Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2013 r., II SA/Gl 708/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2013 r., II SA/Gl 708/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego określonych robót budowlanych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 66 ust.1 w związku z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał współwłaścicielom nieużytkowanych i niewykończonych pawilonów C-8 i C-9 wchodzących w skład Centrum Handlowo-Usługowego przy [...]w T. (parcele nr [...] i nr [...]) którymi są J. Z., K. M., B. i M.S.:

3 - skutecznie zabezpieczyć teren, na którym znajdują się obiekty C-8 i C-9 przed możliwością wejścia osób niepowołanych oraz uzupełnić tablice ostrzegawcze;

4 - zdemontować zniszczone płyty osłonowe tzw. "lekkiej obudowy" wraz z elementami mocowań tzw. "ryglówka";

5 - trwale zamknąć obiekty przed penetracją czynników atmosferycznych i dostępem osób postronnych (wykonać pokrycia dachów, naprawy stropów i elementów konstrukcji nośnej pawilonów, wykonać prowizoryczne ściany osłonowe, zainstalować bramy wejściowe i stolarkę okienną),

6 - wykonać roboty naprawcze przynależnych części pasażu pieszego i tunelu gospodarczego pomiędzy pawilonami C-8 i C-9, w terminie 120 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji.

7 Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] r. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2009 r. – Sygn. akt II SA/Gl 1199/08.

8 W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 10 lutego 2009 r., a następnie ponowionych w dniu 31 marca 2008 r. – ustalono, że stan pawilonów nie uległ zmianie, a decyzje nie została wykonana.

9 Dlatego też, po uprzednim wezwaniu do wykonania nałożonych decyzją obowiązków, w dniu 29 kwietnia 2009 r. wystawiono tytuły wykonawcze skierowane do czwórki współwłaścicieli wymienionych w decyzji. W drodze złożonych zarzutów– w postępowaniu egzekucyjnym, ustalono – że B. i M. S., w wyniku zniesienia współwłasności (postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. – sygn. [...]) nie są już współwłaścicielami wymienionych w decyzji nieruchomości. Współwłaścicielami pozostali J. Z. i K. M. w częściach po ½ każdej z działek ([...] i [...]).

10 Wobec stwierdzenia (w wyniku czynności kontrolnych w dniu 31 grudnia 2010 r.) braku realizacji wymienionych powyżej obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na J. Z. i K. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. Złożone przez zobowiązanych zażalenia na powyższe postanowienie, rozpatrzył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził złożenie zażalenia przez K. M. z uchybienie terminu, a rozpatrując zażalenia J. Z. - postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to ostatnie postanowienie została przez Sąd odrzucona - postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. - Sygn. akt II SA/Gl 441/11.

11 Ponowne oględziny przeprowadzone zostały przez organ w dniu 12 maja 2012 r. w związku z oderwaniem się z wysokości ok.10 m słupa metalowego o długości 3 m i przekroju ok. 95 x 80 mm (element mocowania). Z kolei w dniu 15 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. dokonał zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (wykroczenia) przez J. Z. i K.M.

12 Pismem z dnia 15 maja 2012 r. A Sp. z o.o. wskazała, iż jako użytkownik oraz inwestor na nieruchomości położonej przy [...] ( dz. nr [...] i nr [...]), jak również "podmiot posiadający całokształt praw handlowych do wymienionych nieruchomości (...) w świetle istniejących porozumień i obowiązujących umów zawartych z b. współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości J. Z. oraz jego następcą prawnym, a obecnym współwłaścicielem B. Z. (...) jest podmiotem zobowiązanym do realizacji wszelkich obowiązków wynikających z utrzymania i zabezpieczenia przedmiotowej nieruchomości w należytym stanie". W dniu 21 maja 2012 r. Spółka powiadomiła o demontażu płyt osłonowych istniejącej konstrukcji na wymienionych działkach.

13 Jednakże kolejne oględziny nieruchomości w dniach 21 i 29 maja oraz 6 czerwca 2012 r. wykazały, że "stan ww. obiektów nie uległ zmianie od ostatniej wizji lokalnej"

14 Stąd też w dniu 19 czerwca 2012 r. – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wystosował upomnienie do B. Z. Tej samej treści upomnienie w dniu 11 lipca 2012 r. przesłano do Spółki A. Jednocześnie w dniu 20 czerwca 2012 r. organ wezwał K. M. oraz J. Z. – Dyrektora Generalnego A Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentów świadczących o zbyciu udziałów w przedmiotowej nieruchomości, celem ustalenia, kto znajduje się aktualnie w jej posiadaniu.

