Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2015 r., III SA/Gl 1125/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2015 r., III SA/Gl 1125/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w K. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
2 |Uzasadnienie |
3 |Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z [...]r. nr [...], przedłużył 25 - dniowy termin dokonania zwrotu różnicy podatku od |
4 |towarów i usług na rachunek bankowy podatnika "A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa, w kwocie [...]zł - wykazanego w deklaracji podatkowej |
5 |dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń 2015 r., złożonej 11 lutego 2015 r. - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia |
6 |podatnika dokonywanego w ramach kontroli podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji |
7 |podatkowej. |
8 |W podstawie prawnej organ przywołał art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., zwanej|
9 |dalej O.p.), art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, ze zm.,|
10 |zwanej dalej ustawą VAT). |
11 |W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 11 lutego 2015 r. Spółka złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w K. deklarację podatkową dla podatku od |
12 |towarów i usług VAT - 7 za styczeń 2015 r., w której wykazano kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy |
13 |podatnika w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, w wysokości [...]zł. Wraz z deklaracją podatkową złożono wniosek o dokonanie |
14 |przedmiotowego zwrotu podatku w terminie 25 - dniowym, uzasadniając go wystąpieniem przesłanek określonych w art. 87 ust. 6 ustawy VAT.|
15 |W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, iż podatnik w rozliczeniu za styczeń 2015 r. dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o |
16 |kwoty podatku naliczonego na podstawie faktury VAT wystawionej przez podmiot "B" F. W., dotyczących nabycia telefonów komórkowych za |
17 |łączną kwotę netto [...] EUR, podatek VAT [...]zł. |
18 |Jednocześnie stwierdzono, że w poprzednim okresie rozliczeniowym podatnik dokonywał nabycia sprzętu elektronicznego w podmiocie "C" K. |
19 |B. w Ł. (firma żony F. W.). |
20 |Organ przywołał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...] r., którym poinformowano, iż w podmiocie "C" K. B. w Ł. prowadzona |
21 |jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013 r. do października 2014 r. Z dotychczas zgromadzonego w trakcie |
22 |kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, iż kontrolowana uczestniczy w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą |
23 |pozory legalnych transakcji handlowych; w ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu |
24 |podmiotów; nie ma fizycznego transportu towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, |
25 |zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. W świetle całości zgromadzonego |
26 |materiału dowodowego, zdaniem tego organu, należy stwierdzić, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że firma "C" K. B. jest ogniwem w|
27 |łańcuchu podmiotów wystawiających faktury VAT nie odzwierciedlające rzeczywistego obrotu gospodarczego (tzw. buforem w karuzeli |
28 |podatkowej). Ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności występujące po stronie kontrolowanej firmy, jak również fakty stwierdzone w toku|
29 |czynności prowadzonych w podmiotach, które wg przedłożonych dokumentów miały dokonywać dostawy towarów na rzecz "C" K. B. Wśród tych |
30 |okoliczności należy wskazać min.: |
31 |- fakt, że większość podmiotów, które miały dokonywać dostaw towarów na rzecz "C" K. B., jest podejrzana o udział w transakcjach |
32 |karuzelowych i uznano je za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z nie składaniem deklaracji podatkowych, nie |
33 |udostępnieniem dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego, |
34 |- większość z tych podmiotów została zarejestrowana w KRS z najniższym dopuszczalnym ustawowo kapitałem zakładowym, |
35 |- podmioty często wskazują jako adres siedziby tzw. "wirtualne biura", nie wykazując faktycznych oznak prowadzenia działalności |
36 |gospodarczej, |
37 |- w kilku przypadkach udokumentowany brak kontaktu był powodem wykreślenia danego podmiotu z rejestru podatników podatku od towarów i |
38 |usług, |
39 |- w jednym z przypadków osoba pełniąca funkcję prezesa spółki zeznała, że faktury wystawiane na rzecz "C" K. B. nie dokumentowały |
40 |faktycznych operacji gospodarczych. Zatem wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ten podmiot nie było możliwości,|
