Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Bk 480/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2010 r., I SA/Bk 480/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oddala skargę

Uzasadnienie

2 E. S. w dniu [...].05.2009 r. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym ubiegał się o przyznanie:

3 – jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 24,68 ha,

4 – uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 18,04 ha,

5 – uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni przeznaczonej na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni 5.67 ha.

6 Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. M., mając na uwadze wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].06.2009 r. w gospodarstwie wnioskodawcy, jak też wyniki kontroli administracyjnej, decyzją z [...].04.2010 r. nr [...] przyznał jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości oraz uzupełniającą płatność obszarową i płatność zwierzęcą do powierzchni zadeklarowanej we wniosku.

7 Od powyższej decyzji E. S. złożył odwołanie zarzucając, że organ I instancji bezpodstawnie wykluczył powierzchnię 0,07 ha z działki rolnej Z w sytuacji, w której kontrola na miejscu nie potwierdziła tego zawyżenia oraz bezpodstawnie stwierdził, że działka rolna W o powierzchni 0,10 ha nie była użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003 r.

8 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].06.2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

9 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu, przeprowadzona w dniu [...].06.2009 r. w gospodarstwie E. S. oraz kontrola administracyjna wykazały na działkach rolnych AM/AM1, AI, P/P1, W, Ł, Z zawyżenie powierzchni gruntów rolnych w zakresie JPO - 0,47 ha - powierzchnia deklarowana 24,68 ha, powierzchnia stwierdzona 24,21 ha. Wskazano, że dokonane pomiary działek nie budzą żadnych wątpliwości, a występujące nieprawidłowości dodatkowo potwierdza dołączona dokumentacja fotograficzna oraz obraz ortofotomap. W związku z tym, różnica powyższej powierzchni tj. 0,47 ha (JPO) jest powierzchnią zawyżoną.

10 Organ odwoławczy podkreślił, że ubiegając się o płatności do gruntów rolnych wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni oraz rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności. W świetle obowiązujących przepisów prawa i zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych niedopuszczalne jest, aby w przypadku stwierdzenia zawyżenia powierzchni i braku przestrzegania utrzymywania gruntów

11 w dobrej kulturze rolnej (normami) nie zastosować odpowiednich potrąceń

12 do powierzchni stwierdzonej w wyniku przeprowadzonych kontroli.

13 E. S. w skardze do sądu administracyjnego zarzucił naruszenie:

14 1. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ odwoławczy

15 od ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu,

16 2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a szczególnie raportu z czynności kontrolnych dokonanych w gospodarstwie skarżącego

17 w dniu [...].06.2010r.

18 Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

19 Nadto w piśmie procesowym z 23.11.2010 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ rozstrzygający sprawę nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego w toku przedmiotowej sprawy, czym dopuścił się m.in. naruszenia art. 7, jak też art. 77 § 1 k.p.a. W sytuacji, kiedy skarżący wskazywał

20 na konieczność przeprowadzenia ponownej kontroli administracyjnej, czy też kontroli na miejscu działek, których powierzchnia została przez organ zakwestionowana, organ miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Zdaniem pełnomocnika przeprowadzenie przez organ postępowania zgodnie

21 z zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania administracyjnego umożliwiłoby wyjaśnienie zaistniałego stanu faktycznego, a także stanowiłoby realizację zasad wyrażonych w art. 8 i art. 11 k.p.a.

22 Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

25 Biorąc pod uwagę zarzuty stawiane przez stronę skarżącą w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 ustawy

26 z 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), zwanej dalej: ustawą, z zastrzeżeniem zasad

27 i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu

28 w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

29 1) stoi na straży praworządności;

30 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

31 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

32 i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

33 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia

34 im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

35 Natomiast w myśl postanowień art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie

36 z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa

37 na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

38 Powołany art. 3 ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a., czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania.

39 Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania

40 i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została bowiem ujęta odmiennie, niż we wskazanych przepisach. Otóż jak wskazano powyżej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W opinii Sądu,

41 na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły materiał dowodowy, w szczególności wyniki kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, czego konsekwencją było przyznanie płatności JPO

42 w pomniejszonej wysokości.

43 Trzeba podkreślić, że w sprawach prowadzonych przez organy ARiMR wynikających z ustawy organ te nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego

44 się o pomoc beneficjenta. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu nie odbiega

45 od klauzuli ciężaru dowodu regulowanej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego

46 (zob. S. Prutis, Dobór instrumentów prawnych służących wsparciu rozwoju obszarów wiejskich, St. Iur. Agraria 2009, Nr 7, s. 192). W konsekwencji ustawa wprowadza

47 do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24.09.2010 r., sygn. akt

48 I SA/Bk 429/10, Lex nr 561829).

49 W przeprowadzonym postępowaniu skarżący nie przedstawił dowodów, które podważałyby ustalenia organów. Wbrew zarzutom skargi, jak też zarzutom, jakie były postawione w odwołaniu, Sąd nie dostrzega sprzeczności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu

50 [...].06.2009 r. i wynikami kontroli administracyjnej.

