Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2016 r., I SA/Bd 409/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2016 r., I SA/Bd 409/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie

2 P. z dnia [...] listopada 2015r. E. K. (skarżący) wniósł o umorzenie odsetek za zwłokę od należności na ubezpieczenie społeczne z uwagi na trudną sytuację finansową. Oświadczył, że zaległości w opłacaniu składek powstały w latach 2006 - 2007, a spowodowane były złą koniunkturą na pieczywo na rynku toruńskim, co traktował wówczas jako trudności przejściowe. W maju 2007r. uległ zawałowi serca z dużymi powikłaniami, na skutek czego przeszedł operacje wymiany tętnicy. Z uwagi na stan zdrowia musiał zakończyć działalność, która stanowiła jedyne źródło dochodu. Zniknęła zatem perspektywa uzyskania nadwyżki finansowej, która pozwoliłaby na uregulowanie zaległych zobowiązań. W złożonym wniosku zobowiązany wskazał, że utrzymuje się z renty, która po potrąceniach komornika wynosi [...] zł miesięcznie, zatem dochody kształtują się poniżej minimum socjalnego. Dom, który zamieszkuje jest jedynym lokalem, jaki posiada. Ponadto nieruchomość ta obciążona jest kredytem hipotecznym oraz zajęciami komorniczymi. Kredyt hipoteczny po restrukturyzacji i dopasowaniu do możliwości finansowych zobowiązanego będzie spłacany do 2025r. Wnioskodawca stwierdził, że stan zdrowia nie pozwala mu na prowadzenie działalności gospodarczej, a podjęcie pracy nie jest możliwe ze względu na brak możliwości uzyskania tzw. zdolności do pracy od lekarza medycyny pracy. Uważa, że sytuacja materialna nie ulegnie w najbliższym czasie poprawie lecz raczej pogorszeniu. Oświadczył ponadto, iż wydatki kształtują się następująco: energia elektryczna ok. [...] zł, woda [...] zł, centralne ogrzewanie ok. [...] zł rocznie, telefon i internet [...] zł miesięcznie, wywóz nieczystości [...] zł miesięcznie, spłata kredytu [...] zł miesięcznie. Do tego należy doliczyć wydatki na wyżywienie oraz skromną odzież i lekarstwa, które musi codziennie zażywać. Podał, że korzysta z pomocy dzieci oraz mamy. Wskazał, że w dniu [...] marca 2015r. zmarła jego żona i wydatki musi pokrywać już zupełnie sam. Stąd też wniósł o umorzenie odsetek i rozłożenie kapitału na raty po [...] zł miesięcznie.

3 Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne z uwagi na brak stwierdzenia w sprawie stanu całkowitej nieściągalności oraz decyzją nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość w stosunku do części zaległości.

4 Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że w 2015r. osiągnął przychód [...] zł Natomiast wydatki na: podatek od nieruchomości, wodę, wywóz nieczystości, energię elektryczną ogrzewanie, telefon i Internet, kredyt hipoteczny oraz raty do II Urzędu skarbowego stanowiły łącznie kwotę [...]zł. Zatem, w ocenie zobowiązanego, wyliczenie to jest sprzeczne z tezą postawioną w uzasadnieniu decyzji, iż spłata zadłużenia nie zagraża zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał, że w chwili obecnej żyje poniżej minimum socjalnego. Nie zgodził się z postawioną tezą, iż nie ma przewlekłej choroby, albowiem choroba układu krążenia jest nieuleczalna. Decyzją lekarza orzecznika ZUS pobiera od 2007r. rentę chorobową z tytułu niezdolności do pracy. Ostatnia decyzja została wydana na okres do 2017r. Ponadto w 2015r. stwierdzono u niego cukrzycę. Z uwagi na fakt, że lekarz medycyny pracy odmawia podpisania zdolności do pracy, nie może podjąć pracy. W 2016r. dochody zwiększyły się zaledwie o [...] zł z tytułu pobierania wyższej renty rodzinnej.

