Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Bk 481/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Bk 481/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 oddala skargę

Uzasadnienie

2 E. S. w dniu [...].05.2009 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwanej dalej "płatnością ONW" na 2009 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności do łącznej powierzchni wynoszącej 18,69 ha.

3 Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. M., mając na uwadze wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].06.2009 r. w gospodarstwie wnioskodawcy, jak też kontroli administracyjnej, decyzją z [...].04.2010 r. nr [...] przyznał płatności ONW w pomniejszonej wysokości.

4 Od powyższej decyzji E. S. złożył odwołanie zarzucając, że organ I instancji bezpodstawnie wykluczył powierzchnię 0,07 ha z działki rolnej Z w sytuacji, w której kontrola na miejscu nie potwierdziła tego zawyżenia.

5 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].06.2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

6 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu, przeprowadzona w dniu [...].06.2009 r. w gospodarstwie E. S. oraz kontrola administracyjna wykazała na działkach rolnych AM, AI, P, W, Ł, Z zawyżenie powierzchni gruntów rolnych w zakresie ONW - 0,37 ha - powierzchnia deklarowana 18,69 ha, powierzchnia stwierdzana 18,32 ha. Wskazano, że dokonane pomiary działek nie budzą żadnych wątpliwości a występujące nieprawidłowości dodatkowo potwierdza dołączona dokumentacja fotograficzna oraz obraz ortofotomap. W związku z tym, różnica powyższej powierzchni tj. 0,37 ha jest powierzchnią zawyżoną.

7 Organ odwoławczy podkreślił, że ubiegając się o płatności do gruntów rolnych wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni oraz rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności. W świetle obowiązujących przepisów prawa i zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych niedopuszczalne jest, aby w przypadku stwierdzenia zawyżenia powierzchni i braku przestrzegania utrzymywania gruntów

8 w dobrej kulturze rolnej (normami) nie zastosować odpowiednich potrąceń

9 do powierzchni stwierdzonej w wyniku przeprowadzonych kontroli.

10 E. S. w skardze do sądu administracyjnego zarzucił naruszenie:

11 1. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ odwoławczy

12 od ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu,

13 2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a szczególnie raportu z czynności kontrolnych dokonanych w gospodarstwie skarżącego

14 w dniu [...].06.2010r.

15 Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

16 Nadto w piśmie procesowym z 23.11.2010 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ rozstrzygający sprawę nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego w toku przedmiotowej sprawy, czym dopuścił się m.in. naruszenia art. 7, jak też art. 77 § 1 k.p.a. W sytuacji, kiedy skarżący wskazywał

17 na konieczność przeprowadzenia ponownej kontroli administracyjnej, czy też kontroli na miejscu działek, których powierzchnia została przez organ zakwestionowana, organ miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Zdaniem pełnomocnika przeprowadzenie przez organ postępowania zgodnie

18 z zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania administracyjnego umożliwiłoby wyjaśnienie zaistniałego stanu faktycznego, a także stanowiłoby realizację zasad wyrażonych w art. 8 i art. 11 k.p.a.

19 Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

22 Biorąc pod uwagę zarzuty stawiane przez stronę skarżącą w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z postanowieniami art. 21 ust. 1 ustawy

23 z 07.03.2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U.

24 Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej: ustawą, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1,

25 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy

26 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

27 1) stoi na straży praworządności;

28 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

29 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

30 i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

31 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

32 Natomiast w myśl postanowień art. 21 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie

33 z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa

34 na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

35 Powołany art. 21 ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania.

36 Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania

37 i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została bowiem ujęta odmiennie, niż we wskazanych przepisach. Otóż jak wskazano powyżej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W opinii Sądu,

38 na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły materiał dowodowy, w szczególności wyniki kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, czego konsekwencją było przyznanie płatności ONW

39 w pomniejszonej wysokości.

40 Trzeba podkreślić, że w sprawach prowadzonych przez organy ARiMR wynikających z ustawy organ te nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się

41 o pomoc beneficjenta. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu nie odbiega

42 od klauzuli ciężaru dowodu regulowanej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego (zob.

43 S. Prutis, Dobór instrumentów prawnych służących wsparciu rozwoju obszarów wiejskich, St. Iur. Agraria 2009, Nr 7, s. 192). W konsekwencji ustawa wprowadza

44 do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24.09.2010 r., sygn. akt

45 I SA/Bk 429/10, Lex nr 561829).

46 W przeprowadzonym postępowaniu skarżący nie przedstawił dowodów, które podważałyby ustalenia organów. Wbrew zarzutom skargi, jak też zarzutom, jakie były postawione w odwołaniu, Sąd nie dostrzega sprzeczności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu

47 [...].06.2009 r. i wynikami kontroli administracyjnej.

48 Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, kontrola przeprowadzona na miejscu w dniu [...].06.2009 r. nie obejmowała wszystkich działek zgłoszonych do płatności. W szczególności kontrolą tą nie została objęta działka rolna oznaczona symbolem Z położona na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], co potwierdza Raport z czynności kontrolnych (k. 121 akt adm.). Organy ustalając powierzchnię działki rolnej Z kwalifikującą się do przyznania płatności oparły się natomiast na wynikach kontroli administracyjnej. Wskazana kontrola została przeprowadzona na podstawie pomiaru i analizy powierzchni uprawnionej

49 do płatności wynikającej ze zdjęć naniesionych na ortofotomapy zawierających m.in. wektoryzowane granice poszczególnych działek ewidencyjnych oraz wyznaczoną

50 na tej podstawie maksymalną powierzchnią kwalifikującą się do płatności. Zmierzona w ten sposób powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 0,48 ha i była mniejsza od deklarowanej o 0,07 ha.

51 Ustalenia dotyczące pozostałych działek nie były kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania przed organami. Stąd w tym zakresie należy jedynie wskazać, że kontrola na miejscu nie obejmowała działek AM, AI i P. Powierzchnia działki AM została skorygowana przez skarżącego, odnośnie działek

52 AI i P organy oparły się natomiast na wynikach kontroli administracyjnej. Z kolei

53 w przypadku działki Ł, jej powierzchnia została ustalona na podstawie kontroli

54 na miejscu. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, nie budzą zastrzeżeń.

55 Warto też zauważyć, że różnica pomiędzy powierzchnia deklarowaną

56 a powierzchnia zatwierdzoną może zostać ustalona zarówno w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu, jak i kontroli administracyjnej, dla potrzeb której można wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu geograficznej (GIS) polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym, zaś uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie (por. wyrok NSA z 24.06.2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08, Lex nr 561829).

57 Sąd nie znajduje także podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak też zasady przekonywania stron (art. 11 k.p.a.). Organy działając zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego dokładnie wyjaśniły okoliczności sprawy, ustosunkowały się do żądań i twierdzeń strony. Przesłanki przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem przedstawiono w uzasadnieniu decyzji.

58 Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wnosił o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej. Organ odwoławczy ustosunkował się natomiast do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że stwierdzona wielkość zawyżenia powierzchni została ustalona na podstawie wyników zarówno kontroli na miejscu, jak i kontroli administracyjnej. Wskazano, że dokonane pomiary nie budzą wątpliwości, a występujące nieprawidłowości potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz obraz ortofotomap.

59 W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.