41 |aby stały się one przedmiotem dalszego obrotu gospodarczego na rzecz skarżącej. |
42 |Następnie organ otrzymał informacje od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dot. grupy podmiotów, co do których istnieje podejrzenie |
43 |uczestnictwa w procederze oszustwa w handlu telefonami komórkowymi. Ustalono, że "C" K. B. od IV kwartału 2013r, nabywa telefony |
44 |komórkowe marki iPhone w ilościach hurtowych (ok. [...]szt. miesięcznie), które magazynowane są w firmie "D", dokonując transakcji nie |
45 |angażuje własnych środków finansowych. Zapłata za towar odbywa się wg schematu: nabywca telefonów komórkowych od "C" przelewa zapłatę |
46 |za towar i dopiero wówczas ten podmiot dokonuje płatności swojemu dostawcy. O uczestnictwie K. B. w oszustwie karuzelowym świadczy, że:|
47 |- podmiot ten zawiera w ciągu jednego dnia transakcje zakupu i sprzedaży dużych partii tego samego towaru, |
48 |- nie następuje transport tego towaru, który cały czas pozostaje w Spółce "D", |
49 |- w łańcuchu transakcji występują firmy podejrzewane o dokonywanie oszustw wewnątrzwspólnotowych, |
50 |- pierwsze ogniwo stanowi podmiot, który nie złożył deklaracji i nie uiścił podatku należnego, |
51 |- w tym samym dniu transakcje zakupu i sprzedaży zafakturowało kilka kolejnych firm w łańcuchu transakcji, |
52 |- numery IMEI telefonów sprzedawanych na rzecz kontrahenta krajowego, który następnie sprzedał je na [...] wystąpiły już wcześniej w |
53 |obrocie krajowym, |
54 |- wszystkie transakcje zakupu i sprzedaży telefonów realizował w imieniu K. B. jej mąż F. W., prowadzący także własną działalność jako |
55 |"B" F. W.. |
56 |Na tej podstawie organ doszedł do przekonania, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że on także uczestniczy w "karuzeli podatkowej", |
57 |tym bardziej, że to on przeprowadzał transakcje w imieniu żony. |
58 |Następnie organ wyjaśnił, że podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 |
59 |ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, stanowią wyłącznie faktury odzwierciedlające rzeczywisty przebieg zdarzenia gospodarczego m.in. |
60 |poprzez określenie czynności opodatkowanej podatkiem VAT oraz wskazanie rzeczywistego sprzedawcy oraz nabywcy towarów lub usług. |
61 |Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy, organ stwierdził, iż istnieje duże prawdopodobieństwo, że podatnikowi nie będzie |
62 |przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie wymienionych powyżej faktur VAT, które nie |
63 |dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. |
64 |W tym stanie rzeczy postępowanie kontrolne oraz ewentualne postępowanie podatkowe prowadzone wobec podatnika w ocenie organu zostaną |
65 |zakończone po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, w tym dowodów zebranych przez inne organy podatkowe w trakcie czynności |
66 |prowadzonych w podmiotach uczestniczących w łańcuchu dostaw. |
67 |Podsumowując organ stwierdził, że w świetle przedstawionych powyżej okoliczności oraz ustaleń postępowania kontrolnego uzasadnione było|
68 |wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika z |
69 |tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r., w oparciu o art. 87 ust. 6 ustawy VAT, gdyż zasadność tego zwrotu wymaga |
70 |zweryfikowania. |
71 |W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona działając poprzez pełnomocnika wniosła o uchylenie postanowienia [...]r. i natychmiastowe|
72 |dokonanie na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. w kwocie [...]zł. |
73 |W uzasadnieniu strona zarzuciła, że postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie nie|
74 |zaistniały bowiem jakiekolwiek przesłanki, które uzasadniałaby zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 |
75 |ustawy VAT. Postępowanie kontrolne prowadzone przez organ podatkowy dotyczy bowiem stycznia 2015 r., zaś pismo Naczelnika Urzędu |
76 |Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., dotyczy oceny przez ten organ postępowania Firmy "C" w innym okresie tj. w okresie od lipca 2013 r. do |
77 |października 2014 r. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy oceną postępowania Firmy "C" dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - |
78 |[...] a przedmiotem kontroli prowadzonej w "A" Sp. z o.o. Sp.K. (która to kontrola dotyczy prawidłowości rozliczenia podatku VAT za |
79 |styczeń 2014 r.) nie występuje jakakolwiek korelacja. |
80 |Nadto w ocenie skarżącego wydając postanowienie z [...]r., organ podatkowy pominął okoliczność, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. |