5 Decyzją z dnia [...] maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2016r. nr [...].

6 Organ podał, że zobowiązany działalność gospodarczą prowadził w okresie od [...] września 1990r. do [...] maja 2007r. (z przerwą od [...] sierpnia 2006r. do [...] września 2006r.) Z tego tytułu miał obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z uwagi na fakt nie wywiązania się z tego obowiązku na jego koncie powstało zadłużenie.

7 Zakład wskazał, że ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej z dnia [...] stycznia 2016r., a także z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż jedynym źródłem utrzymania zobowiązanego jest dochód z tytułu renty rodzinnej w kwocie [...]zł po potrąceniach w kwocie [...]zł. Zobowiązany nie osiąga dochodów z innych tytułów. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

8 W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż posiada majątek nieruchomy. Jest współwłaścicielem (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) zabudowanej działki położonej w T. o pow. 0,1284 ha oraz współwłaścicielem (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości rolnej położonej w Ostaszewie gm. Ł. o pow. 0,0503 ha, na których można dokonać zabezpieczenia wnioskowanych należności. Jest też właścicielem sześciu pojazdów: C. rok prod. 1996, F. rok prod. 1992, F. , rok prod. 2002 o wartości ok. [...] zł - [...] zł, M. rok prod. 1995, C. kat rok prod. 1998 o wartości ok. [...] zł - [...] zł, O. rok prod. 1997 o wartości ok. [...] zł - [...] zł na których nie można dokonać zabezpieczenia z uwagi na zbyt małą wartość ruchomości. W. pojazdów organ ustalił na podstawie systemu INFO Pojazdy Samochodowe W. Rynkowe. Ponadto zobowiązany posiada rachunek bankowy w m-Banku.

9 Organ podkreślił, że w stosunku do wnioskowanych zaległości prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613).

10 Rozpatrując przedstawione przez zobowiązanego argumenty pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisów art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 121) – dalej jako: "u.s.u.s.", Zakład zauważył, że w przedmiotowej sprawie taki stan nie zachodzi. Działalność gospodarcza na chwilę obecną nie jest prowadzona. Zadłużenie będące przedmiotem niniejszego postępowania jest objęte postępowaniem egzekucyjnym. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje ponadto, iż istnieją też inne składniki majątkowe, z których można prowadzić egzekucję tj. nieruchomości. Nie konkretyzuje się w tym przypadku także przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 - bowiem na obecnym etapie nie można przesądzać braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie toczyło się też postępowanie upadłościowe ani też likwidacyjne, tak więc nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. Ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też brak jest również konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a. W związku z tym, w ocenie Zakładu, brak jest podstaw zarówno formalnych, jak i merytorycznych dla podjęcia decyzji o umorzeniu ww. należności w oparciu o wyżej zacytowaną podstawę prawną.

11 Wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, Zakład rozpatrzył wniosek w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365) – dalej jako: "rozporządzenie"

12 Organ podkreślił, że dokonana analiza sytuacji finansowej zobowiązanego daje podstawy do przyjęcia, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wskazywałoby to na konkretyzację w przedmiotowej sprawie przesłanki umorzenia zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jednakże, jak zauważył organ, w świetle dokumentacji na temat środków z jakich utrzymuje się zobowiązany oraz wydatków jakie ponosi, można przypuszczać, że sytuacja ta nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu w ratach. Organ nie stwierdził wystąpienia pozostałych przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, tj. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, ani przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

13 W świetle poczynionych powyżej ustaleń organ podkreślił, że nawet przy stwierdzeniu występowania którejkolwiek z przesłanek umorzenia organ nie ma obowiązku pozytywnego rozstrzygnięcia dla wnioskodawcy z uwagi na fakt, że decyzja co do umorzenia zaległości oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym.

14 W złożonej do tut. Sadu skardze skarżący podkreślił, że w przedstawionych przez niego dokumentów wynika, iż nie jest wstanie samodzielnie, bez pomocy rodziny, podołać wydatkom.

