Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r., I SA/Bk 567/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r., I SA/Bk 567/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Pan B. K. (dalej jako: skarżący), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...].10.2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2008 r., w sprawie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] PLN, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...].

3 W dniu 25 lipca 2008 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w S., wpłynął wniosek Pana B. K., w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] PLN, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1997. Powyższy wniosek został uzasadniony ogłoszeniem ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnatrzwspolnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 118, poz. 745).

4 Organy celne obu instancji postanowiły o negatywnym dla skarżącego, rozpatrzeniu powyższego wniosku.

5 Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...].10.2008 r., doręczoną skarżącemu w dniu 04.11.2008 r., strona wniosła w dniu 17.11.2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji organu l instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1997, pojemność 2499 cm3 i orzeczenie zwrotu tej nadpłaty.

6 Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, niezgodność z prawem poprzez błędne przyjęcie, iż utrzymana tą decyzją w mocy decyzja organu l instancji, tj. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...].09.2008 r., znak: [...] nie jest dotknięta skutkującą uchyleniem wadą, polegającą na niesłusznym uznaniu, iż nabywając w grudniu 2005 r. samochód osobowy w obrocie wewnątrzwspólnotowym, zapłacił podatek akcyzowy w kwocie niższej, niż kwota podatku akcyzowego zawarta w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju.

7 W skardze ponadto skarżący podnosił, że ustalenie czy nastąpiła nadpłata

8 w podatku akcyzowym dotknięte było błędem, polegającym na przyjęciu zawyżonej średniej wartości rynkowej samochodu. Podkreślano, że cena podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju powinna być ustalona

9 nie tylko poprzez przyjęcie "średnich bazowych wartości rynkowych dla pojazdów

10 używanych" z katalogu Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych, ale również przez porównanie tych teoretycznie oszacowanych cen z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży.

11 W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

13 Skarga jest bezzasadna.

14 W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

15 o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ

16 na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

17 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

18 W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego, w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia.

19 Główną kwestią sporną pomiędzy stronami w niniejszej sprawie, pozostaje sposobu wyliczenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego używanego samochodu osobowego. Skarżący kwestionuje bowiem przyjęcie "średnich bazowych wartości rynkowych dla pojazdów używanych" z katalogu Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych. Wskazuje, że wartość omawianego pojazdu, ustalana powinna być również przez porównanie tych teoretycznie oszacowanych cen, z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży.

20 Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy przede wszystkim wyjaśnić zasady, które są podstawą sposobu wyliczenia wartości pojazdów

21 w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), dalej jako u.p.a., akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami

22 o ruchu drogowym. Natomiast zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 u.p.a., podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a. Stawki podatku akcyzowego zostały określone w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, ze zm.). Z treści § 7 ust. 2 tegoż rozporządzenia wynika, że w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając w to rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się oprocentowanie stawki akcyzy, obliczone według specjalnego wzoru, przy czym w każdym kolejnym roku kalendarzowym akcyza zwiększa się o 12% dochodząc do 65% ceny pojazdu.

23 Aprobując stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, z dnia 18 stycznia 2007 r. (sprawa C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie), należy zauważyć, że w sytuacji, gdy podatek od pojazdu nowego jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Przyjąć zatem należy, że podatek staje się częścią składową wartości pojazdu z uwzględnieniem rzeczywistego obniżenia jego wartości. W tej sytuacji zgodzić się zatem należy z poglądami prezentowanymi w orzecznictwe sądów administracyjnych, iż osoba kupująca używany pojazd na terytorium Polski nie płaci bezpośrednio podatku akcyzowego związanego z jego rejestracją, to jednak w cenie takiego pojazdu zawarta jest wartość tzw. "rezydualnego podatku", przy czym wartość ta maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu (zob. wyroki WSA w Warszawie: z 6 marca 2007 r., sygn. III SA/Wa 254/07; z 23 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 387/07). Zgodnie z wytycznymi zawartymi w cyt. wyroku Trybunału - należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Kwota podatku nałożonego na pojazd zakupiony za granicą nie może być wyższa niż kwota podatku zawartego w cenie pojazdu zakupionego i już zarejestrowanego w Polsce. Oznacza to, że dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na auto zakupione poza granicami kraju i "kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem "stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Zatem zwrot podatku akcyzowego będzie należał się w takiej wysokości, w jakiej akcyza zapłacona za zagraniczne auto, przewyższa akcyzę, jaką właściciel musiałby zapłacić od podobnego samochodu zakupionego w Polsce. Oznacza to, że należy ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu

