Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lutego 2005 r., I SA/Bk 428/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lutego 2005 r., I SA/Bk 428/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług oddala skargę

Uzasadnienie

2 Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].10.2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].07.2004 r., nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie przywrócenia R. D. terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej, wydaną na podstawie art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wywiódł, co następuje:

3 Przepis art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa reguluje postępowanie

4 w sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Z treści art. 162 § 4 powołanej ustawy postanowienia zawarte w tym artykule stosuje się do terminów procesowych. Nie mogą mieć zatem zastosowania do terminów prawa materialnego. Złożony przez podatnika wniosek dotyczył przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług, a więc terminu wynikającego z prawa materialnego. Termin taki nie podlega przywróceniu, a zatem postępowanie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 208

5 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Skarbowej uznał także

6 za niezasadne zarzuty podatnika dotyczące naruszenia przepisów art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. Według Dyrektora Izby Skarbowej przepis art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organ podatkowy obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, ale obowiązek ten istnieje w toku postępowania podatkowego. W sprawie nie toczyło się postępowanie podatkowe, gdyż w gruncie rzeczy chodziło o złożenie w urzędzie skarbowym dokumentów niezbędnych w związku z zamierzonym przez podatnika rozpoczęciem działalności gospodarczej. Dyrektor Izby skarbowej stwierdził,

7 że organ pierwszej instancji nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i nie powiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, a więc uchybił przepisom art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

8 R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. art. 6, 7, 8 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. art. 121 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie ustosunkował się do zarzutu niepoinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Według skarżącego organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby w pierwszej kolejności informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i udzielać im niezbędnych wyjaśnień jak również pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skarżący powołał się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach K 3/89, K 14/91, K 15/91 oraz na wyrok Sądu Najwyższego z 23.07.1992 r. III ARN 40/92 i wywiódł, że w świetle tych orzeczeń wynika, iż żaden obywatel nie powinien być narażony na uszczerbek, jeżeli działa w przekonaniu, że odnoszące się doń działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu. W konsekwencji podniesionych zarzutów i poczynionych wywodów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę przez rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zgodnie z przepisem art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

11 Przy takim uregulowaniu prawnym kognicji sądów administracyjnych, kontroli sądu w niniejszej sprawie podlegała kwestia zgodności zaskarżonej decyzji

12 z obowiązującymi przepisami prawa. Jako podstawę prawną decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego organy podatkowe powołały przepis art. 208 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). przepis ten stanowi, iż "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi między innymi wówczas, kiedy brak jest normy prawnej pozwalającej na rozpatrzenie sprawy (zobacz: B. Adamiak i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2004 r., str. 708, teza 7).

13 W sprawie niniejszej R. D. 03.02.2004 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w S. zgłoszenie identyfikacyjne/zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 (akta administracyjne – k. 2). Dnia 04.03.2004 r. złożył oświadczenie, z którego wynika,

14 że działalność gospodarczą rozpoczął 02.02.2004 r., a do dnia 04.03.2004 r. nie uzyskał dochodów i nie wykonywał czynności opodatkowanych podatkiem VAT (akta administracyjne – k. 4). W tymże dniu złożył zgłoszenie rejestracyjne

15 w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R/AKC-R (akta administracyjne – K. 3) i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R

16 z dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej – tj. od 02.02.2004 r. (akta administracyjne – k. 5). We wniosku o przywrócenie terminu podał, iż w miejscu lutym dokonał dużych zakupów, opodatkowanych podatkiem VAT według stawki 22 %.

17 Zgodnie z art. 9 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz

18 o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnicy, o których mowa

19 w art. 5, są zobowiązani, przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej

20 w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem

21 ust. 3. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R jest czynnością techniczną,

22 a termin dokonania zgłoszenia rejestracyjnego jest terminem instrukcyjnym, który powoduje dla strony (zgłaszającego) skutki materialnoprawne, przewidziane w art. 25 ust. 3 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (obowiązującej

23 w czasie, którego sprawa dotyczy) sprowadzające się do wyłączenia możliwości obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego. Tak więc termin zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R jako wywołujący dla strony skutki materialnoprawne jest terminem materialnoprawnym.

24 Zgodnie zaś z art. 162 § 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) przepisy art. 162 §§ 1-3 stosuje się do terminów procesowych. Skoro zatem ustawodawca postanowił, że przywróceniu mogą podlegać tylko terminy procesowe, a termin którego przywrócenia domaga się skarżący jest terminem prawa materialnego, to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że postępowanie

25 o przywrócenie tego terminu jest bezprzedmiotowe i jako takie umorzyły je na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. O zasadności potraktowania terminu do zgłoszenia rejestracyjnego VAT-7 jako powodującego dla strony skutki materialnoprawne przemawia także stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24.11.1994 r. w sprawie SA/Kr 1230/94, z którego

26 to wynika, iż przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub zgaśnięcia prawa czy roszczenia materialnego należą do przepisów materialnoprawnych –

27 a więc przewidziane w nich terminy są nieprzywracalne.

28 Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż uchybienie przepisom art. 139 i art. 140 ustawy Ordynacja podatkowa nie miało wpływu na wynik sprawy, a naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 tej ustawy nie miało miejsca.

29 Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.