15 Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. J. Z. wskazał, iż w chwili obecnej nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości.

16 W notatce sporządzonej w dniu 2 sierpnia 2012 r. organ powiatowy stwierdził, że stan techniczny obiektów nie uległ zmianie, a żadne roboty budowane nie były wykonywane.

17 W tych warunkach w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wystawił dwa tytuły wykonawcze skierowane TYT-3 nr [...] – do B. Z. oraz TYT- 3 nr [...] do A Sp. z o.o., pouczając strony o przysługującym prawie złożenia zarzutów.

18 Pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. Spółka A poinformowała Powiatowego Inspektora, że nie jest beneficjentem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r., dodając też, że nie doręczono jej tego rozstrzygnięcia.

19 Z kolei B. Z. w piśmie z dnia 6 września 2012 r. złożył zarzuty do tytułu wykonawczego, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich złożenia. Wniosek analogicznej treści wraz z zarzutami w dniu 11 września 2012 r. złożyła Spółka.

20 Rozpatrując złożone wnioski Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. odmówił Spółce A przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego TYT- 3 nr [...] z dnia [...] r., a postanowieniem nr [...] z tej samej daty, po bezskutecznym wezwaniu do przedłożenia dokumentów świadczących o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim, odmówił B. Z. przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.

21 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. rozpatrując złożone zażalenia, postanowieniami z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

22 Prowadząc dalej postępowanie egzekucyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w dniu [...] r. postanowieniem nr [...] wezwał zobowiązanych B. Z. i A Sp. z o. o. w T. do wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w dniu [...]., w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, a w przypadku niewykonania obowiązków w tym terminie zlecone zostanie ich wykonanie zastępczo innej osobie, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Nadto zobowiązał B. Z. i A Sp. z o.o. do wpłacenia kwoty w wysokości 37.796 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania nakazanych w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Jednocześnie stwierdził, że wykonanie wszystkich nakazanych tytułami wykonawczymi obowiązków w oznaczonym terminie powoduje wygaśnięcie pkt. 2 postanowienia.

23 W uzasadnieniu organ podkreślił, że wprawdzie podlegająca egzekucji decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nakładała obowiązki na czterech współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, jednak obecnymi współwłaścicielami nieużytkowanych i niewykończonych, a wymienionych w tej decyzji pawilonów C-8 i C-9 wchodzących w skład Centrum Handlowo-Usługowego przy [...] w T. pozostają wyłącznie B. Z. oraz A Sp. z .o. o., którzy wobec nabycia nieruchomości stali się zobowiązanymi do wykonania nakazanych obowiązków.

24 Organ odwołał się do art. 127 i art. 7 § 2 tej ustawy wskazując na zawartą w nich regulację. ratą w nich regulację. Stwierdził, iż w niniejszej sprawie, w jego ocenie, należy dążyć do jak najszybszego (bezpośredniego) wykonania nakazanych obowiązków, zatem skuteczniejszym środkiem egzekucyjnym będzie wykonanie zastępcze. Notoryczne uchylenie się zobowiązanych od wykonania nakazanych obowiązków sprawia bowiem, że nieustannie istnieje zagrożenie dla osób postronnych (co potwierdzają m.in. liczne pisma Straży Miejskiej w T.). Przedmiotowe pawilony handlowe mają duże wymiary, są umiejscowione są w centrum miasta, co rodzi duże niebezpieczeństwo dla otoczenia, gdyż nie były one właściwie zabezpieczone i konserwowane od czasu montażu (tj. ponad 30 lat ). Dodatkowe niebezpieczeństwo stwarza nadto fragment pawilonu C-8 - nadwieszony nad jezdnią i trakcją trolejbusową.

25 Organ wyjaśnił, że według art. 128 § 2 ustawy w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanych do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, co uczyniono w sentencji, nakładając na zobowiązanych obowiązek wpłaty kwoty w wysokości 37.796 zł. tytułem zaliczki. Kwota ta ustalona została w oparciu o kosztorysy ofertowe (obejmujące swym zakresem wykonanie jedynie najpilniejszych prac).

