Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2024 r., II SA/Bd 1251/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2024 r., II SA/Bd 1251/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. i T. M. na pismo Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zamiany mieszkania komunalnego postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 21 września 2023 r. J. M. i T. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na pismo Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zamiany mieszkania komunalnego.

3 W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że skarżący jako najemcy gminni podlegają przepisom uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2020 r. w sprawie "Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy [...]", która określa tryb i zasady rozpatrywania m.in. wniosków o poprawę warunków zamieszkiwania, wniosków o zmianę lokali oraz kryteria wyboru osób. Zatem skarżący mogą ubiegać się o poprawę warunków zamieszkiwania w trybie określonym w wyżej wymienionej uchwale. Oznacza to, że w okresie od stycznia do końca czerwca 2024 r. powinni złożyć stosowny wniosek w Zakładzie Gospodarki Mieszkaniowej w [...] (ZGM). Złożone i zakwalifikowane przez ZGM wnioski opiniuje Komisja Mieszkaniowa, której zadaniem jest m. in. przygotowanie listy osób z tzw. "zamiany z urzędu". Następnie projekt listy zostaje zatwierdzony do dnia 30 listopada danego roku przez Prezydenta, a ostateczna lista do końca stycznia następnego roku. Uprawnienie do ewentualne zamiany lokalu wnioskodawcy maja dopiero po zatwierdzeniu ostatecznej listy. Po za tym skarżący mogą czynić starania o tzw. wzajemną zamianę mieszkania pomiędzy najemcami. W tym celu należy również złożyć w Zakładzie stosowny wniosek, na podstawie którego sporządzania jest oferta, która jest aktualna przez okres 1 roku i dostępna jest na stronie internetowej oraz tablicy ogłoszeń ZGM w [...]

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

5 Skargę należało odrzucić.

6 Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone formy działania administracji publicznej, enumeratywnie wyliczone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; określanej dalej jako p.p.s.a.). Należą do nich:

7 1) decyzje administracyjne;

8 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

9 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzycielka o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

10 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

11 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

12 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

13 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

14 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

15 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

16 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

17 Nie ma wątpliwości co do tego, że zawarcie umowy o zamianę mieszkania komunalnego należącego do zasobów gminy nie mieści się w zakresie żadnego z w/w punktów artykułu 3. Nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest również czynnością z zakresu administracji publicznej, a zatem wniesiona w tym zakresie skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Umowa sprzedaży, czy umowa zamiany jest umową o charakterze cywilno-prawnym, w związku z czym wszelkie spory (roszczenia) związane z jej zawarciem mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 272/12).

18 Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90) postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę ma dwa etapy. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy bądź osobę upoważnioną oraz zaopiniowaniu przez komisję lokalową. Następnie wydawane jest rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie nie stanowi ani oferty zawarcia umowy, ani negocjacji umowy. Ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała odmawiająca zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz wręcz rozstrzyga o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny.

19 W ocenie Sądu, kwestia zamiany lokali nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zamiana lokali stanowi bowiem wykonywanie uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i co za tym idzie, jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym.

20 Nie jest w tym przypadku rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. Organ wyraża jedynie wolę zamiany konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych na inny lokal mieszkalny pochodzący z owego zasobu.

21 Należy również wskazać, że w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że uchwałę zarządu dzielnicy, polegającą na odmowie przedłużenia umowy najmu lokalu należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Miasta [...], złożone przez jej organ. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) (tak również: /w:/ postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2383/19).

22 Mając powyższe na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, powyższa skarga w przedmiocie odmowy zamiany lokalu komunalnego, jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlegała odrzuceniu.

23 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.