Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 listopada 2009 r., II SA/Bk 329/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 listopada 2009 r., II SA/Bk 329/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 listopada 2009 r. sprawy ze skarg A. T. i M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego i orzeczenia o wymeldowaniu oddala skargi.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.

3 nr [...] uchylono decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] lutego 2009 r.,

4 Nr [...] i orzeczono o wymeldowaniu A. T. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. M. [...] m [...].

5 U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

6 W dniu 25 lipca 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej B. – P. w B. wystąpił do Burmistrza Ł. o wymeldowanie A. T. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. M. [...] m [...].

7 Burmistrz Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] odmówił wymeldowania A. T. z pobytu stałego z lokalu położonego w Ł. przy ul. M. [...] m [...].

8 W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wprawdzie A. T. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania stałego, ale nie opuścił go trwale i dobrowolnie i dlatego nie można uznać, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślono, że A. T. posiada klucze do przedmiotowego lokalu oraz że znajdują się tam jego rzeczy osobiste, co świadczy o tym, iż nie zrezygnował on z uprawnienia do przebywania w tym lokalu i zamierza do niego powrócić. Nadto organ I instancji wskazał, iż opuszczenie przez A. T. lokalu nie nosi znamion dobrowolności albowiem jest on poszukiwany listem gończym, więc jest rzeczą oczywistą, że będzie się ukrywał przed organami ścigania.

9 Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej B. – P. w B., podnosząc m.in. że A. T. od dłuższego czasu przebywa zarobkowo w Wielkiej Brytanii i co najmniej od kwietnia 2008 r. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Z zeznań słuchanych w sprawie świadków nie wynika, aby przyjeżdżał – nawet sporadycznie – do Polski, co więcej niewiadomo, czy w ogóle zainteresowany planuje wrócić do Polski. Odwołujący się wskazał ponadto, iż A. T. ukrywa się przed organami ścigania, a tym samym samodzielnie podjął decyzje o opuszczeniu miejsca stałego pobytu.

10 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu A. T. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. M. [...] m [...].

11 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż A. T. co najmniej od kwietnia 2008 r. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, a jego nowe miejsce pobytu nie jest dokładnie znane, prawdopodobnie wyjechał do Wielkiej Brytanii i podjął tam pracę. Wojewoda [...] podniósł ponadto, iż zainteresowany poszukiwany jest listem gończym. Pozwala to przypuszczać, iż opuścił on przedmiotowy lokal dobrowolnie i trwale, w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej, co uzasadnia zastosowanie art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

12 Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

13 w Białymstoku złożył A. T. oraz M. T. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 77 § 1 kpa. Wskazali, iż wprawdzie A. T. nie przebywa pod adresem zameldowania, jednakże opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania nie było definitywne i nie może świadczyć o zamiarze trwałego związania się z innym miejscem i urządzeniem w nim nowego centrum życiowego. Skarżący podnieśli ponadto, iż A. T. posiada klucze do przedmiotowego lokalu oraz że nadal znajdują się w nim jego rzeczy osobiste, co świadczy o tym, iż nie zrezygnował on z uprawnienia do przebywania w tym lokalu i zamierza do niego powrócić. Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

14 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

16 Zarzuty skargi są niezasadne.

17 Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo

18 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony

19 w sprawie.

20 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

21 Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.

22 Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody [...], którym uchylono decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] lutego 2009 r.,

23 Nr [....] i orzeczono o wymeldowaniu A. T. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. M. [...] m [....].

24 W przedmiotowej sprawie jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

25 Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały. Odnosząc się do tej kwestii wskazywano, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (por. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123).

26 Jednocześnie podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się wykładnia art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że opuszczenie lokalu na skutek wyjazdu zagranicznego z jednoczesnym brakiem jakichkolwiek informacji o miejscu faktycznego przebywania i przypuszczalnym terminie powrotu, w sytuacji gdy osoba ta ukrywa się przed organami ścigania, uznać należy za dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu (por. np. wyrok NSA z dnia 5 września 1994 r., sygn. akt V SA 772/94, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 27/07, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 619/06).

