Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2012 r., I SA/Gd 443/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2012 r., I SA/Gd 443/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi "A" na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 "A" sp. z o. o. z siedzibą w . (Spółka) wystąpiła do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od nieruchomości. Przedmiotem interpretacji jest art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia

3 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) – dalej jako "u.p.o.l.". Przepis ten stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

4 Spółka przedstawiła zaistniały stan faktyczny wskazując, że jest spółką należącą do Grupy "G". Na skutek prywatyzacji "G" i zmian organizacyjnych Spółka przejęła system telekomunikacyjny, obejmujący sieć kabli z urządzeniami telekomunikacyjnymi. Na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Spółka klasyfikuje przejęte obiekty jako budowle, dotyczy to w szczególności kanalizacji teletechnicznej oraz linii kablowych telekomunikacyjnych (Infrastruktura Kablowa). Infrastruktura Kablowa, w związku z zakresem świadczonych usług, jest doprowadzona do wszystkich obiektów kolejowych, w tym budynków stacyjnych, dworcowych, posterunków ruchu, obiektów szlakowych, biur, magazynów, peronów.

5 Infrastruktura kablowa służy i jest udostępniania w formie umów wielu podmiotom, które prowadzą i zarządzają ruchem pociągów ("B" S.A.) jak również licencjonowanym przewoźnikom kolejowym korzystającym z infrastruktury kolejowej

6 w tym telekomunikacyjnej (np. "C" S.A., "D" sp. z o. o., "E" S.A. oraz "F" sp. z o. o.). Umowy dotyczące udostępnienia infrastruktury kablowej mają charakter umów ramowych oraz umów szczegółowych regulujących świadczenie poszczególnych rodzajów usług. Umowy dotyczą zarówno świadczenia usług związanych z prowadzeniem ruchu pociągów, jak i ogólnych usług telekomunikacyjnych (telefonicznych i internetowych).

7 Ponadto, w związku z pozostającą "wolną przepustowością" część infrastruktury kablowej udostępniania jest na podstawie umów podmiotom innym niż przewoźnicy lub podmioty, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów. Wnioskodawca podkreślił jednak, że podmioty prowadzące działalność w zakresie ruchu pociągów traktowani są przez Spółkę priorytetowo i mają pierwszeństwo w dostępie do infrastruktury kablowej. Wnioskodawczyni wskazała nadto, że posiada pismo Urzędu Transportu Kolejowego potwierdzające jego status jako zarządcy infrastruktury kolejowej.

8 Odnośnie przytoczonego we wniosku stanu faktycznego Spółka zadała następujące pytanie, czy całość infrastruktury kablowej wykorzystywanej do świadczenia usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych lub podmiotów, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.

9 Spółka przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego przyjęła, że całość infrastruktury kablowej wykorzystywanej do świadczenia usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych lub podmiotów, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust.1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.

10 Prezydent Miasta w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 20 grudnia 2011 r. stwierdził, że stanowisko Spółki odnośnie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z dnia 15 września 2011 r. w zakresie tezy ".. całość Infrastruktury Kablowej wykorzystywanej do świadczenia Usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych lub podmiotów, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l." - jest nieprawidłowe.

11 Organ interpretujący zauważył, że z określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. ulgi korzystają budowle i zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury obowiązany jest udostępnić ją licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Według organu, dla pełnego zrozumienia treści interpretowanego przepisu konieczne jest odwołanie do wykładni systemowej, a mianowicie przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94), do której odsyła ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Organ odnotował też, powołując się m.in. na wyrok NSA z 1.09.2010 r. sygn. akt II FSK 330/09, że zakres korzystania z definicji użytych w ustawie transporcie kolejowym jest szerszy niż uczynił to ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy podatkowej w zakresie bezpośredniego odsłania i dotyczy także rozumienia innych użytych tam pojęć. W konsekwencji powyższego, wskutek dokonania analizy stosowanych zapisów ustawy o transporcie kolejowym, organ interpretujący stanął na stanowisku, że budowle infrastruktury kolejowej korzystają ze zwolnienia nie w każdym przypadku świadczenia usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych, ale wyłącznie w przypadku, gdy zarządca infrastruktury obowiązany jest do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Tak rozumiane udostępnienie polega na przydzieleniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystanie z niezbędnej infrastruktury kolejowej. Udostępnienie następuje na podstawie wniosku złożonego przez licencjonowanego przewoźnika kolejowego. Zatem dopiero wniosek, składany zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, wywołuje w dalszej kolejności konsekwencje związane z obowiązkiem udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. Zwolnienie z podatku odnosi się zatem do sytuacji, w której mamy do czynienia z konkretnym, istniejącym zobowiązaniem zarządcy infrastruktury, na podstawie zawartej umowy, do udostępnienia budowli wchodzącej w skład infrastruktury kolejowej, ściśle określonemu, licencjonowanemu przewoźnikowi. Organ zauważył, że zarządca infrastruktury nie może udostępniać infrastruktury kolejowej na innych zasadach niż określone w ustawie o transporcie kolejowym.

