Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2020 r., III SA/Gd 791/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2020 r., III SA/Gd 791/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi D. N. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w [...] z dnia 16 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 31 października 2018 r., nr [...].

Uzasadnienie

2 D. N. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 16 września 2019 r. [...] w przedmiocie skreślenia go z listy uczestników studiów doktoranckich.

3 W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

4 W dniu 31 października 2018 r., działając na podstawie art. 197 ust. 1, ust. 2

5 i ust. 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.), a także art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r., Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Uniwersytetu [...] w [...] wydał decyzję nr [...] o skreśleniu D. N. P. z listy doktorantów Uniwersytetu [...] w [...].

6 W uzasadnieniu decyzji wskazano jedynie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż D. N. P. nie przedstawił rozprawy doktorskiej, natomiast art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. przewiduje, że: "Kierownik studiów skreśla doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadku nieprzedstawienia rozprawy doktorskiej lub nie przystąpienia do obrony pracy doktorskiej, o ile upłynął wyznaczony dla danego doktoranta okres studiów z uwzględnieniem okresu przedłużenia". W tym stanie rzeczy organ zmuszony był podjąć decyzję o skreśleniu z listy doktorantów.

7 W odwołaniu od powyższej decyzji D. N. P. wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego oraz z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę, że w związku z decyzją Uczelni o rozwiązaniu/nieprzedłużeniu umowy o pracę z wcześniejszym opiekunem naukowym zachwiana została jego ścieżka dochodzenia do przygotowania w pełni dojrzałej i zapewniającej wysoki poziom rozprawy doktorskiej. Niemały wpływ na termin złożenia pracy miał również stan jego zdrowia (obecnie kompletuje dokumentację w sprawie ustalenia przed odpowiednimi organami państwa swojej niepełnosprawności).

8 Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją, Rektor Uniwersytetu [...] w [...] utrzymał decyzję organu i instancji w mocy.

9 Organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do uwzględnienia złożonego odwołania i zmiany lub uchylenia treści decyzji, ponieważ w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki pozwalające na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Strona nie wystąpiła do kierownika studiów doktoranckich z wnioskiem

10 o wyrażenie zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Kierownik studiów doktoranckich nie otrzymał również opinii promotora wskazującej,

11 że konieczność przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich uzasadniona jest prowadzeniem długotrwałych badań naukowych.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. N. P. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa oraz niewłaściwie ustalenie stanu faktycznego.

13 W odpowiedzi na skargę Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

15 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

16 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej

17 w skrócie: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

18 Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

19 Skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, dlatego zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669),

20 w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm., dalej powoływanej jako: P.o.s.w.)

21 W myśl art. 196 ust. 6 P.o.s.w. organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich.

22 Art. 197 ust. 4 P.o.s.w. stanowi, że doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2 (m.in. realizowanie programu studiów doktoranckich) mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.

23 Przepisy P.o.s.w. nie zawierają innych regulacji, dotyczących trybu postępowania w sprawach dotyczących skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.

24 Zatem, mając na uwadze treść art. 196 ust. 6 P.o.s.w., w tym zakresie odnieść się należy do regulacji zawartych w Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. (zwanego dalej Regulaminem).

25 Zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu skreślenie doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich następuje w przypadku nieprzedstawienia pracy doktorskiej lub nieprzystąpienia do jej obrony, o ile upłynął wyznaczony dla danego doktoranta okres studiów, z uwzględnieniem okresu przedłużenia.

26 Przepisy art. 15 ust. 3 i 4 Regulaminu stanowią zaś, że wszczęcie procedury skreślenia ze studiów doktoranckich rozpoczyna się od powiadomienia doktoranta

27 o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, drogą elektroniczną na adres

28 w systemie pocztowym Akademii Morskiej w [...], wraz z określeniem przewidywanego terminu skreślenia (ust. 3), zaś kierownik studiów podejmuje decyzję o skreśleniu po upływie terminu określonego w powiadomieniu, o którym mowa w ust. 3 i doręcza ją doktorantowi na piśmie (ust. 4).

29 W aktach administracyjnych brak powiadomienia, o którym mowa

30 w powyższych przepisach. Dlatego Sąd zwrócił się w tej sytuacji do Rektora Uniwersytetu [...] w [...] o jego nadesłanie, lecz uzyskał informację, że całość dokumentacji związanej ze sprawą została przekazana do sądu.

31 Wobec tego przyjąć należy, że w odniesieniu do skarżącego, rozstrzygające

32 w sprawie organy całkowicie pominęły wymogi proceduralne wynikające z Regulaminu, polegające na konieczności powiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania

33 w przedmiocie skreślenia go z listy doktorantów i określeniu przewidywanego terminu tego skreślenia.

34 Tymczasem celem powołanych regulacji regulaminowych jest umożliwienie doktorantowi podjęcia działań mogących zapobiec skreśleniu z listy doktorantów. Działania te mogą polegać na uczynieniu zadość obowiązkom, których zaniedbanie prowadzi do skreślenia z listy, złożeniu wyjaśnień, co do okoliczności mających stanowić faktyczną podstawę skreślenia lub złożeniu wniosku o przedłużenie studiów na podstawie art. 3 ust. 6,7,8 Regulaminu. Każda z tych możliwości zakłada możliwość aktywnego udziału doktoranta w postępowaniu w sprawie jego skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.

35 Zatem czynność powiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania

36 w sprawie jego skreślenia z listy doktorantów i określenia mu przewidywanego terminu tego skreślenia ma w istocie funkcję gwarancyjną chroniącą go przed arbitralnym i nieuwzględniającym wszystkich okoliczności sprawy usunięciem go z grona doktorantów.

37 Zaniechanie wymaganych regulaminem czynności postępowania i wydanie decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich bez zawiadomienia

38 o wszczęciu postępowania pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania

39 z powyższych gwarancji.

40 W tej sytuacji niezastosowanie przez organy Uniwersytetu [...] w [...] przepisów art. 15 ust. 3 i 4 uchwalonego przez Senat tej uczelni Regulaminu musi być uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

41 W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.