Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2007 r., I SA/Bk 381/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2007 r., I SA/Bk 381/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu radcy prawnego M. Ś. kwotę brutto 2.928 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia osiem złotych), w tym VAT 528 zł (słownie: pięćset dwadzieścia osiem złotych) - tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, a także kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście złotych) – tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.

Uzasadnienie

2 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...].10.2004 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w stosunku do P.P. S. i A.i małżonków W., mające na celu określenie wysokości należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok.

3 W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających stwierdzono, że w dniu [...].02.2004 r. Pan S. W. złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie podatkowe PIT-37 o wysokości osiągniętego w 2003 roku dochodu, wybierając indywidualny sposób opodatkowania. W powyższym zeznaniu podatnik wykazał dochody osiągnięte z tytułu emerytury krajowej. Następnie w dniu [...].05.2004 r. Pan S. W. złożył kolejne zeznanie za 2003 rok, w którym zawarł wniosek o opodatkowanie dochodów wspólnie z małżonką, na formularzu PIT-36 wraz z wnioskiem o potraktowanie zeznania PIT-36 - jako korekty zeznania PIT-37. W zeznaniu podatkowym PIT-36 skarżący rozliczył się z dochodów osiągniętych z tytułu emerytury i sprzedaży akcji pracowniczych w 2003 r. oraz z dochodów współmałżonki z tytułu emerytury.

4 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego uznał złożoną przez skarżącego korektę rocznego zeznania podatkowego za błędną, w związku ze zmianą formy opodatkowania po terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego też, organ podatkowy I instancji w dniu [...].11.2004 r. wydał decyzję nr [...] określającą Panu S. W. należny podatek dochodowy od osób fizycznych

5 za 2003 r. w kwocie [...] zł.

6 Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu podatkowego I instancji Pan S. W. w dniu 06.12.2004 r. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Odwołujący się zarzucił, że powołany w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego przepis art. 6 ust. 10 i art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczy osób składających korektę zeznania podatkowego, a jedynie osób rozliczających się wspólnie, które złożą pierwotne zeznanie po ustawowym terminie. Ponadto Pan S. W. nie zgadzał się ze stanowiskiem, iż podatnik nie może po upływie określonego terminu w art. 45 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, skorygować zeznania podatkowego w niższej niż zeznana wysokość oraz, że prowadzi to do niedopuszczalnego różnicowania praw i obowiązków obywatela jako podatnika. W ocenie odwołującego się wyliczenie podatku jest nieścisłe, ponieważ z emerytury z powodu egzekucji administracyjnej dokonanej na wniosek tutejszego organu podatkowego potrącane jest od 01.10. 2004 r. po [...] zł. Zdaniem Pana S. W. organy podatkowe wykazują złą wolę, wprowadzając w błąd podatników,

7 aby uzyskać jak największe wpływy.

8 Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B., nie znajdując podstaw do zmiany, czy też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji,

9 w dniu [...].02.2005 r. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.

10 Na opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., Pan S. W. dnia 14.03.2005 r. złożył w terminie, za pośrednictwem tegoż organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wskazuje, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest brak definicji korekty, wobec tego obowiązuje definicja ze słownika języka polskiego, która brzmi: korekta, poprawianie, usuwanie nieprawidłowości, wad, usterek, poprawa, poprawka (źródło: mały słownik języka polskiego PWN - Warszawa 1968). Twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, że korekta może polegać wyłącznie na poprawkach rachunkowych, a nie może dotyczyć formy rozliczenia, jest w ocenie skarżącego bezprawne i nie ma żadnego uzasadnienia. Żaden przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera zakazu zmiany formy opodatkowania w korekcie, jeżeli zeznanie podatkowe zostało złożone w terminie zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy. Gdyby Dyrektor Izby Skarbowej miał rację, kontynuował dalej skarżący, to art. 6 ust. 10 o podatku dochodowym od osób fizycznych miałby następujące brzmienie: "Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania

11 do podatników, którzy wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, lub korekcie tego zeznania, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1". Powoływanie się przez Dyrektora Izby Skarbowej na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 30.01.2002 r. sygn. akt I SA/Gd 2482/00, który dotyczy wyłącznie złożenia zeznania, a nie korekty

12 po terminie określonym w art. 45 ust. 1 jest w ocenie skarżącego również niesłuszne, więc wykładnia przedstawiona w tym wyroku nie ma zastosowania w jego sprawie. Wobec faktu, że w art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma mowy o korekcie, złożenie korekty na formularzu PIT-36 było zasadne.

13 W podsumowaniu, skarżący informując o swoim wieku (80 lat) i złym stanie zdrowia, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem.

14 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnioskował o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.

15 Po zawiśnięciu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym

16 w Białymstoku, Pan S. W. zmarł w dniu 29.08.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Bk 87/05, zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie. Postępowanie zostało podjęte w dniu 27 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 87/05, po ustaleniu następców prawnych po zmarłym skarżącym S. W., w osobach: A. W., Z. A. W. oraz W. S. W. Pani A. W. Sąd postanowieniem z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 381/07, między innymi w ramach prawa pomocy, ustanowił radcę prawnego. Wyznaczona w sprawie radca prawny P. M. Ś. oraz pozostali następcy prawni po skarżącym, zostały prawidłowo zawiadomione o miejscu i terminie rozprawy w danej sprawie.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

18 Skarga jest niezasadna.

19 1. Istota sporu. Zasadniczą i sporną pomiędzy organami podatkowymi

20 a skarżącymi kwestią w niniejszej sprawie jest czy zasadnie, czy też nie zasadnie organy podatkowe odmówiły uwzględnienia Panu S. W. kolejnego zeznania za 2003 rok złożonego w dniu [...].05.2004 r., w którym zawarł on wniosek o opodatkowanie dochodów wspólnie z małżonką A. W., na formularzu PIT-36 wraz z wnioskiem o potraktowanie zeznania PIT-36, jako korekty zeznania PIT-37? W konsekwencji zatem czy zasadnym, czy też nie zasadnym było określanie Panu S. W. w drodze decyzji należnego podatku dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł?

21 2. Brak naruszenia prawa materialnego oraz brak naruszenia prawa procesowego w przedmiotowej sprawie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

22 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

23 W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził, ani naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1, 2 i 10 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), ani nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

24 Stosownie do treści art. 6 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., zasadą

25 w danym roku było, iż małżonkowie podlegali odrębnemu opodatkowaniu

26 od osiąganych przez nich dochodów. Wyjątkowo ustawodawca na podstawie art. 6 ust. 2 tejże ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dał małżonkom możliwość opodatkowania łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie

27 z art. 9 ust. 1 wspomnianej ustawy (jako element szczególnej preferencji podatkowej), ale między innymi pod warunkiem że:

28 1. małżonkowie wyrażą (zawrą) taki wniosek o łączne opodatkowanie we wspólnym zeznaniu rocznym (tzw. PIT-36),

29 2. wniosek, o którym mowa w punkcie "1" złożą właściwemu organowi podatkowemu w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku (zobacz art. 6 ust. 10 w związku z art. 45 ust. 1 powoływanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

30 W ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie nie pozwalał na uznanie o spełnieniu przez P.P. S. i A. małżonków W. wszystkich warunków, dających im możliwość opodatkowania łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 wspomnianej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności właściwie oceniono, iż złożenie przez P.P. S.i A. małżonków W. wniosku o łączne opodatkowanie we wspólnym zeznaniu rocznym (tzw. PIT-36) dopiero w dniu [...].05.2004 r., czyli po 30 kwietnia następnego roku, nie daje możliwości skorzystania z tej preferencji podatkowej. Powyższy pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdyż NSA w podobny sposób wypowiadał się wielokrotnie. Na przykład w wyroku z dnia 21 stycznia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "uprawnienie do łącznego opodatkowania małżonków mogło być skutecznie zrealizowane w terminie do złożenia zeznania podatkowego, tj. do dnia 30 kwietnia (...). Ustawa o p.d.f. nie przewiduje możliwości złożenia wniosku o łączne opodatkowanie w innym czasie i formie" (wyrok sygn. akt SA/Sz 219/98, opublkowany w: LEX nr 36137). Tak też stwierdził NSA w orzeczeniu powoływanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi

31 na skargę w niniejszej sprawie (zob. wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia

32 15 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1847/00, nie publikowany).

33 3. Odpowiedź na zarzuty zawarte w skardze. Również pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż "żaden przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera zakazu zmiany formy opodatkowania

34 w korekcie, jeżeli zeznanie podatkowe zostało złożone w terminie zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy". Postawienie przez skarżącego tak sformułowanego zarzutu wskazuje, iż nie odróżnia on instytucji "formy opodatkowania", od takich pojęć jak "zmiana formy opodatkowania" oraz "korekta zeznania podatkowego". Sąd pragnie zauważyć,

35 iż skorzystanie z jednej z form opodatkowania przewidzianej w art. 6 przywołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym

36 w 2003 r., było indywidualnym wyborem każdego podatnika. Możliwość dokonania jednak takiego wyboru, została wyraźnie ograniczona przez ustawodawcę w czasie, tj. w przedmiotowej sprawie do 30 kwietnia 2004 r. Zatem zmiana formy opodatkowania ( dokonania wyboru opodatkowania, czyli np. tzw. PIT-36 lub PIT-37), jak też dokonania korekty zeznania (w ramach np. tzw. PIT-36 lub PIT-37), była możliwa do zrealizowania przez P.P. S. i A. małżonków W.

37 w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia 2004 r. Po tej dacie możliwym

38 do zrealizowania, pozostało już tylko ewentualne dokonanie korekty zeznania przez

39 P. S. W. (wyłącznie w ramach tzw. PIT-37), czyli wybranej już uprzednio przez skarżącego formy opodatkowania. Upływ bowiem przewidzianego prawem terminu tj. 30 kwietnia roku następnego po roku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, co do zasady w sposób trwały (nieodwracalny) stabilizuje sytuację prawną, zarówno dłużnika podatkowego (podatnik), jat też wierzyciela podatkowego (Skarb Państwa reprezentowany przez organy podatkowe).

40 Z takim stanowiskiem można również spotkać się w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 14 lipca 2004 r., WSA w Warszawie także podkreślał, iż "dopuszczalność skorygowania po 30 kwietnia roku następującego

41 po roku podatkowym w zeznaniu podatkowym (deklaracji) poszczególnych kwot zamieszczonych w rubrykach PIT nie uprawnia do jednoczesnego złożenia nowego - zmienionego - oświadczenia o wyborze - stosownie do art. 6 ust. 1 lub 2 ustawy

42 o p.d.f. – łącznego, bądź rozdzielnego opodatkowania małżonków. Takie oświadczenie złożone po 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym nie wywołuje skutków prawnych i nie może być podstawą do stwierdzenia nadpłaty" (sygn. akt III SA 777/03, opublikowany w: LEX nr 158245).

43 Mając powyższe na uwadze Sąd w niniejszym składzie stwierdza, iż zasadnie organy podatkowe odmówiły uwzględnienia Panu S. W. kolejnego zeznania za 2003 rok złożonego w dniu [...].05.2004 r., w którym zawarł on wniosek o opodatkowanie dochodów wspólnie z małżonką A. W., na formularzu PIT-36 wraz z wnioskiem o potraktowanie zeznania PIT-36, jako korekty zeznania PIT-37. W konsekwencji zatem, zasadnym było określanie Panu S. W. w drodze decyzji, należnego podatku dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł.

44 W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

45 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.