81 |[...] dotyczy działań K. B., prowadzącej firmę "C", a nie F. W., prowadzącego firmę "B". Natomiast relacje między tymi dwiema firmami nie|
82 |mogą wpłynąć na kwestie zwrotu podatku VAT skarżącemu. Dlatego, zdaniem strony, wydanie postanowienia z [...]r. w oparciu o pismo |
83 |Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r. - które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą i innej osoby - w sposób rażący |
84 |narusza, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., zasadę zaufania do organów podatkowych. Natomiast strona przedstawiła nie budzące żadnych |
85 |wątpliwości dokumenty, z których w sposób bezsporny wynika, iż transakcje nabycia iPhonów od Firmy "B" zostały faktycznie zrealizowane |
86 |w styczniu 2015 r. Strona oprócz faktur VAT potwierdzających te zakupy, przedstawiła bowiem protokoły odbioru, zamówienia, dokumentację|
87 |zdjęciową oraz dowody zapłaty za towary. Nie powinno więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, iż transakcje te zostały zrealizowane, co |
88 |jednocześnie oznacza, iż stronie przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. Powołując się na orzecznictwo |
89 |Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-33/13) pełnomocnik wskazał, że niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do |
90 |odliczenia przewidzianymi w szóstej dyrektywie jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie |
91 |wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub, że inna transakcja w łańcuchu |
92 |dostaw, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, miała miejsce z naruszeniem przepisów o podatku VAT|
93 |(np. wyroki: z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 [...] i in., C-439/04 i C-440/04 [...], |
94 |Zb.Orz. s. 1-6161, pkt 45, 46, 60; i inne). Zaznaczył też, że analogiczne stanowisko do stanowiska wyrażonego przez TSUE zajął NSA w |
95 |wyrokach z 26 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FSK 1201/11) i z 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 761/13). |
96 |W świetle przywołanego orzecznictwa, zdaniem pełnomocnika, jest oczywistym, że stronie niewątpliwie przysługiwało prawo do odliczenia |
97 |podatku VAT naliczonego ze sprzedażowych faktur VAT wystawionych przez Firmę "B". Przedstawiciele strony nie brali bowiem udziału w |
98 |jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych, które uniemożliwiałyby dokonanie takiego odliczenia. Co |
99 |więcej organ podatkowy nie ustalił, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali |
100 |przedstawiciele Firmy "B", ponieważ swoje ustalenia oparł tylko i wyłącznie na piśmie z [...]r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...], |
101 |którego treść dotyczyła innego okresu niż okres objęty kontrolą i innego podmiotu. |
102 |W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ odmówił uwzględnienia żądania uchylenia postanowienia z [...]r. i dokonania |
103 |na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2014 r. w żądanej kwocie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w |
104 |sprawie, a odnosząc się do zarzutu, iż organ wydając sporne postanowienie oparł się na piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z |
105 |[...]r., które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą, wskazał, że – biorąc pod uwagę dokonane ustalenia - wysoce prawdopodobnym|
106 |jest, że podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego. Podniósł, że z okoliczności sprawy wynika, że przy |
107 |zachowaniu należytej staranności podatnik powinien wiedzieć, że dostawa sprzętu elektronicznego nie mogła zostać dokonana przez podmiot|
108 |"B" F. W.. Zaznaczył, że na obecnym etapie postępowania nie mają zastosowania przywołane orzeczenia sądowoadministracyjne, albowiem |
109 |ostateczna ocena prawna sprawy nastąpi dopiero po zakończeniu postępowania kontrolnego oraz w ewentualnej decyzji podatkowej wydanej w |
110 |wyniku postępowania podatkowego. |
111 |W skardze wniesionej do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów, |
112 |zarzucając: |
113 |1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 ustawy VAT, |
114 |co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, |
115 |2. naruszenie przepisów postępowania art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. na |
116 |skutek nierzetelnego przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego, polegającego na pominięciu dowodów przedłożonych |
117 |przez skarżącą, co również miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia. |
118 |Skarżąca wniosła także o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z: dokumentacji zdjęciowej oraz filmu potwierdzających |