24 o takie kryteria jak wiek, przebieg, rodzaj napędu, marka lub model, a także - co jest w tej sprawie szczególne istotne, również stan ogólny.

25 Mając na uwadze powyższe wywody, odnosząc się do podniesionego

26 w skardze zarzutu, o braku porównania "tych teoretycznie oszacowanych cen

27 z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży", Sąd stwierdza, że jest nie słuszny. Organy celne bowiem ustalając kwotę akcyzy zawartej w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju przyjęły najniższe, najkorzystniejsze dla strony notowania, znajdujące się w wersji elektronicznej katalogu "Komputerowy System Info-Ekspert Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkow" Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych - Ekspertmot oraz Spółki Akcyjnej Eksperci Techniczno-Motoryzacyjni "Rzeczoznawcy – PZM" Nr licencji 20067/3.34, zawierający średnie bazowe wartości rynkowe dla pojazdów używanych dla miesiąca grudnia 2005 roku. Z akt sprawy wynika, iż organ

28 l instancji do wyliczenia rezydualnego podatku akcyzowego przyjął najniższą, najkorzystniejszą dla strony wartość podobnego samochodu, znajdującą się w ww. katalogu. Zaznaczyć należy, że nie tylko marka, model i wiek oraz przebieg pojazdu wpływają na jego wartość, ale również stan ogólny w tym ewentualne uszkodzenia. Organy podatkowe zasadniczo powinny w sposób jak najbardziej zbliżony

29 do rzeczywistości ustalić stan pojazdu w momencie powstania obowiązku podatkowego. W toku postępowania organy podatkowe nie stwierdziły natomiast, ażeby pojazd sprowadzony przez skarżącego, odbiegał stanem technicznym

30 od przeciętnego stanu technicznego pojazdu takiej samej marki i wyprodukowanego w tym samym okresie. Okoliczności takich, które wskazywałyby na odbieganie

31 od przeciętnego stanu technicznego (pojazd może bowiem być w stanie lepszym

32 od przeciętnego lub też w stanie gorszym od przeciętnego), nie wskazał również skarżący. W konsekwencji organy podatkowe uprawnione były do ustalenia wartości rynkowej na podstawie notowań zawartych w katalogu, czyli odnoszących się

33 do pojazdów o przeciętnym stanie technicznym, charakteryzujących się normalnym zużyciem pojazdu w wyniku normalnego używania.

34 Organy celne w celu określenia kwoty zwrotu nadpłaty zastosował przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego

35 (Dz. U. z 2008 r. Nr 118, poz. 745). Zgodnie z art. 3 tejże ustawy kwotę zwrotu stanowi różnica pomiędzy podatkiem zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspolnotowego, a podatkiem akcyzowym zawartym w cenie samochodu osobowego podobnego zarejestrowanego na terytorium kraju. Z dokonanego porównania kwoty akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia przez skarżącego przedmiotowego samochodu z kwotą akcyzy, zawartą w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju wynika, że strona

36 z tytułu wewnątrzwspolnotowego nabycia samochodu osobowego marki Opel [...], nr VIN [...], pojemność silnika 2499 cm3, rok produkcji 1997 zapłaciła akcyzę niższą o 429,00 zł, niż wartość kwoty akcyzy zawarta w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju. Stąd też należy uznać, że w przedmiotowej sprawie organy celne zasadnie przyjęły, że nie wystąpiła nadpłata w podatku akcyzowym.

37 W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono

38 o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.