15 Zarzucił organowi, że mimo wiarygodnych wyliczeń w uzasadnieniu decyzji postawił tezę, iż spłata zadłużenia nie zagraża zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący podkreślił, że w chwili obecnej żyje poniżej minimum socjalnego, które dla gospodarstw jednoosobowych emeryckich wynosi [...] zł. Zaznaczył także, że choroby, które go dotknęły mają charakter przewlekły i trwały, na co wskazuje chociażby fakt nie udzielenie przez lekarza orzecznika zdolności do pracy.

16 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

18 Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

19 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012r. Nr 153, poz. 1271) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

20 Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd dopatrzył się naruszenia § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. poz. 1365) – dalej jako: "rozporządzenie" w zw. z art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 121) – dalej jako: "u.s.u.s.".

21 Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że działalność gospodarczą skarżący prowadził w okresie od [...] września 1990r. do [...] maja 2007r. (z przerwą od [...] sierpnia 2006r. do [...] września 2006r.) Z tego tytułu miał obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z uwagi na fakt nie wywiązania się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, na jego koncie powstało zadłużenie. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego był dochód z tytułu renty rodzinnej nowej w kwocie [...]zł po potrąceniach w kwocie [...]zł. Nie osiąga dochodów z innych tytułów (potwierdzono w KSI). Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ponosi wydatki które przekraczają przychody i korzysta z pomocy rodziny. Skarżący wskazał, iż uległ zawałowi serca z dużymi powikłaniami. Posiada majątek nieruchomy. W stosunku do wnioskowanych zaległości prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613).

22 Spornym pozostaje to, czy sytuacja materialna skarżącego nie implikuje konieczności umorzenia zaległości.

23 Odnosząc się zatem do naruszenia prawa materialnego i normatywnych przesłanek zastosowania art. 28 ust 3 a u.s.u.s. dla zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s należności z tytułu składek, (w tym z mocy art. 32 u.s.u.s. na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne) mogą być umarzane, a zgodnie z ust. 2 tego przepisu należności te mogą być umarzane tylko w przypadku całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności składek wymienia wyczerpująco ust. 3 art. 28 u.s.u.s. Z powołanej treści przepisu art. 28 u.s.u.s wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane - na jego podstawie - wyłącznie w wymienionych w ust. 3, tj. w wypadkach całkowitej nieściągalności.

24 Natomiast przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z jego treścią należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Rozporządzenie wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s już w § 1 precyzuje szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek. W § 2 rozporządzenie definiuje na swój użytek pojęcie "należności z tytułu składek", jako należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami. To właśnie te należności Zakład może umorzyć, jeżeli zobowiązany wykaże, że ich opłacenie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny" (por. też wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., II GSK 1484/12; LEX nr 1457644). Należności tego rodzaju obejmują również odsetki od należności za ubezpieczonych nie będących płatnikami składek w części finansowanej przez pracodawcę, co w sprawie skarżącego wyjaśnił już tut. Sąd w wyroku z 8 czerwca 2016r., I SA/Bd 242/16.

25 Zatem jakkolwiek Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację organowi co do stwierdzenia, że nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, to nie można zgodzić się z wywodem jaki poczyniono na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

26 WSA wyjaśnia, że podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest sam fakt zaistnienia choroby, choćby nawet uniemożliwiającej świadome pokierowanie własnym postępowaniem, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu składek jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

27 Sama możliwość umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia podyktowana jest interesem strony. Chodzi bowiem o należności ZUS, które są uzasadnione, wymagalne i ściągalne, jednak z woli ustawodawcy wyjątkowo, z uwagi na szczególnie trudną sytuację życiową zobowiązanego i jego rodziny, ZUS może należności te umorzyć. Jest przy tym oczywiste, że z punktu widzenia zobowiązanego zawsze jest zasadne umorzenie jego należności składkowych, zaś z punktu widzenia interesów ZUS umorzenie należności składkowych jest zawsze niekorzystne.