26 Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli B. Z. i A Sp. z o.o.

27 W podobnie brzmiących pismach zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, iż:

28 - obowiązki nałożone na skarżących na podstawie decyzji z dnia [...] r., objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nie zostały wykonane, pomimo, iż w całości został dokonany demontaż płyt wraz z ich mocowaniami (śruby i spawy), uzupełniono tablice ostrzegawcze oraz dokonano naprawy zdewastowanych elementów zabezpieczenia terenu przed dostępem osób nieupoważnionych, wobec czego zastępcze wykonanie w ustalonym zakresie jest bezprzedmiotowe.

29 - skarżący nagminnie i uporczywie uchylają się od wykonania decyzji – co w świetle materiału dowodowego nie jest prawdą, gdyż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości stali się w czerwcu 2012 r., a obowiązki z wymienionej decyzji zostały wykonane.

30 - konieczne jest wydanie decyzji o wykonaniu zastępczym w celu zapewnienia realizacji decyzji, chociaż nie minął jeszcze termin na jej realizację (tj. wskazany w decyzji na jej wykonanie termin 120 dni, od daty otrzymania decyzji, gdyż decyzja została skarżącej Spółce doręczona wraz z tytułem wykonawczym – tj. dopiero w dniu 14 sierpnia 2012 r., co oznacza, że dopiero po dacie 14 grudnia 2012 r. skarżący mógłby popaść w zwłokę w jej wykonaniu (gdyby żadne prace nie zostały podjęte)

31 - stan techniczny budynków zagraża bezpieczeństwu, co uzasadnia przymuszenie skarżących, jako dłużników, do wykonania decyzji, pomimo, że obowiązki wynikające z decyzji zostały wykonane, a stan techniczny obu pawilonów jest prawidłowy i w żaden sposób nie zagraża bezpieczeństwu ani osób, ani pojazdów.

32 - istnieje stałe niebezpieczeństwo oderwania się i upadku z wysokości skorodowanych fragmentów konstrukcji ryglowych, pozostałości szalunków, zniszczonych płyt osłonowych – pomimo, iż zostały, one w całości zdemontowane (maj 2012 r.) – a ich stan zbadany po dokonanym demontażu, wykluczył możliwość powstania zagrożenia – w szczególności samoistnego oderwania się.

33 - oparcie oceny stanu faktycznego na podstawie ekspertyzy przeprowadzonej w 2001 r., która w dacie wydania decyzji z [...] r. była zupełnie nieadekwatna do rzeczywistego stanu faktycznego i nie mogła stanowić podstawy do prawidłowych ustaleń i nakładania na właściciela nieruchomości obowiązków wykonania kosztownych i pracochłonnych prac, których realizacja w przewidzianym przez organ kształcie nie jest zasadna ani niezbędna;

34 - skarżący jest zobligowany do zabezpieczenia pasażu przy pawilonie C-8, pomimo, iż czynności w tym zakresie należą do kompetencji Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w T., a skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się tunel - przejście dla pieszych, nie jest więc uprawniony do jakichkolwiek czynności;

35 - niezbędny koszt wykonania prac wynosić będzie kwotę co najmniej 37.796 zł, pomimo braku przedstawienia kosztorysów i wyceny planowanych prac. Przedmiotową kwotę skarżący oceniają jako zawyżoną i nierzeczywistą;

36 - nie jest niezbędne wykonanie tej decyzji z 2008 r., skoro inwestycja na przedmiotowej nieruchomości będzie w najbliższym czasie rozpoczęta, gdyż wydane zostały decyzje o warunkach zabudowy oraz została zawarta umowa na wykonanie projektu konstrukcyjnego - budowa galerii handlowej, a planowany obiekt będzie budowany na bazie istniejących naniesień,

37 - podmiotem, który zastępczo wykona prace wynikające z decyzji z 2008 r. – został Zakład Remontowo – Budowlany B. M. – pomimo, iż nie został przeprowadzony w tym zakresie konkurs bądź przetarg, celem wyłonienia firmy, która podejmie rozstrzygnięcie na najkorzystniejszych warunkach.

