Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2016 r., III SA/Gd 81/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2016 r., III SA/Gd 81/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 24 listopada 2015 r., nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 9 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), odmówił uznania H. B. za osobę bezrobotną od dnia 10 listopada 2015 r.

3 W uzasadnieniu organ wskazał, że H. B. (zwana dalej: "stroną", "skarżącą") nie spełnia ustawowych przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, ponieważ jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

4 Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że nie jest zatrudniona i nie prowadzi działalności gospodarczej. Spółka w której pełni funkcję prezesa praktycznie nie działa, nadto w dniu 9 grudnia 2015 r. spółka zawiesiła działalność.

5 Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

6 Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 10 listopada 2015 r. strona zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w celu dokonania rejestracji i uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Podczas rejestracji oświadczyła, że jest prezesem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", w której posiada całość udziałów. Dane te potwierdza Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień 10 listopada 2015 r. Ponadto z informacji tej wynika, że w części dotyczącej zawieszenia działalności gospodarczej brak jest wpisu.

7 Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawierającym ustawową definicję osoby bezrobotnej ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

8 Art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy wynika, iż za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

9 Z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika wprost, że nie tylko pełna gotowość i zdolność do podjęcia pracy, która może być ograniczona przez pełnienie funkcji prezesa spółki kapitałowej, ale także nie podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczeń społecznych stanowi pozytywną przesłankę do nabycia i posiadania statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem strona na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes zarządu [...] spółki z o. o., której jest wyłącznym udziałowcem. Jest ona zatem osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i jako taka na podstawie tych odrębnych przepisów podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Sam fakt podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uniemożliwia stronie nabycie statusu osoby bezrobotnej. Strona nie wykazała by została zwolniona z obowiązkowego ubezpieczenia. Okoliczność zawieszenia działalności spółki podniosła dopiero w odwołaniu i dotyczy ono późniejszej niż dzień rejestracji daty. Zatem na dzień rejestracji w PUP w [...] strona nie spełniła wymogów ustawowych określonych przez art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania jej za osobę bezrobotną.

10 Domniemanie, że osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki handlowej nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia i tym samym nie kwalifikuje się do grona bezrobotnych może być obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji. Nie można natomiast oczekiwać od organów zatrudnienia przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ustalania na przykład, jakie czynności i jak często są pełnione w ramach wykonywanej funkcji. Do obowiązków organów zatrudnienia nie należy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, ani też badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona funkcji prezesa zarządu, zwłaszcza w sytuacji gdy jest to prawnie dopuszczalne i obiektywnie możliwe.

11 Wyjaśnił dalej, że odmowa uznania za osobę bezrobotną nie jest związana z osiąganiem jakichkolwiek dochodów z tytułu bycia wyłącznym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub pełnienia funkcji prezesa jednoosobowego zarządu takiej spółki w ramach stosunku pracy.

12 H. B. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia i uznania skarżącej za osobę bezrobotną.

13 Zaskarżonej decyzji zarzuciła ogólnie naruszenie przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

14 W uzasadnieniu wskazała, że [...] sp. z o.o. nie jest jednoosobowa, w dniu 1 kwietnia 2012 r. nastąpiła sprzedaż udziału w spółce. Od tego czasu wszelkie dokumenty składane w KRS, np. uchwały spółki są podpisywane przez dwoje udziałowców. Mimo, że organ odwoławczy powołuje się na dane z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 10 listopada 2015 r., nie wzięto pod uwagę, że zgodnie z art. 38 pkt 8 lit. c ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie są ujawniani w rejestrze przedsiębiorców wspólnicy, którzy posiadają w kapitale zakładowym mniej niż 10 %. Zarząd zatem zgłasza zmianę do KRS z wnioskiem o publikację zmiany tylko w odniesieniu do wspólników, których wartość udziałów przekracza 10 % kapitału zakładowego spółki. Wszyscy pozostali wspólnicy (tj. posiadający mniej niż 10 % kapitału zakładowego) nie powinni być ujawnieni w KRS. Zgodnie z prawem Krajowy Rejestr Sądowy został poinformowany o zmianie na liście wspólników [...] sp. z o.o.