28 Co w sprawie należy podkreślić, samo prawdopodobieństwo uzyskania dochodów, tak z posiadanego majątku ruchomego czy nieruchomego jak i możliwość płatności w przyszłości poprzez rozłożenie jej na raty należy uznać za niewystarczające dla celów wykazania możliwości spłaty zadłużenia. Nie chodzi bowiem o wykazanie potencjalnej możliwości uzyskania dochodu, ale o uprawdopodobnienie, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające jej na spłatę zadłużenia.

29 Tymczasem organ przyjął w swej decyzji, że w świetle dokumentacji na temat środków, z jakich się utrzymuje skarżący, wydatków jakie ponosi, można przypuszczać, że sytuacja ta nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu w ratach. Zakład wprawdzie pisze, że rozumie jego ciężką sytuację, jednakże nic z tego dla skarżącego nie wynika. Wskazuje na możliwość dochodzenia należności w trybie egzekucyjnym a należności będące przedmiotem niniejszego postępowania mogą zostać objęte wpisem hipotecznym na nieruchomościach. Opiera zatem swą odmowę o potencjalną możliwość uzyskania dochodu, czego mu robić nie wolno.

30 W odniesieniu do problemów natury zdrowotnej skarżącego, opiera się o to, że nie przedłożono dokumentu potwierdzającego całkowitą niezdolność do pracy i przypomina, że skarżący osiąga dochód z renty rodzinnej.

31 W ocenie Sądu, powyższa treść wskazuje na niezrozumienie przez Zakład zapisów prawa, które zastosował, gdyż z jednej strony oparł swoje rozstrzygnięcie o potencjalną a nie realną możliwość zapłaty bez uszczerbku, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia; z drugiej nie wiadomo czemu treść : 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia odnosi do pojęcia ".całkowitej niezdolności do pracy" mimo, że ustawodawca nie odnosi się do tego stanu, a jedynie do "możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności", co wcale nie musi pokrywać się.

32 W ocenie Sądu, skoro Zakład nie podważył ujemnej wartości wyliczenia przychodu do wydatków, to nie ma wątpliwości, że zachodzi przesłanka, o jakiej mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, i tak w ponownym rozstrzyganiu ZUS musi przyjąć stosownie do art. 153 p.p.s.a.

33 Jednakże dopiero to stwierdzenie otwiera etap gdzie rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy, a tenże oznacza, iż nawet zaistnienie przesłanek uzasadniających umorzenie nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności, niemniej i na tym etapie ZUS nie tylko nie jest zwolniony z uzasadnienia, ale uzasadnienie to musi być szczegółowe i przekonywujące, dokładnie poczynione w okolicznościach konkretnej sprawy, w tym co do kwestii ewentualnej przyczyny powstania należności, co należy rozróżnić w przypadku należności głównej i odsetek. Odsetki, co do swej roli są instytucją dyscyplinującą dłużnika do spłaty długu, a ich początek jest inny niż należności głównej i tak postrzegane powinny być odpowiednio oceniane w świetle ich umorzenia. Jednak do tego etapu w zaskarżonej decyzji Zakład jeszcze nie doszedł, co uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną w stosownych rygorach.

34 Na koniec Sąd wyjaśnia, że wszelkie zmiany stanu majątkowego skarżącego mają istotne znaczenie dla sprawy, gdyż ZUS będzie badał sprawę w okolicznościach aktualnych na dzień wydania przyszłej decyzji. Oznacza to, że Zakład powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na nowo. Skarżący z kolei powinien wykazać swój rzeczywisty stan majątku (zdrowia) w tym wskazywane na rozprawie zdarzenia mające wpływ na wartość majątku ruchomego, jaki zostanie przyjęty w postępowaniu.

35 Mając na względzie powyższe oraz art. 145§ 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.