51 Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, kontrola przeprowadzona na miejscu w dniu [...].06.2009 r. nie obejmowała wszystkich działek zgłoszonych do płatności. W szczególności kontrolą tą nie została objęta działka rolna oznaczona symbolem Z położona na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], co potwierdza Raport z czynności kontrolnych (k. 121 akt adm.). Organy ustalając powierzchnię działki rolnej Z kwalifikującą się do przyznania płatności oparły się natomiast na wynikach kontroli administracyjnej. Wskazana kontrola została przeprowadzona na podstawie pomiaru i analizy powierzchni uprawnionej

52 do płatności wynikającej ze zdjęć naniesionych na ortofotomapy zawierających m.in. wektoryzowane granice poszczególnych działek ewidencyjnych oraz wyznaczoną

53 na tej podstawie maksymalną powierzchnią kwalifikującą się do płatności. Zmierzona w ten sposób powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 0,48 ha i była mniejsza od deklarowanej o 0,07 ha.

54 Z kolei działka rolna oznaczona symbolem W położona na działce ewidencyjnej nr [...], rzeczywiście była objęta kontrolą na miejscu. Na dzień [...].06.2009 r., w którym była przeprowadzona kontrola, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo zgodną z powierzchnią deklarowaną tj. 0,1 ha. Jednakże

55 w trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji ustalił, że działka ta nie była użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003 r. Zdjęcie ww. działki rolnej wykonane

56 w 2004 r. naniesione na ortofotomapę wskazuje jednoznacznie, że nie była ona użytkowana rolniczo zarówno w 2004 r., jak i w 2003 r. Stwierdzona na zdjęciu gęstość zadrzewienia i zakrzaczenia w 2004 r. była na tyle duża, że również

57 w 2003 r. uniemożliwiało ono uznanie tej powierzchni za użytki rolne utrzymywane

58 w dobrej kulturze rolnej. Niewątpliwie powyższe okoliczności nie świadczą

59 o sprzeczności pomiędzy ustaleniami kontroli na miejscu a wynikami kontroli administracyjnej. Ustalenia kontroli na miejscu potwierdzały stan działki istniejący

60 na dzień kontroli tj. [...].06.2010 r., co jedynie prowadzi do logicznego wniosku,

61 że w okresie pomiędzy wykonaniem zdjęcia, a datą kontroli na miejscu działka została wykarczowana i jest obecnie wykorzystana rolniczo.

62 Zgodnie natomiast z art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009

63 z 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla [ów w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE)

64 nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16 ze zm.), powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez

65 to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. W związku z tym, wobec podjętych ustaleń, działka rolna W została prawidłowo wykluczona z płatności JPO.

66 Ustalenia dotyczące pozostałych działek nie były kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania przed organami. Stąd w tym zakresie należy jedynie wskazać, że kontrola na miejscu nie obejmowała działek AM, AI i P. Powierzchnia działki AM została skorygowana przez skarżącego, odnośnie działek

67 AI i P organy oparły się natomiast na wynikach kontroli administracyjnej. Z kolei

68 w przypadku działki Ł, jej powierzchnia została ustalona na podstawie kontroli

69 na miejscu. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu, nie budzą zastrzeżeń.

70 Warto też zauważyć, że różnica pomiędzy powierzchnia deklarowaną

71 a powierzchnia zatwierdzoną może zostać ustalona zarówno w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu, jak i kontroli administracyjnej, dla potrzeb której można wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu geograficznej (GIS) polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym, zaś uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie (por. wyrok NSA z 24.06.2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08, Lex nr 561829).

72 Sąd nie znajduje także podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak też zasady przekonywania stron (art. 11 k.p.a.). Organy działając zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego dokładnie wyjaśniły okoliczności sprawy, ustosunkowały się do żądań i twierdzeń strony. Przesłanki przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem przedstawiono w uzasadnieniu decyzji.

73 Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wnosił o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej. Organ odwoławczy ustosunkował się natomiast do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że stwierdzona wielkość zawyżenia powierzchni została ustalona na podstawie wyników zarówno kontroli na miejscu, jak i kontroli administracyjnej. Wskazano, że dokonane pomiary nie budzą wątpliwości, a występujące nieprawidłowości potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz obraz ortofotomap.

74 W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na mocy

75 art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.