Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2022 r., III SA/Gl 895/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2022 r., III SA/Gl 895/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w C. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł (słownie: dwieście).

Uzasadnienie

2 Decyzją z 1 lipca 2021 r., o numerze 1/SDP-UO/2021, Rektor Uniwersytetu [...] w C. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 10 czerwca 2021 r., nr [...], o odmowie przyznania A. F. (dalej jako "Skarżąca") zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na 2021 rok.

3 Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, Rektor uznał, że przyznanie Skarżącej zwiększenia stypendium doktoranckiego byłoby naruszeniem zasad jego przyznawania wynikających z "Regulaminu przyznawania doktorantom zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie [...] w C." (dalej w skrócie jako "Regulamin"). Z regulaminu wynika bowiem, że zwiększenie stypendium może być przyznane nie więcej niż 30% doktorantów na danym roku studiów doktoranckich (§ 6 ust. 4 Regulaminu). Przyznanie Skarżącej zwiększonego stypendium oznaczałoby przyznanie go 50% doktorantów, ponieważ liczba doktorantów na III roku językoznawstwa wynosiła 2 osoby.

4 Jako podstawę prawną swej decyzji Rektor wymienił jeszcze: art. 238 ust. 2 pkt 2 i art. 286 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669) w zw. z art. 200a, art. 201 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. w Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r., poz. 1696).

5 W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. F. zarzuciła Rektorowi rażące naruszenie prawa – art. 238 ust. 2 pkt 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce, art. 200a, art. 201 ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

6 W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że jedynym kryterium przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego jest jakość pracy doktorantów, postępy naukowe, zaangażowanie i sukcesy w pracy naukowej. Takie warunki wynikają z przepisów ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich. Zapisy Regulaminu obowiązującego w uczelni nie mogą być sprzeczne z postanowieniami tych przepisów, a takimi stają się, gdy wprowadzają dodatkowe warunki, nie wynikające z przepisów ustawy i rozporządzenia. Ponadto, wykładnia postanowień Regulaminu nie może być sprzeczna z zasadami logicznego myślenia, do czego dochodzi wówczas, gdy eliminuje się z grona osób uprawnionych do zwiększenia stypendium tych doktorantów, którzy spełniają wymogi merytoryczne, ale studiują na kierunkach, na których jest jeden lub dwóch doktorantów.

7 Skarżąca podniosła jednocześnie, że wbrew postanowieniom Regulaminu nie została umieszczona na liście rankingowej osób rekomendowanych do stypendium, a każdy doktorant ma prawo do umieszczenia go na tej liście, jeśli wynika to z porównania wyników jego pracy z wynikami pracy innych doktorantów.

8 W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora oraz poprzedzającej ją decyzji z 10 czerwca 2021 r., nr [...].

9 Rektor wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

11 Skarga jest uzasadniona.

12 Prawidłowo przyjęły obie strony postępowania, że wobec Skarżącej znajduje zastosowanie przepis art. 200a ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, a to z mocy art. 286 ustawy z 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z nim Zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

13 Przepis ustawy stanowi zatem, że uprawnienie do otrzymania zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów. Chodzi zatem o 30% doktorantów spośród wszystkich doktorantów na danym roku studiów. Zaskarżona decyzja Rektora narusza ten przepis wskutek wadliwego zastosowania. Rektor przyjął, co wynika wprost z uzasadnienia jego decyzji, że 30% grupę doktorantów uprawnionych do otrzymania zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej należy ustalić na podstawie grupy osób studiujących konkretny kierunek studiów, w sytuacji gdy bezpośrednio z treści tego przepisu wynika, że grupę osób uprawnionych należy ustalić wyłącznie na podstawie ogólnej liczby doktorantów na poszczególnych latach studiów, w całkowitym oderwaniu od podjętego przez nich kierunku studiów. Stanowisko takie co do wykładni i zastosowania tego przepisu było już wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych – dla przykładu: wyrok WSA w Białymstoku z 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 273/20, wyrok WSA w Krakowie z 18 października 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 522/21 (wyroki są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl.)

14 W tym zakresie zarzut skargi naruszenia przepisu art. 200a ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 286 ustawy z 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przez jego błędne zastosowanie jest uzasadniony. Stanowi to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 329).

15 W pozostałym zakresie zarzutów skargi Sąd stwierdza, że przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego zawsze będzie miało charakter decyzji uznaniowej, a jej podjęcie, a tym samym ocena, kto na nie zasługuje, pozostaje w gestii władz uczelni. Sąd nie ma kompetencji, by zastępować w tym władze uczelni, choćby w ten sposób, by wypowiadać się na temat osiągnięć naukowych doktorantów i spełnienia przez nich warunków do otrzymania stypendium z dotacji projakościowej.

16 Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane z mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.