Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., I SA/Bk 440/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., I SA/Bk 440/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę

Uzasadnienie

2 W następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1754/11 uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 754/10 oraz uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] , a także poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 23a ust. 7 oraz art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej "u.g.h."), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie D., nr fabryczny [...], eksploatowanego przez "S." Sp. z o.o. w W.

3 Po rozpatrzeniu odwołania Syndyka masy upadłości "S." Sp. z o.o.

4 w upadłości likwidacyjnej, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia

5 [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] utrzymał w mocy sporne rozstrzygnięcie.

6 Organ odwoławczy wskazał, że nowelizacja przepisów dokonana ustawą

7 z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz innych ustaw, wprowadziła szczególny tryb postępowania dotyczący weryfikacji spełniania warunków określonych w ustawie przez zarejestrowany automat lub urządzenie

8 do gier. Zgodnie z brzmieniem art. 23b znowelizowanej u.g.h., potwierdzeniem spełniania przez automat lub urządzenie do gier warunków ustawowych jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie

9 do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż

10 0,50 zł.

11 W wyniku badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. , upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów

12 i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), w dniu [...] września 2013 r. sporządzono opinię nr [...], w której stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę, to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze na ww. automacie wynosi 10 złotych –D. - 10 PLN (100 pkt), (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona wg tabeli wygranych wynosi 500 zł (500 pkt + 9 Bonus Games). Ponadto jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji zapamiętywania danych, (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszania plomb zabezpieczających, (-) nie wypełniono warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie (oznaczenie zezwolenia).

13 Zdaniem organu odwoławczego powyższe ustalenia potwierdzają,

14 że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie cofnął rejestrację ww. automatu, gdyż nie spełnia on wymogów określonych przepisami prawa.

15 W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została oparta

16 o prawidłową (dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214,

17 i C-217/11) wykładnię art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku

18 z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego

19 i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji

20 w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), wskazującą

21 że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji.

22 Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11,

23 C-214 i C-217/11 stwierdził, że kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych mogą (a więc nie muszą) mieć potencjalnie (czyli hipotetycznie) charakter przepisów technicznych, a ustalenie w tym zakresie powierzył sądowi krajowemu, zależnie od oceny istotnego wpływu warunków wynikających z tych przepisów na właściwości produktów (automatów do gier o niskich wygranych) lub

24 na ich sprzedaż. Oznacza to przede wszystkim, że chodzi o ocenę stopnia wpływu,

25 który ma być "istotny", a nie jakikolwiek. Zatem nie każdy wpływ, lecz jedynie

26 znaczący/istotny będzie przesądzał o charakterze technicznym spornych przepisów ustawy o grach hazardowych. Skoro automaty o niskich wygranych mogą być nadal legalnie wykorzystywane do urządzania gier na tych samych warunkach do czasu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń lub poświadczeń rejestracji, w dotychczasowych miejscach (tj. poza kasynami), jak stanowią przepisy przejściowe art. 129 i art. 135 ust. 2 u.g.h., oraz na nowych zasadach mogą być wykorzystywane w kasynach gry bądź mogą zostać przystosowane do gier zręcznościowych, to nie może to być uznane za użytkowanie marginalne, o którym mowa w punkcie 34 wyroku Trybunału. W konsekwencji zasadne jest uznanie, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. nie wywiera istotnego wpływu na właściwość tych produktów.

27 W trakcie prowadzonego postepowania nie naruszono również przepisu

28 art. 23a i 23b u.g.h. nakładających na naczelnika urzędu celnego obowiązek cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier niespełniającego warunków określonych w ustawie stanowią wprost, iż jedyną przesłanką rozstrzygnięcia

29 w przedmiotowej kwestii jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23a ust. 3 u.g.h.). W związku z powyższym,

30 w ocenie Dyrektora Izby Celnej w B. , w stanie prawnym i faktycznym sprawy organ I instancji zrealizował zasadę prawdy obiektywnej, ponieważ zlecając badanie sprawdzające podjął wszelkie niezbędne działania w zakresie posiadanych uprawnień, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym.

31 Skargę do tut. Sądu złożył Syndyk masy upadłości Spółki. Działająca

32 w imieniu syndyka pełnomocnik wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji

33 i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego

34 i kosztów opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

35 – art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako "o.p." przez brak dokonania oceny wpływu zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia

36 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11

37 i w konsekwencji błędne ustalenie, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie są przepisami technicznymi,

38 – art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. oraz w zw. z art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE przez błędne uznanie, że wymienione przepisy ustawy o grach hazardowych nie mają charakteru technicznego i nie wymagały notyfikacji

39 w związku z czym mogą być stosowane wobec jednostek,

40 – art. 23a ust. 7 u.g.h. przez jego zastosowanie, pomimo braku ustalenia przez organ, że automat nie spełnia warunków określonych w prawnie skutecznych wobec podmiotów indywidualnych przepisach ustawy,

41 – art. 127 o.p. przez brak rozpoznania sprawy po raz drugi, a jedynie oparcie się

42 na ustaleniach dokonanych przez organ pierwszej instancji.

43 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.

44 Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 603/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe

45 w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.

46 Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 35/15 Sąd podjął zawieszone postępowanie.

47 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

48 Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

49 Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych D. nr fabryczny [...], o nr poświadczenia rejestracji [...].

50 Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia

51 [...] stycznia 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. W przeprowadzonym postępowaniu organ zrealizował zalecenia NSA zawarte w orzeczeniu z 6 czerwca 2013 r. II GSK 1754/11.

52 W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych

53 i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział

54 w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).

55 Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest,

56 że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.

57 W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów

58 do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia

59 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.

60 Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów

61 do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.) jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. , stwierdzono m.in., iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Przy czym należy stwierdzić, że braku kompetencji i obiektywizmu jednostki sprawdzającej sposób działania spornego automatu, strona skarżąca nie zarzuca, a na etapie prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających treść wydanej opinii.

62 Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie wynosi 10 zł, zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi 500 zł. Ponadto jednostka badająca stwierdziła, że: automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji zapamiętywania danych, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszania plomb zabezpieczających oraz nie wypełniono warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie (oznaczenie zezwolenia). Organy miały zatem podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi

63 na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych. Powyższe potwierdza treść opinii nr [...] z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., II GSK 790/12, z dnia 29 listopada 2013 r., II GSK 1075/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

64 Należy przy tym zgodzić się z organami, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogły być uznane za przepisy techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiały warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry

65 na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł

66 do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.

67 Dyrektor Izby Celnej zasadnie wskazał również w treści decyzji, że art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych

68 i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro.

69 W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało,

70 by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie

71 na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów, przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem

72 na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2448/13).

73 Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a także były uprawnione

74 do wydania decyzji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h.

75 Organy w sprawie dały wyraz w decyzjach swojemu stanowisku, odnoszącemu się do technicznego charakteru art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h., zatem nie można skutecznie zarzucać naruszenia przez organy art. 122 o.p. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny,

76 a podstawą do wydania decyzji była opinia uprawnionej do jej wydania jednostki badającej. Organy celne nie naruszyły zatem również art. 187 § 1 o.p. w zw.

77 z art. 235 o.p. ("W sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy

78 o postępowaniu przed organami pierwszej instancji").

79 Organ drugiej instancji wydając decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. nie naruszył zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 127 o.p., bowiem zasadnie rozpoznał sprawę i odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu

80 od decyzji organu pierwszej instancji, a efektom tego działania dał wyraz

81 w prawidłowo skonstruowanej pod względem formalnoprawnym decyzji.

82 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

83 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.