15 Skarżąca zgłasza pełną gotowość i zdolność do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu, nie ma też przesłanek do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego skarżącej. Do czasu zawieszenia działalności, poświęcała do 2 godzin w tygodniu na działalność w tej spółce, a obecnie 1 godzinę w tygodniu.

16 Odnosząc się do informacji, że w dniu analizy Krajowego Rejestru Sądowego nie odnotowano wpisu o zawieszeniu działalności spółki, skarżąca wskazała, że zawieszanie działalności dokonano w dniu 9 grudnia 2015 r. i jest już wpisane.

17 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zauważył, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżąca posiada 100 % udziałów w przedmiotowej spółce. Taki stan wynika z wpisów w KRS, które korzystają z domniemania prawdziwości wpisów (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS).

18 W piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2016 r. skarżąca podtrzymała swoje zarzuty wskazując, że od dnia 1 kwietnia 2012 r. wszystkie uchwały spółki były podpisywane przez nią i drugiego wspólnika – A. B. Na dowód załączyła odpisy uchwał. Jej zdaniem pełnienie funkcji w zarządzie spółki nie zawsze oznacza dla osoby pełniącej funkcję pracę, zaangażowanie czy dochód. Wspomniana spółka zatrudniała ją w oparciu o umowę o pracę od marca 2012 r. a w 2015 r. została zwolniona.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

20 W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

21 Z kolei w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

22 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

23 Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm.), dalej zwana "ustawą", odnosząca się do definicji bezrobotnego, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:(...) bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, I oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (...) l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

24 Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( DZ. U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy wynika, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

25 Kwestią sporną w sprawie niniejszej było, czy skarżąca, będąc prezesem zarządu spółki prawa handlowego, może być uznana za osobę bezrobotną. Podstawowe znaczenie miało przy tym ustalenie, czy Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] jest spółką jednoosobową, jak twierdzi organ, czy dwuosobową. Skarżąca twierdziła bowiem, że właścicielem 1 udziału spółki jest A. B. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów wyjaśnienie tej kwestii miało podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

26 Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu rejestracji w urzędzie pracy tj. w dniu 10 listopada 2015 r. przedłożyła dokumenty w postaci wypisu z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 10 listopada 2015 r., wypis Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, oświadczenie, że z tytułu udziałów w spółce nie osiąga żadnych przychodów, umowę zbycia udziałów w spółce [...] zawartej w dniu 12 listopada 2012 r. pomiędzy nią a A. B. oraz świadectwo pracy. Z ww. umowy zbycia udziałów wynikało, że A. B. sprzedał H. B. 1 udział w przedmiotowej spółce.

27 W takim stanie sprawy, za w pełni prawidłową uznać należy konstatację organu odwoławczego, że skarżąca na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy była wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes zarządu [...] spółki z o.o., której jest wyłącznym udziałowcem. Zastosowanie ma w tym zakresie zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemanie jest domniemaniem prawnym wiążącym organy administracji, czy też sądy. Zauważyć należy, że przedłożona przez skarżącą w toku postepowania umowa zbycia udziałów w spółce z dnia 12 listopada 2012 r. dodatkowo potwierdzała prawdziwość danych wpisanych w KRS. Opierając się zatem na przedłożonych przez skarżącą w dniu rejestracji w urzędzie pracy dokumentach, organy prawidłowo uznały, że skarżąca jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i jako taka na podstawie tych odrębnych przepisów podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, co zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy uniemożliwiało nabycie statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca nie wykazała by została zwolniona z obowiązkowego ubezpieczenia, zaś okoliczność zawieszenia działalności spółki, co podniosła skarżąca w odwołaniu, dotyczy późniejszej niż dzień rejestracji w urzędzie pracy daty.