38 Uwzględniając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego celem wykonania decyzji z [...] r.

39 Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji pkt 1 w zakresie terminu wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych z dnia [...] r., a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

40 W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja będąca podstawą nałożonych obowiązków- tj. decyzja z dnia [...] r. jest ostateczna i pomimo wielu oględzin nie stwierdzono wykonania obowiązków nią nałożonych. Przedstawiając przebieg dotychczasowego postępowania organ stwierdził, że działanie organu pierwszej instancji znajduje pełne oparcie w ustalonym stanie faktycznym. Wydanie niniejszego postanowienie o wykonaniu zastępczym poprzedzone zostało prawidłowo doręczonymi upomnieniami, tytułami wykonawczymi wraz z pouczeniem o przysługującym prawie złożenia zarzutów, z którego to prawa zobowiązani skorzystali, tyle tylko, że uchybili przewidzianemu w ustawie terminowi.

41 Odnosząc się do złożonych zażaleń organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił przepisy regulujące instytucję wykonania zstępczego. Następnie przenosząc ustawową regulację na grunt rozpatrywanej sprawy zarzut stwierdził, że za niezrozumiały należy uznać zarzut braku świadomości o niewykonaniu obowiązków określonych decyzją z dnia [...] r. z uwagi na nabycie przedmiotowej nieruchomości w dniu 13 czerwca 2012 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że jej poprzedni współwłaściciel J. Z. jest aktualnie Dyrektorem Generalnym Spółki A, a zatem miał pełną świadomość o istnieniu decyzji i związanych z nią obowiązków. Nie mogą być również uznane zarzuty w stosunku do samej decyzji z dnia [...] r., w tym zarzut dotyczący jej oparcia o ocenę techniczną sporządzoną w 2001 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dalej organ stwierdził, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy, jednak ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której częściowe wykonanie przez zobowiązanych obowiązku nałoży na organ egzekucyjny konieczność odstąpienia od prowadzenia czynności w postępowaniu i spowoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego.

42 Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości zarówno długotrwałość niewykonywania obowiązku, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy (wraz z dokumentacją fotograficzną), jak i charakter naruszenia przez zobowiązanych przepisów. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę organu pierwszej instancji, że działania skarżących są niezasadne i zmierzają wyłącznie do dalszego niewykonywania nałożonych obowiązków, podkreślając, że obiekty (pawilony C-8 i C-9) stanowią fragment obszaru śródmiejskiego, który się intensywnie urbanizuje. Zdewastowane, niewykończone i nieużytkowane obiekty stanowią istotne zagrożenie dla otoczenia, są również w istocie czynnikiem oszpecającym tereny śródmiejskie. Odnosząc się do zarzutu wyłonienia nieznanego wykonawcy zastępczego, organ wyjaśnił, że z uwagi na wysokość zaliczki, w sprawie nie ma zastosowania ustawa Prawo zamówień publicznych. Dodał też że wysokość tej zaliczki wyliczona została w oparciu o kosztorysy ofertowe uwzględniające zakres przewidzianych robót.

43 Za zasadne natomiast organ odwoławczy uznał uchylenie, w oparciu o art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaskarżonego postanowienia w pkt 1 w zakresie siedmiodniowego terminu wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych, z uwagi na fakt, iż ustawodawca nie przewidział w przepisach dotyczących instytucji wykonania zastępczego dopuszczalności wyznaczenia przez organ egzekucyjny terminu do wykonania tegoż obowiązku. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w sentencji postanowienia.

44 Niezadowoleni - A Sp. z o.o. w . oraz B. Z. -złożyli odrębne, podobnie brzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga B. Z. postanowieniem z dnia [...] r. została prawomocnie odrzucona, z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych. W swojej skardze A Sp. z o.o. w T. zarzuciła postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.:

45 - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego postanowienia, polegający na:

46 - wadliwym ustaleniu faktu niewykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r., w wyniku czego niezbędne jest wydanie rozstrzygnięcia o wykonaniu zastępczym,

47 - zobowiązaniu do zabezpieczenie pasażu przy pawilonie C-8, pomimo, iż leży to w kompetencji Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w T.,