119 |odbiór i dostawę towarów wskazanych w spornej fakturze; faktury sprzedażowej nr [...]z 13 stycznia 2015 r.; faktury zakupowej nr [...]z 13 |
120 |stycznia 2015r. wystawionej dla skarżącej przez "B" F. W.; specyfikacji towarowej; dowodu zapłaty; zamówienia; listu przewozowego(CMR);|
121 |listy nr IMEI; korespondencji mailowej i prowadzonej przez [...]; dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej transport towaru i jego |
122 |rozładunek na [...]; potwierdzenia numeru VAT odbiorcy w systemie VIES; zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach przez F. W.. |
123 |Uzasadniając naruszenie prawa materialnego skarżąca wskazała, że jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających formalną rejestrację |
124 |kontrahenta jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług, jak również dokonała sprawdzenia aktywności numeru VAT kontrahenta w |
125 |systemie europejskim VIES. Ponadto jest w posiadaniu zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z [...] r. wydanego przez Naczelnika Urzędu|
126 |Skarbowego Ł. – [...] dla firmy "B" F. W.. |
127 |Skarżąca podkreśliła, że w toku kontroli przedłożyła dokumenty związane z zakupem towarów od firmy "B" F. W. oraz dokumenty |
128 |potwierdzające sprzedaż tych towarów na [...] w postaci: faktur VAT, korespondencji mailowej pomiędzy stronami transakcji, dokumentacji |
129 |zdjęciowej, przelewów bankowych potwierdzających dokonanie faktycznej zapłaty z tytułu spornych faktur VAT na rzecz dostawcy, listę |
130 |numerów IMEI zakupionych telefonów i inne. Obszerne wyjaśnienia złożył także prezes skarżącej spółki S. J. oraz pracownik S. C.. Te |
131 |okoliczności zdaniem strony świadczą o faktycznym przepływie towaru zgodnie z treścią faktur i potwierdzają rzetelność skarżącej w |
132 |sprawdzeniu wiarygodności kontrahenta. |
133 |Skarżąca wskazała też na nieprecyzyjne informacje zawarte w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., gdzie w łącznej |
134 |kwocie transakcji sprzętem elektronicznym, których stroną był podmiot "C" K. B. uwzględniono zarówno transakcje przeprowadzone z |
135 |podmiotem "A" Spółka z o.o. Spółka komandytowa, jak również z podmiotem "E" Spółka z o.o. W piśmie stwierdzono też, że kontrahenci mają|
136 |rachunki bankowe w jednym banku. Tymczasem "C" K. B. posiada rachunek w "F" SA, a skarżąca w "G". |
137 |Następnie pełnomocnik strony skarżącej przywołał orzeczenia TSUE oraz sądów administracyjnych wskazując, że świetle tych orzeczeń nie |
138 |można zarzucić stronie, że brała udział w jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych. Organ podatkowy nie|
139 |ustalił też, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali przedstawiciele Firmy "B". |
140 |Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania: art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 |
141 |O.p., na skutek nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego strona wskazała, że organ przed wydaniem zaskarżonego |
142 |postanowienia nie rozpatrzył wszystkich wniosków dowodowych strony, jak również nie przeprowadził z urzędu wszystkich dowodów mających |
143 |wpływ na ocenę dokonanego przez stronę rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. Swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na|
144 |piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – [...] z [...]r. Tymczasem dowody przedstawione przez Spółkę przeczą tezie organu i wskazują, że |
145 |sporne transakcje w styczniu 2014 r. nie były fikcyjne. Po raz kolejny podniosła, że ustalenia organu podatkowego z Ł. dotyczą innego |
146 |dostawcy i innego okresu rozliczeniowego, wobec czego nie mogą uzasadniać przedłużenia terminu zwrotu podatku za badany miesiąc. |
147 |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. |
148 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: |
149 |Skarga okazała się niezasadna. |
150 |Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1296) sąd |
151 |administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie |
152 |dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego i |
153 |procesowego, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. |
154 |W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnikowi przysługuje skarga do sądu na postanowienie wydane przez naczelnika urzędu |
155 |skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w czasie postępowania kontrolnego |
156 |(kontroli podatkowej). W tej kwestii Sąd orzekający w całości podziela pogląd przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego |
157 |z 23 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1228/13, LEX 1343952). Zaskarżone postanowienie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, ale jako|
158 |indywidualny akt, spełniający kryteria z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami |
159 |administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.) może zostać poddany kontroli sądowej przez wniesienie skargi do |
160 |wojewódzkiego sądu administracyjnego, poprzedzonej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. |
161 |Istotą sporu w sprawie było ustalenie czy postanowienie wydane [...]r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie |
162 |przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w ramach kontroli|
163 |podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego ma uzasadnienie faktyczne i prawne. |
164 |Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie |
165 |rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne |
166 |okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. |
167 |Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia |
168 |rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, |
169 |naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach |
170 |czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania|
171 |kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym |
172 |mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej |
173 |stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. |
174 |Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na |
175 |wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem |
176 |złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z |
177 |zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 |
178 |dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia. (art. 87 ust. 2a ustawy VAT). |
179 |Należy podkreślić, że przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy |
180 |2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1). Zgodnie z |
181 |art. 273 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za |
182 |niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanego|
183 |prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112, w przypadku, gdy za|
184 |dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę|
185 |na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem pewną swobodę w określaniu |
186 |wymogów zwrotu nadwyżki VAT, w tym przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest dopuszczalna |
187 |jednak w uzasadnionych przypadkach. Bez wątpienia nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu |
188 |podatku z budżetu. (por. pkt 32 wyroku TS z 25.10.2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. |
189 |1-2001). |
190 |W rozpatrywanej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie |
191 |wynikającym z art. 87 ust. 2a oraz ust. 4a-f ustawy VAT, tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach. |
192 |Jak wskazano w cytowanych wyżej przepisach, organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym |
193 |postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, w toku postępowania |
194 |kontrolnego, postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin |
195 |zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania. W omawianej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana|
196 |w ramach kontroli podatkowej wszczętej [...]r., czego skarżąca nie neguje. Nie jest też sporne, że kontrola podatkowa nie została |
197 |zakończona do dnia wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...]r. o przedłużeniu terminu zwrotu, a postanowienie to zostało wydane po jej|
198 |wszczęciu, a przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, który upływał [...]r. W tym zakresie działania organu podatkowego uznać należy za |
199 |prawidłowe. Wybór trybu kontroli zasadności zwrotu podatnikowi nadwyżki podatku od towarów i usług pozostawiono organom podatkowym, |
200 |które mogą tego dokonać tak w trybie czynności sprawdzających - na podstawie przepisów art. 274b O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy|
201 |VAT - jak też w trybie kontroli podatkowej, czy wdrożonego postępowania podatkowego, gdyż te tryby nie są względem siebie konkurencyjne|
202 |(zobacz: wyrok WSA w Szczecinie z 7.05.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 102/09 czy wyrok WSA w Łodzi z 9.10.2014 r. I SA/Łd 782/14, publ: |
203 |orzeczenia.nsa.gov). |
204 |Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca |
205 |podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia |
206 |terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty (cytowany wyżej art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy VAT). Odsetki przysługują wówczas, gdy |
