Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2021 r., II SA/Gl 1263/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2021 r., II SA/Gl 1263/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Rozstrzygana sprawa dotyczy odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (DPS) całkowicie ubezwłasnowolnionego L. S. Wójt Gminy [...]. decyzją z dnia[...] nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odpłatności za pobyt w DPS w ten sposób, że:

3 - za okres od 1 sierpnia 2019 r. do 31 października odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 852,41 zł miesięcznie,

4 - za okres od 1 listopada 2019r. do 31 marca 2020r. odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 1149,55 zł miesięcznie,

5 - od dnia 1 kwietnia 2020 r. odpłatność za pobyt w DPS ustalił na kwotę 1.222,07 zł miesięcznie,

6 W uzasadnieniu organ przedstawił podstawy prawne swego rozstrzygnięcia oraz wyliczenie dochodu strony w poszczególnych okresach.

7 Od tej decyzji odwołanie, w imieniu strony, złożył jej opiekun prawny. Wniósł o pomniejszenie ustalonego dochodu o kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Stwierdziło, że dochód strony został ustalony prawidłowo. Wskazało, że odliczeniu od dochodu podlegają wyłącznie kwoty alimentów świadczonych w celu spełnienia obowiązku alimentacyjnego (bieżącego lub zaległego) wobec wierzyciela. Tu powołało się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. II SA/Po 343/19). Natomiast świadczenia, które są dobrowolnie uiszczane lub przymusowo egzekwowane na rzecz Funduszu Alimentacyjnego, z tytułu zobowiązań powstałych wcześniej, nie mieszczą się w pojęciu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej., a co za tym idzie, nie pomniejszają dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Przywołało również bogate orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczących tej kwestii.

9 Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył opiekun strony. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji zakwestionował sposób wyliczenia dochodu umieszczonego w DPS. W jego ocenie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej nie wynika, że możliwe jest odliczenie od sumy miesięcznych przychodów tylko alimentów świadczonych dobrowolnie i tylko bieżących. Na potwierdzenie swej tezy przytoczył między innymi wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. IV SA/Gl 406/10), WSA w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. II SA/Bd 1421/10) i WSA w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. 11 SA/Rz 465/13).

10 Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje:

12 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

14 Będąca przedmiotem kontroli Sądu sprawa dotyczy podwyższenia opłaty ponoszonej przez stronę za pobyt w domu pomocy społecznej. Możliwość dokonania zmiany decyzji w tym przedmiocie, jak również ustalenia dotyczące dochodów strony nie są sporne. Jednakże działając z urzędu Sąd uznał, że zarówno ustalenia organów administracji w tym zakresie, jak również podstawy prawne rozstrzygnięcia są prawidłowe.

15 Istotą sporu w sprawie jest to, czy dochód skarżącego może zostać pomniejszony o kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych. Zgodnie z art. 61 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) "opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą [...] mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu". Sposób ustalania dochodu określa zaś art. 8 ustawy. Zgodnie z jego ust. 3 tego artykułu "za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

16 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

17 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

18 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób".

19 W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który skład obecnie orzekający podziela, iż kwoty egzekwowane na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych nie stanowią alimentów w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Jak stwierdził naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. (sygn. I OSK 1726/15 – wszystkie orzeczenia za CBOSA) "Należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy bowiem odróżnić określenie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r. (sygn. I OSK 904/14). Stwierdzono tam, że "osoba, o której mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., to jedna z osób wymienionych w art. 130 i n. k.r.o. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy dla zastosowania u.p.s. należy zatem uwzględniać wyłącznie alimenty, które świadczy wnioskodawca, jako osoba zobowiązana do tego z ustawy, na rzecz uprawnionych osób wyszczególnionych w art. 130 i nast. k.r.o. Wszystkie więc inne należności, niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać dochodu. Należy bowiem odróżnić pojęcie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnie takich alimentów nie stanowią". Takie samo stanowisko zajął NSA między innymi w wyroku z dnia 21 maja 2014 r. (sygn. I OSK 571/13) stwierdzając "art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. dotyczy alimentów, które były przez osobę ubiegającą się o zasiłek świadczone, po pierwsze, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, po drugie, w celu spełnienia obowiązku alimentacyjnego dotyczącego tego miesiąca. Brak jest zatem podstaw do pomniejszenia przychodu o dług wobec Funduszu Alimentacyjnego".

20 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dochód skarżącego w niniejszej sprawie został ustalony przez organy administracji prawidłowo a zarzut skargi jest nieuzasadniony.

21 Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.