Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2017 r., II SA/Bd 346/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2017 r., II SA/Bd 346/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] (znak: AG-431/2015) Komendant Miejski P. w B., na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 95 ust 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990r. o P. (t. jedn. Dz.U. z 2015r., poz.355), zobowiązał J. W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] i przekazania go dysponentowi tj. Komendantowi Miejskiemu P. w B. wraz z kluczami, wskazując jednocześnie miejsce, do którego należy przekazać klucze do opróżnionego mieszkania. Komendant orzekł jednocześnie, że niewykonanie powyżej określonego obowiązku, spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, celem przeprowadzenia eksmisji.

3 Jak wynika z uzasadnienia decyzji, mieszkanie służbowe wymienione powyżej, zostało przydzielone Zaświadczeniem Komendanta Miejskiego P. w B. l.dz. [...] z dnia [...].08.2001r. L. W.. Na podstawie powyższego zaświadczenia, osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu byli synowie: J. W., A. W. i K. W..

4 Organ wskazał na treść art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy P. (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.), który przyznaje prawo do lokalu mieszkalnego członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Komendant podniósł, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu, wymienienie natomiast w zaświadczeniu o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, uprawnienie to bowiem jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant.

5 Z przeprowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wynika, że J. W. nie posiada uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Organ zwrócił również uwagę, że zobowiązany zalega z zapłatą czynszu i opłat związanych z eksploatacją lokalu. Na dzień wydania decyzji zadłużenie wobec [...] wynosiło [...] zł, a wobec M. B. - [...] zł.

6 Komendant zaznaczył, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. dotyczy wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu, gdyż zajmują go bez tytułu prawnego.

7 Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. W., podnosząc, że jest on zarejestrowany w Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna, jedynym źródłem jego utrzymania są natomiast zasiłki celowe w kwocie [...]zł miesięcznie.

8 Odwołujący się wskazał, że nie ma lokalu zastępczego, do którego mógłby się przenieść, twierdząc również, że zmiana sytuacji nastąpi we wrześniu, kiedy podejmie pracę.

9 Decyzją nr [...] (znak: [...].[...].3.2015.IN) z dnia [...] sierpnia 2015r. Komendant Policji, na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990r. o P. (t. jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 355), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

10 Organ odwoławczy podniósł, że regulacja prawna, dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy policji oraz emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym przedmiocie nie mają zastosowania rozwiązania dotyczące najmu lokali czy ochrony praw lokatorów. Oznacza to, że nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014r., poz. 150). Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne, dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy jest rozdział 8 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990r. o P..

11 Organ podkreślił, że obowiązujący w dacie przydziału J. W. przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia [...] stycznia 1959r. Prawo lokalowe (Dz.U. z 1962r. nr 47, poz. 227) przewidywał, że nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie MO oraz funkcjonariuszy służby więziennej i zakładów poprawczych. Analogiczną regulację utrzymywały również kolejne ustawy poświęcone tej materii tj. ustawa z 10 kwietnia 1974r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987r. nr 30, poz. 165), ustawa z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998r. nr 120, poz. 787 ze zm.) i obecnie obowiązująca ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego.

12 Tym samym Komendant Wojewódzki jednoznacznie stwierdził, że niniejsza sprawa jest sprawą administracyjną, a nie cywilną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego.

13 Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, podniósł, że członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci (...) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia (...). Uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu. Wymienienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu. Uprawnienie to ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji. Jak natomiast stanowi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.

14 Organ drugiej instancji wywiódł, że na podstawie przydziału mieszkania służbowego z dnia [...].11.1959r. KWMO w B., lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. został przydzielony J. W.. Na mocy powyższej decyzji osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu pozostawali następujący członkowie jego rodziny: W. L. - żona, W. J. - syn, W. J. - córka, W. K. - syn, W. S. - syn, W. T. - syn, W. C. - córka. Obecnie w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B. zamieszkują synowie J. i L. W.: J. W., A. W. i K. W..

15 Organ podniósł, że skoro przedmiotowy lokal nie został przydzielony odwołującemu się w formie decyzji administracyjnej oraz nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego w dyspozycji P. na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia [...] lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy P., w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o P. zasadne pozostaje wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.

16 Skargę na decyzję wydaną w drugiej instancji złożył J. W., podnosząc, że jest osobą bezrobotną i korzysta z zasiłku dla bezrobotnych.

17 W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na całkowitą bezzasadność skargi.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium zgodności z prawem (legalności), dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

20 Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji (t. jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 355), decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.

21 Treść art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje, że określa on nie tylko formę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji) ale też z postanowień powołanego przepisu wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest występowanie lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów jemu podległych oraz zajmowanie go bez tytułu prawnego. Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r. sygn. I OSK 834/09, wyrok SN z 20 czerwca 2002 r., sygn. I CKN 683/00). Nie może przy tym budzić wątpliwości, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji (art. 29 ust. 4 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. nr 65, poz. 437). Skoro sporny lokal stanowił już w roku 1959 (przekazanie lokalu J. W.) mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych (por. wyrok NSA z 17 marca 2011 r., sygn. I OSK 1878/10).

22 W rozpatrywanej sprawie nie był kwestionowany fakt, że lokal mieszkalny znajduje się w dyspozycji Policji i zarządza nim ADM sp. z o.o. oraz fakt zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. Skarżący powoływał się wyłącznie na trudną sytuację finansową a także zdrowotną brata K. zajmującego wspólnie z nim sporny lokal. Lokal nie został przydzielony skarżącemu w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie posiada on prawa do tego lokalu na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Lokal przydzielono ojcu skarżącego, będącemu funkcjonariuszem milicji a po śmierci ojca, prawo do zajmowania lokalu uzyskała matka skarżącego na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2013r., poz. 667 ze zm.). Stosownie do tego przepisu prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Skarżący korzystał z lokalu w sposób pochodny. Art. 89 ustawy o Policji wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego - są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:

23 1) małżonek;

24 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;

25 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.

26 Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż przedmiotowy lokal nigdy nie został przydzielony skarżącemu a jego prawo miało charakter pochodny, gdyż wynikało z uprawnienia ojca, obecnie nieżyjącego, a później matki. W stosunku do dzieci funkcjonariusza nie została wydana indywidualna decyzja o przydziale lokalu. Osoby te były ujęte przy przydziale jako członkowie rodziny funkcjonariusza. Nabyły zatem prawa do lokalu z tytułu uprawnienia przysługującego ich ojcu.

27 Podsumowując, skarżący jako dziecko funkcjonariusza, posiadał prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ale nie posiadał i nadal nie posiada samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji. Skarżący do tej pory w wymienionym lokalu zamieszkuje, zatem w stosunku do tego lokalu i osób go zajmujących zastosowanie mają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji. Skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Niezależnie od tego, doprowadził wraz z braćmi do bardzo dużego zadłużenia, nie płacąc od wielu lat należnych opłat za mieszkanie.

28 W zaistniałej sytuacji Sąd w całości podzielił stanowisko organów, co do wykazania przesłanek do żądania opróżnienia lokalu. W sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny, a wręcz można określić, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Wydane decyzje spełniają również wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., czyli zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym przytoczono zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia.

29 Sąd nie dostrzegł zatem naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Kontrola legalności przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania prowadzi do wniosku, że w toku postępowania skarżący miał zapewniony czynny udział i był pouczany o prawie do zapoznania się i wypowiadania co do zebranych materiałów i dowodów.

30 Wobec powyższego, organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżący nie wykazał się tytułem prawnym do jego zajmowania.

31 W tym stanie rzeczy, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.