48 - ustaleniu, iż skarżący nagminnie i uporczywie uchyla się od wykonania wymienionej decyzji, pomimo, iż obowiązki z niej wynikające zostały w znacznej części wykonane,

49 - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez brak przeprowadzenia postępowania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego

50 - naruszenie przepisów postępowania

51 - tj. art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zobowiązanie skarżącego, do uregulowania zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego uregulowana ma być w terminie 7 dni, podczas gdy wskazany przepis nie określa jednoznacznie terminu na wykonanie tego obowiązku, a wyznaczenie najkrótszego – 7-dniowego terminu stanowi nieuzasadnioną i rażącą i nieuzasadnioną dolegliwość

52 - oraz art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia wydanego postanowienie.

53 Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie postanowienia organu pierwszej oraz drugiej instancji. W uzasadnieniu w dużej mierze powtórzyła argumentację zaprezentowaną w złożonych wcześniej pismach, wskazując nadto, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zgłoszonych zarzutów, czym uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 124 § 2 Kodeku postępowania administracyjnego.

54 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

55 Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, niż zarówno wysokość zaliczki, jak i forma ustalenia wykonawcy na wykonanie zastępcze nie budziły w trakcie orzekania wątpliwości. Dodał, iż wskazanej ustawy Prawo zamówień publicznych nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości 14.000 euro, co mam miejsce w niniejszej sprawie.

56 Za niezrozumiały uznał organ zarzut dotyczący braku świadomości o konieczności wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r., a wobec, jak przyznaje skarżąca, tylko częściowego wykonania obowiązku, obowiązek wykonania zastępczego nie może być uznany za bezprzedmiotowy.

57 Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

58 Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.). Przy czym, po myśli art. 134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

59 Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia o wykonaniu zastępczym nałożonego obowiązku. Instytucję tę regulują przepisy rozdziału 3 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wśród środków egzekucyjnych przewidzianych w tym rozdziale dla wykonania obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego oprócz wymienionego wykonania zastępczego przewidziano także grzywnę w celu przymuszenia.

60 W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa.

61 Normujący kwestie nakładania wykonania zastępczego art. 127 stanowi, iż "wykonanie zastępcze stosuje się gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt." Z kolei art. 128 § 1 ustawy wskazuje, iż organ egzekucyjny, który stosuje wykonanie zastępcze, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, po uprzednim bezskutecznym upomnieniu. Dodać przy tym trzeba, że w myśl art. 7 § 2 tej ustawy – organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków – stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W niniejszej sprawie, w ocenie organu, wobec trwającego już bardzo długo postępowania egzekucyjnego należy dążyć do jak najszybszego (bezpośredniego) wykonania nakazanych obowiązków, zatem skuteczniejszym środkiem egzekucyjnym będzie wykonanie zastępcze. Zdaniem organu notoryczne uchylanie się zobowiązanych od wykonania nakazanych obowiązków sprawia bowiem, że nieustannie istnieje zagrożenie dla osób postronnych, co potwierdzają liczne interwencje (m. in. liczne pisma Straży Miejskiej w T.).

62 W analizowanej sprawie spełnione zostały wszystkie wymaganie formalne uprawniające organ do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dodać trzeba, że w niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku (upomnienie do B. Z. wysłane zostało w dniu 19 czerwca 2012 r., do Spółki A zaś w dniu 11 lipca 2012 r., a Spółka odebrała je w dniu 26 lipca 2012 r. - data na potwierdzeniu odbioru), przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych z dnia [...] r., które zobowiązani odebrali – B. Z. w dniu 14 sierpnia 2012 r, a Spółka w dniu 22 sierpnia 2012 r.). Tytuły te oparte zostały na decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. Nr [...], która jest decyzja ostateczną i prawomocną. Trzeba przyznać, że wymieniona decyzja wskazuje jako zobowiązanych do wykonania określonych w niej obowiązków czwórkę ówczesnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, złożonej z parceli nr [...] i nr [...], na której posadowiono niedokończone i nieużytkowane pawilony C-8 i C-9, którymi byli wówczas: J. Z., K. M., B. i M. S. Wyjaśnić jednak trzeba, że w okresie od wydania tej decyzji do chwili obecnej właściciele tej nieruchomości zmieniali się. Najwcześniej, bo na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. z [...] r. znoszącego współwłasność wymienionej w decyzji nieruchomości, wyłączeni zostali M. i B. S. Współwłaścicielami wymienionej w decyzji nieruchomości pozostali wtedy J. Z. i K. M. w częściach po ½ każdej z działek (35 [...] i [...]). Prowadzone w stosunku do nich postępowanie egzekucyjne doprowadziło do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanowienia nr [...] z dnia [...] r., którym na J. Z. i K. M. nałożono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. Mimo zastosowania tego środka egzekucyjnego, nałożony obowiązek dalej nie został wykonany, a niedokończone pawilony dalej popadały w ruinę i stanowiły poważne zagrożenia dla otoczenia.

