej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 Pismem nadanym dnia 18 grudnia 2023 r. Gmina Miasta J. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, umocowanego do działania imieniem gminy przez Prezydenta Miasta J., złożyła skargę sądową na decyzję Wojewody Śląskiego, opisaną w rubrum niniejszego postanowienia. Wskazaną decyzją organ uchylił pkt 1 i 3 decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 6 grudnia 2022 r., nr [...] i w tym zakresie orzekł reformatoryjnie, a w pozostałym zakresie w/w decyzję Prezydenta Miasta J. utrzymał w mocy.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4 Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne.

5 Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

6 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (por. w szczególności uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, a także chociażby postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 296/22 i z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 351/22).

7 Ponadto, w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, wskazano, że organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej, obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. W procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi zatem potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej. W takiej sytuacji uzasadnionym byłoby twierdzenie, że jednostki te nie działają zgodnie z prawem, lecz kierują się własnymi interesami, nierzadko nie mającymi podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Podkreślił również, że w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.

8 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że ani Gmina Miasta J. ani Prezydent Miasta J., działający w imieniu Gminy i udzielający pełnomocnictwa do jej reprezentowania fachowemu pełnomocnikowi nie posiadają legitymacji procesowej do wywiedzenia skargi na zaskarżoną decyzję, nawet gdy decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio praw i obowiązków tej jednostki samorządu terytorialnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1642/21 i z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 791/21).

9 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd wydał postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

10 Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.