27 Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] prawidłowo uznał, iż w rozpoznawanym wypadku zachodzą przesłanki uzasadniające wymeldowanie, o których mowa w art.15 ust.2 w/w ustawy.

28 Jak wynika bowiem z akt sprawy A. T. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania co najmniej od kwietnia 2008 r. i przebywa obecnie poza granicami kraju, jednakże jego nowe miejsce pobytu nie jest dokładnie znane. Ewidentnie więc koncentruje on swoje życie osobiste i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu zamieszkania niż dotychczasowym.

29 Trzeba też zwrócić uwagę, iż A. T. poszukiwany jest listem gończym w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną. Sąd pragnie zauważyć, iż skarżący nie może wywodzić dla siebie pozytywnych skutków z faktu ukrywania się przed Policją. Okres, w ciągu którego ani organy ścigania, ani też organy meldunkowe nie mogły ustalić, gdzie faktycznie przebywa skarżący, należy – zdaniem składu orzekającego – uznać za w pełni wystarczający do przyjęcia, iż opuszczenie spornego lokalu miało charakter trwały, tym bardziej że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie deklarował chęci powrotu do dotychczasowego mieszkania.

30 W realiach rozpoznawanej sprawy nie powinno również budzić wątpliwości, że opuszczenie to nosi znamiona dobrowolności. Trafności takiej oceny nie może bowiem podważać przyczyna, która skłoniła A. T. do wyprowadzenia się z dotychczasowego mieszkania. Obawa przed organami ścigania i chęć uniknięcia odpowiedzialności karnej za czyn przestępczy zarzucany zainteresowanemu nie może wszak stanowić usprawiedliwienia, które mogłoby skutkować w sprawie o wymeldowanie. Nie do przyjęcia byłoby zapatrywanie, że osoba naruszająca porządek prawny może powoływać się skutecznie na obawę przed konsekwencjami tego typu naruszeń, w celu uniknięcia wymeldowania, zgodnego z prawem.

31 Za takie, w pełni odpowiadające prawu, należy zaś uznać wymeldowanie dokonane decyzją organu II instancji, której legalność podlegała kontroli sądu w niniejszej sprawie. W świetle dotychczasowych wywodów trzeba się w pełni zgodzić z oceną organu odwoławczego, iż poczynione w tym wypadku ustalenia całkowicie uzasadniały zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a to w celu wyeliminowania oczywistej fikcji meldunkowej, jaka zaistniała po opuszczeniu przez skarżącego spornego lokalu, zgodnie a założeniem wynikającym z art. 9 ust. 2b tej ustawy.

32 Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisu art. 77 § 1 kpa, stwierdzić trzeba, iż nie znajduje on usprawiedliwionych podstaw. Zgodzić się można z poglądem zawartym w skardze, że fakt posiadania kluczy do lokalu oraz przetrzymywanie w nim rzeczy osobistych z reguły świadczy o tym, że osoba w stosunku do której jest prowadzone postępowanie w przedmiocie wymeldowania nie opuściła trwale lokalu. Jednakże na owe okoliczności należy patrzeć przez pryzmat wszystkich faktów ustalonych w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że A. T. przebywa poza granicami kraju oraz że jest poszukiwany listem gończym w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Zatem rozumowanie organu odwoławczego, iż opuszczenie lokalu przez A. T. ma charakter trwały i dobrowolny, jest uzasadnione, gdyż zapewne obawia się on powrotu do miejsca zameldowania w obawie przed ujęciem przez organy ścigania i poniesieniem odpowiedzialności karnej. Dlatego też oględziny lokalu, w którym jest zameldowany A. T., w celu ustalenia czy znajdują się w nim jego rzeczy nie były konieczne, gdyż fakt trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu wynika z całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, przeprowadzenie oględzin nie było też możliwe.

33 Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

34 Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo

35 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.