Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2018 r., II SA/Bd 206/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2018 r., II SA/Bd 206/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. I. na czynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r., znak [...] w przedmiocie oględzin nieruchomości postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Zawiadomieniem z dnia [...] października 2015 r., wydanym w sprawie nr [...], [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powiadomił E. I. o tym, że w dniu [...] października 2015 r. od godz. 10:00 odbędzie się kontrola nieruchomości o numerze [...] położonej w [...] Gm. [...]. W zawiadomieniu wskazano, że przedmiotem kontroli będzie sprawdzenie czy ww. nieruchomość posiada dojazd do drogi publicznej zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi oraz ewentualne podjęcie działań zmierzających do doprowadzenia istniejącego stanu zgodnego z przepisami.

3 Skargę na powyższą czynność wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy E. I.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

6 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zawiadomienie o terminie przeprowadzenia kontroli nieruchomości. Skarżący zaskarżył przedmiotową czynność na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

7 W związku z powyższym, w pierwszej kolejności, przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, należało rozważyć czy zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli i jej terminie, skierowane przez organ nadzoru budowlanego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego.

8 Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne są przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlegają jej m.in. inne niż określone w pkt 1-3 ww. przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw).

9 Na podstawie powyższego, można zatem wyprowadzić wniosek, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być jedynie takie czynności, które łącznie spełniają następujące przesłanki:

10 1) mają charakter władczy, pomimo, że nie są decyzjami ani postanowieniami (te bowiem są zaskarżalne na zasadzie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.);

11 2) są podejmowane w zewnętrznych sprawach indywidualnych (tj. skierowane są do określonego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie organowi);

12 3) mają charakter publicznoprawny (działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej),

13 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

14 Przy dokonywaniu oceny, czy powyższe kryteria dopuszczalności skargi na czynność z zakresu administracji publicznej, zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie, należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. 2017, poz. 1332 ze zm., dalej: PrBud), kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego należy do katalogi zadań organów nadzoru budowlanego. Kontrola ta przeprowadzana jest m.in. w zakresie zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (vide art. 84a ust. 1 pkt 1 PrBud), zaś w jej ramach organy nadzoru budowlanego badają prawidłowość postępowania administracyjnego toczącego się przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień, a także sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego (vide art. 84a ust. 2 PrBud).

15 Podkreślić należy, że aby czynność organu administracji publicznej mogła stanowić przedmiot kontroli sądowo-administracyjnej, powinna ona ustalać (lub odmawiać ustalenia), stwierdzać (lub odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (lub odmawiać potwierdzenia) danemu podmiotowi wskazane uprawnienia lub obowiązki, wywołujące skutki prawne, jakie przepis prawa powszechnie obowiązującego z nimi wiąże. Czynność ta powinna zatem, w sposób prawnie wiążący, wpływać na sytuację prawną określonego podmiotu. Pomiędzy zaś tym ustaleniem (stwierdzeniem, potwierdzeniem), a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, musi zachodzić ścisły związek (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r., I OSK 1501/12, LEX nr 1332325).

16 Tymczasem zauważyć należy, że działanie kontrolne, podjęte przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w ramach przytoczonych powyżej uprawnień ustawowych, ma charakter stricte wewnętrzny i sam przez siebie w żaden sposób nie konkretyzuje sytuacji Skarżącej. Zaskarżone zawiadomienie określa jedynie przedmiot kontroli, jej termin, wezwanie do udostępnienia kontrolowanego obiektu (w myśl dyspozycji art. 81a ust. 2 PrBud). Nie spełnia zatem wynikającego z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryterium czynności dotyczącej uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

17 Podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, że w kategorii czynności, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., nie mieszczą się nawet protokoły kontroli (por. m.in postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., I FSK 1907/13, LEX nr 1451956). Za wyjątki w tym zakresie uznaje się jedynie te protokoły, które nakładają na kontrolowanego określone obowiązki, np. obowiązek podjęcia określonego działania w wyznaczonym terminie wraz z koniecznością poinformowania organu o sposobie realizacji tego obowiązku (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 110/10 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli natomiast wynik kontroli wskazuje jedynie na określone uchybienia, a tym samym nie przyznaje, nie stwierdza, ani nie uznaje uprawnień/obowiązków wynikających z przepisu prawa, nie podlega on zaskarżeniu do sądu administracyjnego, stanowiąc jedynie materiał dowodowy w postępowaniu zainicjowanym przez właściwy organ, z którym to dowodem strona biorąca udział w postępowaniu może w jego toku polemizować. Dopiero akt prawny, wydany przez organ w oparciu m.in. o wyniki tej przeprowadzonej czynności dowodowej, będzie miał walor aktu wywołującego skutki w sferze prawnej podmiotu i na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. będzie podlegał kontroli sądowo-administracyjnej.

18 Na marginesie należy także zauważyć, że w ocenie Sądu, poddanie zaskarżonej czynności kontroli sądowej, prowadziłoby do istotnego rozszerzenia granic kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej oraz spowodowałoby zbyt daleko idącą ingerencję w toczące się postępowanie administracyjne. Pamiętać bowiem należy, że jednym z podstawowych założeń kontroli sądowoadministracyjnej jest kontrola efektów działalności organów administracji publicznej i niewkraczanie (jeśli nie jest to niezbędne) w tok postępowania administracyjnego przed jego zakończeniem.

19 Mając powyższe na uwadze, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.