12 Prezydent Miasta, w odpowiedzi na wezwanie Spółki do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do uchylenia interpretacji indywidualnej z dnia 20 grudnia 2011 r.

13 "A" sp. z o. o. wniosła skargę na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaskarżając ją w całości.

14 Zaskarżonej interpretacji indywidualnej Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w zw. z art. 29 ustawy o transporcie kolejowym oraz w zw. z Załącznikiem do tejże ustawy, poprzez nieprawidłową wykładnię, w następstwie czego błędnie przyjęto, iż na podatniku nie ciąży obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, a co za tym idzie budowle zarządzane przez Spółkę wchodzące w skład infrastruktury kolejowej nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.

15 Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, zgodnie z właściwymi przepisami.

16 Uzasadniając skargę strona skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie spornym jest, czy na Spółce ciąży obowiązek udostępniania zarządzanej przez nią infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. W ocenie skarżącej obowiązek taki został na nią nałożony wprost przez przepisy ustawy o transporcie kolejowym. W wykonaniu tego obowiązku Spółka zawiera umowy z licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi. Przy czym Spółka wskazała na regulacje ustawowe, które nakładają na nią obowiązek zawierania takich umów, i które stanowią o prawie licencjonowanych przewoźników do żądania udostępnienia im infrastruktury kolejowej (art. 29 ust. 1a i art. 29 ust. 1b ustawy o transporcie kolejowym oraz Załącznik do tej ustawy). Zatem, w ocenie Spółki, zarządca infrastruktury kolejowej dysponujący urządzeniami związanymi z obsługą pociągów ma obowiązek ich udostępniania licencjonowanym przewoźnikom, gdy ci licencjonowani przewoźnicy zwrócą się do niego z żądaniem udostępnienia infrastruktury. Wypełniając swój obowiązek zarządca zawrze umowę z licencjonowanym przewoźnikiem kolejowym a następnie będzie ją realizował. Spółka podniosła, że usługi w zakresie łączności służącej prowadzeniu ruchu kolejowego świadczone przez nią przy użyciu budowli są objęte ustawowym obowiązkiem udostępniania jako usługi wprost wymienione w części I Załącznika do ustawy o transporcie kolejowym (w części II Załącznika wymieniono usługi, które mogą być świadczone). Odnotowano, że wskazane przepisu ustawy o transporcie kolejowym nie regulują na jakich zasadach ma się odbywać umożliwianie korzystania z infrastruktury kolejowej, nie wprowadzają systemu składania wniosków oraz regulaminu, nie odnoszą się do art. 29 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym. Dodatkowym argumentem wspierającym stanowisko Spółki jest, przewidziana w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o transporcie kolejowym kara pieniężna nakładana na zarządcę, który zarządzając infrastrukturą kolejową nie zapewnia przedsiębiorcom wykonującym przewozy kolejowe równego dostępu do infrastruktury kolejowej.

17 Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

19 Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

20 Spór prawny powstały w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy "A" sp. z o. o., w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, może korzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

21 We wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego Spółka podała m. in, że powstała w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". W wyniku podziału ww. przedsiębiorstwa państwowego przejęła funkcje i zadania jednostki organizacyjnej świadczącej usługi telekomunikacyjne oraz utrzymującej urządzenia telekomunikacji kolejowej. Spółka przejęła system telekomunikacyjny obejmujący sieć kabli wraz z urządzeniami telekomunikacyjnymi. Spółka klasyfikuje przejęte obiekty jako budowle. Infrastruktura kablowa służy i jest udostępniania w formie umów wielu podmiotom, które prowadzą i zarządzają ruchem pociągów jak również licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Ponadto w związku z pozostającą "wolną przepustowością" część infrastruktury kablowej udostępniania jest na podstawie umów innym podmiotom niż przewoźnicy lub podmioty, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów.