63 Obecnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości stali się B. Z. i A Sp. z o.o. w T., i to właśnie do nich skierowano kwestionowane postanowienie.

64 W ocenie Sądu w trakcie postępowania egzekucyjnego, wynikającego z przepisów Prawa budowlanego obowiązku wykonania określanych robót budowlanych, organ powinien, po bezskutecznego upływie terminu określonego w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykorzystać środki przewidziane w ustawie. Z zacytowanego powyżej art. 7 § 2 tej ustawy wynika, że organ egzekucyjny ma w sprawie dotyczącej wykonania określonych robót budowlanych ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze. Przepis ten nie wskazuje jak środki te maja być zastosowane, formułuje zasadę stosowania środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W niniejszej sprawie wieloletnie postępowanie egzekucyjne, mimo stopniowania wobec zobowiązanych środków egzekucyjnych, nie doprowadziło do wykonania nakazów objętych tytułem wykonawczym – wykonaniem robót zabezpieczających teren budowy pawilonów C-8 i C-9. Wobec zmiany właścicieli przedmiotowych nieruchomości, zmianie ulegali zobowiązani do wykonania nałożonych decyzją z dnia [...] r. obowiązków. Wraz z nabyciem przedmiotowych nieruchomości nowi nabywcy przejęli bowiem nie tylko wszystkie prawa, ale także obowiązki związane z nieruchomością. Z kolei wobec nabycia tej nieruchomości przez Spółkę A, której Generalnym Dyrektorem jest zobowiązany z mocy wymienionej decyzji J. Z., (związany także z B. Z.), trudno podzielić twierdzenia Spółki o braku wiedzy i świadomości o obowiązku wykonania wskazanych w tej decyzji prac zabezpieczających. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem zobowiązanej Spółki, iż w jej przypadku nie można mówić o uporczywym uchylaniu się od wykonania wskazanej decyzji i że termin dla wykonania wskazanych w tej decyzji robót budowlanych jeszcze nie upłynął, gdyż decyzja wydana została w 2008 r., postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało wobec ówczesnych zobowiązanych już w 2009 r., mimo to nakazane roboty budowlane do chwili obecnej nie zostały wykonane. Jak wskazano powyżej, niezależnie od zmiany właścicieli, obowiązki te nadal związane były z przedmiotowymi nieruchomościami, a nabywając taką nieruchomość nowi nabywcy z chwilą nabycia nieruchomości zmienili tylko poprzednich zobowiązanych, wchodząc w ich obowiązki. Stąd też wskazany w decyzji z dnia [...] r. termin 120 dni mógł być liczony tylko w stosunku do pierwszych zobowiązanych, tj. od daty otrzymania przez nich wymienionej decyzji, co oznacza, że w praktyce termin ten dawno upłynął. W stosunku do wszystkich pozostałych właścicieli nieruchomości jest on już terminem zrealizowanym, czyli zobowiązani oni byli do niezwłocznego wykonania wymienionych w decyzji obowiązków.

65 Mając zatem na uwadze cały przebieg postępowania egzekucyjnego, zgodzić się przyjdzie z twierdzeniem organów, iż skarżący nagminnie i uporczywie uchyla się od wykonania decyzji z dnia [...] r., zastosowane sprawie środki w postaci grzywny w celu przymuszenia nie doprowadziły do wykonania nałożonych obowiązków, a zatem postanowienie w przedmiocie wykonania zastępczego jest tym środkiem, który bezpośrednio doprowadzi do wykonania decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego.