207 |zwrot jest zasadny. Stąd też będą one przysługiwać w każdym przypadku, gdy podatnik otrzymuje zwrot nadwyżki podatku z urzędu |
208 |skarbowego, nawet jeśli w wyniku postępowania kontrolnego wysokość nadwyżki podlegającej zwrotowi jest obniżana. Przepis stanowi |
209 |bowiem, że odsetki przysługują w razie zasadności zwrotu, a nie w razie zasadności zwrotu w żądanej wysokości. Zasadny ma być zatem sam|
210 |zwrot, a nie jego wysokość. Oczywiście podstawą naliczania odsetek w tym przypadku będzie kwota faktycznie zwracana, a nie kwota żądana|
211 |przez podatnika. |
212 |Również w orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczy powzięcie |
213 |przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu (np. wyrok NSA z 11.04.2014 r., sygn. akt I FSK 610/13, publ. LEX nr 1484704 czy I FSK |
214 |676/13 z 28 .03.2014 r.). Oznacza to, że niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 87 ust. 2|
215 |i ust. 6 ustawy VAT. Nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy VAT, która ogranicza stosowanie instytucji |
216 |przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia|
217 |organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku |
218 |zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. |
219 |Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych poprzez nierzetelne przeprowadzenie postepowania |
220 |dowodowego. |
221 |Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dlaczego transakcje skarżącej dotyczące obrotu telefonami komórkowymi |
222 |wykazanego w fakturze wystawionej przez "B" F. W. budzą jego wątpliwości i Sąd tę ocenę podziela. Obszernie też organ uzasadnił |
223 |powzięte wątpliwości wskazując, że w trakcie postępowania kontrolnego zgromadził dowody, z których wynika, że zakwestionowane |
224 |transakcje miały charakter fikcyjny. Organ wyjaśnił, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., wynika iż u wystawcy |
225 |faktur w poprzednich miesiącach - podmiocie "C" K. B., prowadzona jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013|
226 |r. do października 2014 r.; z dotychczas zgromadzonego w trakcie kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, że firma ta|
227 |uczestniczy w karuzeli podatkowej, działając w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych; w |
228 |ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu podmiotów; nie ma fizycznego transportu |
229 |towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe|
230 |w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. Słusznie wskazał organ, że ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności |
231 |występujące po stronie podmiotu "C" K. B., jak również fakty stwierdzone w toku czynności prowadzonych u dostawców tej firmy, których |
232 |uznano za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z tym, iż nie składają deklaracji podatkowych, nie udostępniają |
233 |dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego. Pozyskane informacje skłoniły organ do wystąpienia [...] r. z wnioskiem do |
234 |Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- [...] o kontrolę w podmiocie "C" K. B., w zakresie transakcji sprzedaży zrealizowanych przez ww. podmiot|
235 |na rzecz skarżącej Spółki w grudniu 2014 r. Sąd stwierdza, że wątpliwości organu zostały prawidłowo uzasadnione, gdyż skoro działalność|
236 |gospodarcza prowadzona przez podmiot "C" K. B. posiada szereg cech charakterystycznych dla podmiotów uczestniczących w tzw. "karuzelach|
237 |podatkowych", to faktury dokumentujące nabycia w transakcjach karuzelowych, w których uczestniczył ww. podmiot nie dokumentują |
238 |rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ww. podmiot zachodzą poważne |
239 |wątpliwości czy towar ten stał się przedmiotem dalszego obrotu na rzecz skarżącej Spółki. Zatem aby ustalić, czy skarżącej Spółce |
240 |będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie spornych faktur VAT, konieczne jest |
241 |prowadzenie dalszego postępowania zarówno wobec Spółki, jak i wystawcy spornych faktur oraz jego dostawców. |
242 |Faktem jest, co podniosła strona skarżąca, że ustalenia te nie dotyczą kontrahenta, który dokonał dostawy towarów handlowych w badanym |
243 |miesiącu, lecz poprzednim. Faktem jednak jest także, że pomiędzy dostawcami z grudnia i stycznia istnieją powiązania o charakterze |
244 |rodzinnym (K. B. i F. W. to małżonkowie) i organizacyjnym (transakcje w imieniu żony faktycznie przeprowadzał mąż). Taka sytuacja |
245 |oczywiście sama w sobie nie świadczy o nieprawidłowościach w zakresie rozliczenia podatku VAT w styczniu, ale – biorąc pod uwagę |