22 Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 7.01.2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 513/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że ustawa podatkowa nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym". W jego ocenie obowiązek, o którym mowa w tym przepisie, nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, lecz mającym swoje oparcie w przepisach ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 z późn. zm.). To właśnie ta ustawa reguluje i określa zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, a także zasady udostępniania tej infrastruktury licencjonowanym przewoźnikom.

24 W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych z zachowaniem zasady równego ich traktowania – art. 29 ust. 2 tej ustawy.

25 Uwzględniając treść powołanych przepisów można stwierdzić, że dopiero wniosek złożony zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, wywołuje po stronie zarządcy infrastruktury skutek w postaci powstania obowiązku udostępnienia tej infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu.

26 Zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. stwierdzenie: "jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym", dotyczy sytuacji, w której mamy do czynienia z konkretnymi, istniejącymi zobowiązaniami zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej określonym podmiotom - licencjonowanym przewoźnikom, którzy są skonkretyzowani co do tożsamości.

27 Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1.09.2010 r. o sygn. akt II FSK 330/09 i II FSK 606/09 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zawarł pogląd prawny, w myśl którego ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. zwolnił od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

28 Z gramatycznej wykładni przepisu wynika, że z określonej w przepisie art. 7 ust. 1 u.p.o.l. ulgi korzystają wskazane w tym przepisie budowle i grunty pod warunkiem, że zarządca infrastruktury obowiązany jest udostępnić ją licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

29 Dla pełnego zrozumienia treści powyższego przepisu konieczne jest odwołanie się do wykładni systemowej, a mianowicie przepisów ustawy o transporcie kolejowym, do której odsyła ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W słowniczku zamieszczonym w art. 4 pkt 1 cyt. ustawy, ustawodawca definiuje pojęcie "infrastruktury kolejowej", w pkt. 9 pojęcie "przewoźnika kolejowego", zaś w pkt. 7 pojęcie "zarządcy infrastruktury". Jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, regulacje dotyczące podatku od nieruchomości nie uzasadniają poszukiwania innego rozumienia tego zapisu. Wynika z nich również, że zarządca infrastruktury nie może udostępnić infrastruktury kolejowej na innych zasadach niż określone w ustawie o transporcie kolejowym.

30 Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, udostępnienie infrastruktury kolejowej polega na przydzieleniu przewoźnikowi kolejowemu (licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu), na jego wniosek trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwienie mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej.

31 Dokonując wykładni gramatycznej i celowościowej art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l. w związku z powyższym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przesłanka nabycia prawa do zwolnienia podatkowego polegająca na obowiązku udostępnienia przez zarządcę infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu ma charakter faktyczny, a to oznacza, że nie chodzi w niej o hipotetyczną możliwość udostępnienia zarządzanej infrastruktury kolejowej lecz o faktyczne udostępnienie jej na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Powyższe zobowiązanie zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli, o jakich mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dotyczy skonkretyzowanych co do tożsamości licencjonowanych przewoźników.

32 Przedstawione wyżej poglądy prawne Sąd w składzie niniejszym podziela i uznaje za własne. W konsekwencji powyższego Sąd uznał za trafne rozstrzygnięcie zawarte w interpretacji indywidualnej Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2011 r. w którym organ interpretujący stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy w zakresie tezy "... całość Infrastruktury Kablowej wykorzystywanej do świadczenia Usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych lub podmiotów które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l." – jest nieprawidłowe.

33 Należy odnotować, że z przedstawionych wyżej względów Sąd nie podzielił oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2010 r. o sygn. akt II FSK 260/09. (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

34 Dodać należy, że przyjęcie poglądu, iż obowiązek udostępnia należy rozumieć w sposób abstrakcyjny, jak chce tego skarżąca prowadziłby w istocie do zwolnienia tych składników infrastruktury, które są udostępniane także innym podmiotom aniżeli licencjonowani przewoźnicy kolejowi. Spółka przedstawiając stan faktyczny podała, że udostępnia infrastrukturę także innym podmiotom aniżeli wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. W ocenie Sądu bez znaczenia jest w tym zakresie oświadczenie Spółki, iż przewoźnicy kolejowi traktowani są priorytetowo w zakresie przydzielania infrastruktury kablowej.

35 Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.