Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2019 r., I SA/Gd 744/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2019 r., I SA/Gd 744/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, SKO) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia 8 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy, Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "A" Spółka z o.o., zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok.

3 W uzasadnieniu SKO wskazało, że w uzasadnieniu postanowienia Burmistrz wskazał na treść art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego przepisu Ordynacji.

4 Postanowienie zostało doręczone Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "A" Spółce z o.o. dnia 2 stycznia 2018 r.. Zażalenie na postanowienie strona złożyła 9 stycznia 2018 r.. Składająca zażalenie wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania. Wskazuje na wpływ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w sprawie określenia wysokości zobowiązania - jej zdaniem - jest rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Jednocześnie wskazuje na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości przed upływem terminu przewidzianego na zaskarżenie postanowienia.

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę zażalenia zważyło, co następuje:

6 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie przewidzianym przepisami art. 201 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zwanej dalej "Ordynacją".

7 Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

8 Uzależnienie danego rozstrzygnięcia podatkowego od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie jedynie warunkiem wydania decyzji o określonej treści. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.

9 Tak rozumianego charakteru dla określenia wysokości zobowiązania podatnika niewątpliwie nie ma sprawa udzielenia ulgi podatkowej. Wskazana w zażaleniu konieczność zakończenia postępowania w sprawie udzielenia ulgi nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi podatkowej pozostaje bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Są to dwa odrębne postępowania podatkowe z których jedno wszczynane jest na wniosek podatnika, a drugie z urzędu. Od rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia ulgi nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego strony skarżącej w podatku od nieruchomości, czyli rozstrzygnięcie w tym postępowaniu nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności strony skarżącej z tytułu jej zobowiązania w podatku od nieruchomości. Konieczność zakończenia tego postępowania (o udzielenie ulgi) nie może zatem stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatnika.

10 Podniosło również SKO, że zgodnie z art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek strony, może zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. W postępowaniu podatkowym możliwość zawieszenie postępowania na wniosek strony odnosi się zatem do postępowań w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i to w tym postępowaniu rozstrzygnięcie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatnika może stanowić podstawę do jego fakultatywnego zawieszenia, a nie odwrotnie.

11 Skargę na powyższe postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Spółka z o.o., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o zmianę poprzez zawieszenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

12 W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż Burmistrz W. prowadzi postępowanie z wniosku skarżącej spółki w sprawie udzielenia pomocy publicznej poprzez umorzenie zaległości podatkowych. Wniosek ten obejmuje również okres objęty niniejszym postępowaniem. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na wpływ rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego na rozstrzygnięcie sprawy głównej. W wypadku bowiem pozytywnego dla skarżącego rozpoznania sprawy o umorzenie zaległości podatkowych dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie okaże się bezprzedmiotowe.

13 Podkreśliła również, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2017 r. I SA/Gd 791/17: "Błędna jest ocena, iż norma art. 201 § 1 pkt 2 O.p., nie znajduje zastosowania w sprawie o udzielenie ulg podatkowych, z uwagi na uregulowanie tej kwestii w przepisie szczególnym art. 204 § 1 O.p.. Analogicznie do niniejszego postępowania przepis o zawieszeniu postępowania znajduje pełen zastosowanie w niniejszej sprawie".

14 Ponadto skarżąca Spółka wskazała, że w ramach obydwu postępowań spornym jest wysokość podatku i jego charakter.

15 Przedmiotem postępowań jest m.in. ustalenie czy nieruchomość ma charakter rolny i czy w związku z tym podlegać powinna podatkowi rolnemu czy też nie. Wyjaśnienie tych kwestii ma ścisły związek z postępowaniem określającym wysokość podatku. Tym samym zaskarżone postanowienie jest całkowicie bezzasadne i winno ulec uchyleniu stosownie do wniosków wstępnych.

16 W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

18 Skarga nie jest zasadna.

19 Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

20 Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

21 Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

22 Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

23 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

24 Zgodnie z wskazanym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

25 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki, a mianowicie:

26 1) wyłoni się ono w toku postępowania,

27 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,

28 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,

29 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni (por. wyroki NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11 i z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10, z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 571/11).

30 Związek pomiędzy sprawą rozpatrywaną w postępowaniu podatkowym a kwestią będącą przedmiotem postępowania, powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania podatkowego, tj. załatwienia sprawy oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.

31 Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09).

32 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Kolegium zasadnie oceniło, że sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje. Brak było w sprawie przesłanek do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Brak było bowiem takich zależności między toczącym się przed organem podatkowym postępowaniem dotyczącym określenia stronie skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok a rozpatrzeniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi podatkowej pozostaje bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Są to dwa odrębne postępowania, z których jedno jest wszczynane na wniosek podatnika, a drugie z urzędu. Od rozstrzygnięcia w sprawie ulgi nie zależy zakres odpowiedzialności ani wymiar zobowiązania podatkowego, zatem rozstrzygnięcie w tym postępowaniu pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości. Konieczność zakończenia postępowania o udzielenie ulgi nie może tym samym stanowić podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania.

33 Mając na uwadze treść zarzutu skargi dot. relacji przepisów art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 204 § 1 tejże Ordynacji, to należy podkreślić, że przepis art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi wyraźnie o zawieszeniu postępowania w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych. Jest to zatem przepis szczególny, mający zastosowanie w sprawach dot. ulg w zapłacie zobowiązań (np. w podatku od nieruchomości), zobowiązań określonych czy ustalonych w postępowaniach podatkowych, w których ma zastosowanie art. 201 § 1 Ordynacji.

34 Z powyższych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) skargę oddalił.

35 DSz