Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2006 r., II SA/Bk 662/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2006 r., II SA/Bk 662/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Gminy M. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego - oddala skargę.-

Uzasadnienie

2 Wydanym w dniu [...] maja 2005 roku zarządzeniem zastępczym Wojewoda P. stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy M. J. D. na skutek naruszenia przez niego ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat.

3 W uzasadnieniu zarządzenia Wojewoda argumentował, że w dniu [...] marca 2004 r. stwierdzono po raz pierwszy wygaśniecie mandatu J. D. na skutek naruszenia przez niego ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy M. W przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2004 r. wyborach uzupełniających J. D. ponownie uzyskał mandat radnego tej Gminy. Jednakże w dalszym ciągu nie zrezygnował on z prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia tej Gminy, co potwierdzają kopie umów o najem lokalu użytkowego, jak również informacja Przewodniczącego Rady Gminy M. W takiej sytuacji w dniu 05 kwietnia 2005 roku Wojewoda wezwał Radę Gminy M. do podjęcia w ciągu 30 dni uchwały w sprawie wygaszenia mandatu radnego J. D. W związku z faktem, iż Rada tego nie uczyniła spełniona została obligatoryjna przesłanka do wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu, stosownie do art. 98 "a" ust. 2 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami).

4 Na powyższe zarządzenie Wojewody P. Gmina M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzuciła w niej naruszenie przepisu art. 24 "f" ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym, poprzez niewłaściwą interpretację i błędne jego zastosowanie.

5 W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że J. D. jest wspólnikiem spółki cywilnej, którą utworzył [...] "P. R." z siedzibą w M. Wspólnicy tej spółki są lekarzami

6 i udzielają świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej na podstawie kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia.

7 Na skutek wyborów uzupełniających J. D. (pomimo wcześniejszego wygaszenia mandatu Zarządzeniem Zastępczym Wojewody P. w marcu 2004 r.) został ponownie wybrany na radnego. W wyborach uzyskał ponad 40% głosów ważnych. Mimo, iż wyborcy znali powody wygaszenia mandatu, oddając mu głos zadecydowali, iż jest on godny zaufania, aby reprezentować ich interesy w Radzie Gminy M. Świadczy to o jego pozycji i popularności na tym terenie. Jako doświadczony radny jest jednym z najlepszych członków Rady obecnej kadencji. Wyborcy zdecydowali, że radnym ma być J. D., a fakt, iż nie zrezygnuje on z prowadzenia działalności – wykonywania świadczeń zdrowotnych na rzecz mieszkańców gminy także był im znany.

8 Zdaniem strony skarżącej, jest wysoce prawdopodobne, że popularność

9 i szacunek J. D. wśród wyborców może, w przypadku nie uwzględnienia skargi i rozpisania kolejnych wyborów uzupełniających, ponownie skutkować jego wyborem na radnego Gminy, co postawiłoby w złym świetle system wyborczy. W takim stanie rzeczy należy zastosować zasadę domniemania mądrości ustawodawcy, który decyzję w sprawie sprawowania mandatu radnego powierzył wyborcom, a ci już dwukrotnie zaufali J. D. Nie można pominąć też względów społecznych i ekonomicznych, które jak dotychczas wskazują, że demokratyczny wybór organów samorządu terytorialnego winien być respektowany.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga podlega oddaleniu.

13 Zgodnie z przepisem art. 24 "f" ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym, radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie

14 z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw – art. 43 ustawy

15 o samorządzie gminnym.

16 Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że J. D., pełniąc funkcję radnego Gminy M., prowadził jednocześnie prywatną praktykę lekarską w będącym własnością tej Gminy budynku Ośrodka Zdrowia.

17 W stanie prawnym obowiązującym przed 21 sierpnia 2004 r. lekarze prowadzący indywidualną praktykę, indywidualną praktykę specjalistyczną albo grupową praktykę lekarską nie byli traktowani jako przedsiębiorcy – art. 50 "c" ustawy z dnia 05 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (j.t. Dz. U. z 2002 r. nr 21, poz. 204 ze zm.). W orzecznictwie NSA przyjęto jednak, że "lekarz wykonujący praktykę lekarską nie jest przedsiębiorcą jedynie w tym znaczeniu, iż nie ciążą na nim obowiązki, jakie przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę. Nie oznacza to jednak, iż świadczenie usług medycznych nie jest działalnością gospodarczą. Usługi medyczne są usługami,

18 w rozumieniu prawa, działalności gospodarczej, tyle tylko, że z mocy wyraźnego przepisu art. 50 "c" ustawy o zawodzie lekarza, nie są przedsiębiorcami lekarze wykonujący praktykę w formie określonej w tym przepisie. Natomiast nadal brak jest normy prawnej, która wyłączałaby stosowanie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej do niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej (uzasadnienie uchwały 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego

19 z 24 września 2001 r. sygn. akt OPK 13/01, ONSA nr 1/2002, poz. 12, str. 180).

20 Na mocy przepisu art. 20 pkt 7 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173,

21 poz. 1808), przepis art. 50 "c" ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty został skreślony. Jednocześnie w art. 49 "a" ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty ustawodawca przyjął, że prowadzenie: indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, grupowej praktyki lekarskiej – jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 02 lipca 2004 r.

22 o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z przepisem art. 3 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

23 Na tle powyższego nie ma więc już żadnych wątpliwości, iż prowadzenie prywatnej praktyki lekarskiej jest formą działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie spełnione zatem zostały wszystkie, wynikające z przepisu art. 24 "f" ust. 1 ustawy

24 o samorządzie gminnym przesłanki, dotyczące zakazu łączenia funkcji radnego

25 z prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Naruszenie tego zakazu skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego, co stwierdza rada w drodze uchwały najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu - art. 190 ust. 1 pkt 2 "a" i ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacji wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U z 2003 r.,

26 Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Jeżeli rada gminy, wbrew powyższemu obowiązkowi nie podejmuje stosownej uchwały, wojewoda wzywa organ powiatu do jej podjęcia

27 w terminie 30 dni, natomiast w razie bezskutecznego upływu tegoż terminu wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej - art. 98 "a" ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

28 Skoro Rada Gminy M. nie podjęła w wyznaczonym terminie uchwały

29 o wygaśnięciu mandatu radnego J. D., to Wojewoda P. miał obowiązek wydać w tym zakresie zarządzenie zastępcze. Wola społeczności lokalnej Gminy M., na którą powołuje się strona skarżąca, nie deroguje w tym zakresie praw ustanowionych przez Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej – art. 87 ust. 1 i art. 95 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

30 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.-