28 Odnosząc się do prezentowanego przez Sądem w skardze i w piśmie z dnia 25 lutego 2016 r. stanowiska skarżącej, jak również mając na uwadze dołączone do nich potwierdzone za zgodność kopie dokumentów, Sąd stwierdził, że skarżąca nie obaliła domniemania wynikającego z wpisów w KRS.

29 Skarżąca do skargi dołączyła umowę zbycia udziałów w spółce [...] zawartą w dniu 1 kwietnia 2012 r. pomiędzy nią a A. B. Na mocy tej umowy H. B. sprzedała 1 udział w przedmiotowej spółce A. B. Przypomnieć należy jednak, że jak wskazano powyżej, w dniu 12 listopada 2012 r. na mocy umowy zbycia udziałów H. B. kupiła 1 udział od A. B.

30 Nadto na etapie postępowania sądowego skarżąca przedstawiła m.in. kopię uchwały Spółki z 30 czerwca 2015 r., listę obecności wspólników z 2013 r. i 2014 r., protokół Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 2014 r., czy kopię KRS-ZE – załącznik do wniosku o zmianę danych rejestrze przedsiębiorstw z danymi nowego wspólnika A. B. W przypadku tego ostatniego dokumentu brak jest na nim prezentaty sądu rejestrowego, nie można zatem stwierdzić czy został on złożony w sądzie, a jeżeli miało to miejsce, kiedy to nastąpiło. Znajdujący się w dziale I rubryka 7 pkt 6 KRS nr [...] wpis tego nie potwierdza, wynika z niego bowiem, że skarżąca posiada 100% udziałów w spółce. Ma racją skarżąca twierdząc, że zgodnie z art. 38 pkt 8 lit. c) ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie są ujawniani w rejestrze przedsiębiorców wspólnicy, którzy posiadają w kapitale zakładowym mniej niż 10 %. Jednak nie ma to znaczenia w sprawie w sytuacji, gdy - jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - skarżąca nie obaliła domniemania wynikającego ze znajdującego się dziale I rubryka 7 pkt 6 w KRS wpisu, nie wystąpiła z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie.

31 Odnośnie pozostałych dołączonych do skargi i pisma dokumentów Sąd stwierdza, że zostały one sporządzone w różnych datach, przy czym są one wcześniejsze od daty dokonania rejestracji w urzędzie pracy. Ich przedłożenie nie mogło zatem odnieść skutku w postaci wykazania, że w dacie rejestracji skarżącej w urzędzie pracy przedmiotowa spółka nie była spółką jednoosobową.

32 Sąd nie podziela stanowiska organu, że osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki handlowej nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia i tym samym nie kwalifikuje się do grona bezrobotnych. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na ugruntowane stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym za błędne uznaje się stanowisko, że samo pełnienie funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przeszkodę do uznania za osobę bezrobotną. Podnosi się, iż z art. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo osoby (w spółce niezatrudnionej) w zarządzie tejże spółki wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną. Nieodzowne jest bowiem ustalenie, czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, przy czym ocena ta winna odnosić się do obiektywnie i realnie ocenionej sytuacji faktycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1184/07, z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 141/12, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 573/09, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 746/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe nie miało jednak znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem - to z uwagi na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy - skarżącej nie przysługiwał status osoby bezrobotnej, o czym była mowa powyżej.

33 W konsekwencji dokonanych rozważań należy uznać, że bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia, pozostaje również dostrzeżone przez Sąd z urzędu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 k.p.a.. Sąd stwierdził bowiem, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest bardzo lakoniczne i nie odpowiada w pełni wymogom powołanego wyżej przepisu. Jednak decyzja organu drugiej instancji zawiera szczegółowe uzasadnienie sanując tym samym braki uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten w sposób staranny przedstawił motywy podjęcia rozstrzygnięcia odnosząc się przy tym do sformułowanych w odwołaniu zarzutów.

34 Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.

35 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.