246 |ustalenia dotyczące K. B. - stanowi wystarczające uzasadnienie dla organu do dokonania weryfikacji rozliczeń skarżącej również w tym |
247 |miesiącu. Konstatacji tej nie przeczą dowody przedstawione przez stronę w trakcie postępowania kontrolnego i wskazywane w skardze, |
248 |albowiem na tym etapie postępowania nie można ich ocenić bez zebrania innych dowodów w sprawie, w szczególności bez informacji |
249 |pozyskanych w trakcie innych postępowań dotyczących firmy – dostawcy strony oraz jej dostawców, ewentualnych przesłuchań świadków i |
250 |innych dowodów, których zgromadzenie w toku dalszego postępowania może okazać się konieczne. Podkreślić wreszcie trzeba, że czynności |
251 |organu na tym etapie nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny. Chodzi tu jedynie o wykazanie, że istnieją okoliczności |
252 |przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. I FSK |
253 |610/13, w którym uznano, że "nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ogranicza stosowanie instytucji |
254 |przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia|
255 |organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku |
256 |zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie"). |
257 |W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ nie zgromadził całego materiału dowodowego w sprawie, nie ocenił go |
258 |zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, albowiem przedłużenie terminu zwrotu podatku, nie może być utożsamiane z |
259 |postępowaniem podatkowym, w którym organ podatkowy wydaje decyzje w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 O.p. |
260 |Postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu jest wydawane na etapie prowadzenia nieukończonej, sformalizowanej|
261 |weryfikacji okoliczności wzbudzających podejrzenie co do zasadności zwrotu. Wówczas organ nie jest jeszcze w posiadaniu kompletnego |
262 |materiału dowodowego, w zakresie weryfikowanego rozliczenia, a jedynie dąży do jego uzyskania. Powyższe prowadzi do jednoznacznego |
263 |wniosku, że w postępowaniu weryfikacyjnym chodzi tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na wątpliwości co do |
264 |zasadności zwrotu, a nie udowodnienie bezzasadności zwrotu. |
265 |Dlatego Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §|
266 |1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. |
267 |Skoro zaś – jak wyżej wskazano - stosownie do dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy VAT organ wskazał na czym polegały jego wątpliwości co |
268 |do zasadności zwrotu i wątpliwości te przekonująco uzasadnił, również zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. |
269 |Z tych samych względów na tym etapie postępowania organ podatkowy nie ma możliwości zastosowania orzecznictwa w zakresie stwierdzenia |
270 |dobrej wiary podatnika uczestniczącego bez swojej wiedzy w przestępstwach karuzelowych. Ocena świadomości podatnika uczestniczącego w |
271 |tego rodzaju transakcjach możliwa jest dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie. Natomiast na etapie postępowania |
272 |kontrolnego organ powziął jedynie wątpliwości co do realnego przebiegu transakcji wskazanych w spornych fakturach wystawionych w |
273 |styczniu 2015 r. i te wątpliwości prawidłowo uzasadnił. |
274 |Na zakończenie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody |
275 |uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia |
276 |postępowania w sprawie. Zaznaczyć też należy, że postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane |
277 |zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, |
278 |czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonały |
279 |prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W dodatku może on mieć zastosowanie |
280 |jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt |
281 |II OSK 23331/12 publ.: LEX nr 1754715). W rozpoznawanej sprawie Sąd takich wątpliwości nie powziął. W tym stanie rzeczy zbędnym okazało|
282 |się dopuszczenie wskazanych przez stronę dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. |
283 | |
284 |Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed |
285 |sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił. |
286 | |
287 | |
288 | |
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 180 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 188
- Ordynacja podatkowa, art. 190
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 274b
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 3)
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 87