66 Odnosząc się natomiast do innych zarzutów zgłoszonych przez Spółkę w skardze wskazać należy m.in. na treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którą organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, to znaczy dokonuje badania pod względem formalnym. Nie jest natomiast uprawniony do badania "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym", gdyż orzekałby wtedy o meritum sprawy, co należy do organu wydającego rozstrzygniecie będące podstawą egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie zachodzi wprawdzie sytuacja, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to znaczy organem, który wydał decyzję wskazaną w tytule wykonawczym, tym niemniej, w postępowaniu egzekucyjnym nie może, zgodnie z powyższą regulacją dokonywać oceny tej decyzji. Postępowanie egzekucyjne nie może bowiem służyć badaniu zasadności wydania egzekwowanej decyzji. Stąd też wszystkie argumenty, która strona podnosi i kieruje w stosunku do decyzji nakazującej wykonanie wymienionych w niej szczegółowo obowiązków, nie mogły być wzięte pod uwagę i rozpatrzone. Służyło temu odrębne postępowanie, z którego jak wskazują zebrane dokumenty strony zobowiązane skorzystały. Stąd też zarzuty Spółki skierowane do nakazów decyzji z dnia [...] r. nie mogły w niniejszym postępowaniu odnieść skutku (m.in. oparcia tego rozstrzygnięcia na nieaktualnej, zdaniem strony opinii z 2001 r.). Nie można też uznać za zasadne kwestionowania obowiązku uwzględnionego w decyzji w ostatnim punkcie – tj. zabezpieczenia pasażu przy pawilonie C-8. Ten zarzut mógł być ewentualnie podniesiony w drodze zarzutów w stosunku do doręczonego tytułu wykonawczego, ale jest to odrębne postępowanie. Jak dowodzą przedłożone w sprawie dokumenty Spółka wprawdzie złożyła zarzuty, ale uczyniła to z naruszeniem terminu wskazanego w art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co zostało stwierdzone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (postanowienie nr [...] z dnia [...] r.), utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (postanowienie z dnia [...] r.).

67 W ocenie Sądu nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 4 pkt. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wskazać trzeba, że postępowanie w tym zakresie nie dotyczy skarżącej Spółki, nie ma ona żadnego interesu prawnego w kwestionowaniu działań organu, który wyjaśnił swoje stanowisko w tym względzie, zasadnie odwołując się do wskazanych przepisów tej ustawy.

68 Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy egzekucyjne przepisów postępowania, tj. art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zobowiązanie skarżącej spółki do uregulowania określonej zaliczki na poczet wykonania zastępczego w terminie 7 dni, trzeba wyjaśnić, że organ egzekucyjny zastosował się w tym zakresie stosownie do wymienionej regulacji. Zgodnie bowiem z przytoczonym przepisem ustawy w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej. Zatem organ zobowiązany był do określenia terminu wpłaty ustalonej zaliczki. Z kolei ustalenie terminu 7-dniowego nie można uznać za nieuzasadnioną i rażącą dolegliwość dla zobowiązanego, mając na uwadze długi bardzo okres braku realizacji nałożonych obowiązków oraz fakt niezbędnej potrzeby doprowadzenia do zabezpieczenia terenu położnego w centrum miasta i stanowiącego duże zagrożenie dla otoczenia.

69 Nie można też podzielić zarzutu naruszenia art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wydane w sprawie postanowienia posiadają obszerne uzasadnienia, gdzie dokładnie wyjaśnione zostały motywy działania organów. Jak wskazano powyżej organy egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym nie mogły dokonać merytorycznej oceny nałożonych decyzją z dnia [...] r. obowiązków, lecz zobowiązane były doprowadzić do ich wykonania.

70 Wreszcie, na zakończenie przyjedzie wskazać, że brak jest postaw do uznania bezzasadności wydania w sprawie przedmiotowego postanowienia, gdyż jak przyznaje sama skarżąca obowiązki wynikające z decyzji wymienionej w tytule wykonawczym wykonane zostały przez nią tylko częściowo, co nie upoważnia organu do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której częściowe wykonanie przez zobowiązanych obowiązku nałoży na organ egzekucyjny konieczność odstąpienia od prowadzenia czynności w postępowaniu i spowoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego.

71 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.