Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2020 r., II SA/Bk 198/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 września 2020 r., II SA/Bk 198/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty A. z [...] grudnia 2019 r. znak [...], którą skreślono S. N. z ewidencji instruktorów prowadzonej przez Starostę A.

3 Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

4 Wyrokiem Sądu Rejonowego w A. z [...] lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...] S. N. został skazany za popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego z art. 207§1 Kodeksu karnego w zbiegu z art. 157§1 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Wyrok jest prawomocny. Starosta A., pozyskując [...] listopada 2019 r. z urzędu informację o powyższym wyroku, wszczął następnie z urzędu postępowanie w przedmiocie skreślenia skazanego z ewidencji instruktorów, w której był on wpisany pod nr [...] od [...] października 1999 r. i w związku z tym posiadał legitymację instruktora nauki jazdy nr [...] o numerze druku [...] w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, T, D, B+E.C+E, D+E. Organ pierwszej instancji wystąpił również do Krajowego Rejestru Karnego o potwierdzenie faktu prawomocnego skazania i taką informację uzyskał [...] grudnia 2019 r.

5 W tych okolicznościach Starosta wydał [...] grudnia 2019 r. decyzję o skreśleniu z ewidencji instruktorów. Wyjaśnił, że orzeczenie sądu karnego dotyczy przestępstwa z rozdziału XIX ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks Karny, tj. "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu" (kwalifikacja z art. 157 § 1 K.k.). Strona została skazana i orzeczono wobec niej karę w zawieszeniu na okres próby 2 lat. W takiej sytuacji, zdaniem Starosty, wystąpiła podstawa do skreślenia z listy instruktorów wynikająca z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.), bowiem instruktor nie spełnia warunku braku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko życiu lub zdrowiu (art. 33 ust. 1 pkt. 2-8 tej ustawy). Decyzja o skreśleniu ma charakter związany, nie pozostawia organowi swobody uznaniowej w tym zakresie. Wydanie decyzji ma charakter obligatoryjny, o treści rozstrzygnięcia przesądza jedynie spełnienie ustawowych przesłanek. Organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 484/16 wydany, w jego ocenie, w podobnej sytuacji.

6 Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. N., który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. przez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez Krajowy Rejestr Karny, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy, a także nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, tj. możliwości wykonywania przez stronę zawodu instruktora nauki jazdy. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Wyjaśnił, że skazanie nie pozostaje w żadnym związku z wykonywaniem zawodu instruktora nauki jazdy. Nie został wobec niego orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej ani zakaz wykonywania określonego zawodu, tj. instruktora nauki jazdy.

7 Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy za bezsporne uznał następujące okoliczności: istnienie wpisu strony do ewidencji instruktorów prowadzących szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami prowadzonej przez Starostę A., pod numerem i przy posiadaniu legitymacji opisanych przez organ pierwszej instancji; skazanie strony prawomocnym wyrokiem i wymierzenie kary za przestępstwo o kwalifikacji opisanej przez Starostę – co ustalono na podstawie znajdujących się w aktach zaświadczenia Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa A. z [...] stycznia 2013 r., kopii wyroku skazującego, informacji z KRK. Zdaniem Kolegium, kwalifikacja przestępstwa wskazuje, że strona została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa należącego do kategorii skierowanych przeciwko zdrowiu i życiu, a w konsekwencji, że ziściły się przesłanki skreślenia z urzędu z listy instruktorów wynikające z art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Obecnie bowiem strona nie spełnia jednego z wymagań przewidzianych dla wpisania na tę listę, jest skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu (art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" tej ustawy). Kolegium wyjaśniło, że późniejsze - po uzyskaniu wpisu do ewidencji - skazanie za popełnienie takiego przestępstwa skutkuje uruchomieniem procedury administracyjnej zmierzającej do skreślenia instruktora z ewidencji, a decyzja w tym zakresie ma charakter związany (w kwalifikacji prawnej przestępstwa znajduje się przestępstwo z art. 157 § 1 Kodeksu karnego wymierzone przeciwko życiu i zdrowiu). Kolegium oceniło brak wpływu na wynik sprawy tego, czy przestępstwo pozostawało w związku z wykonywanym zawodem, bowiem na istotne znaczenie takiego związku nie wskazuje ustawa.

8 Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego S. N., który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. przez błędną interpretację odpowiedzi udzielonej przez KRK, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy skreślenia z listy instruktorów a także nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, tj. możliwości wykonywania przez stronę zawodu instruktora nauki jazdy. Podkreślił, że skazanie nie pozostaje w żadnym związku z wykonywanie zawodu instruktora nauki jazdy, nadto nie został wobec niego orzeczony zakaz sądowy prowadzenia działalności gospodarczej ani zakaz wykonywania określonego zawodu. Był instruktorem nauki jazdy od kilkunastu lat i nie było na niego żadnych skarg. Zawód ten stanowi dla niego jedyne źródło dochodu.

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

10 Podczas rozprawy przed sądem skarżący akcentował długotrwałość wykonywania zawodu z nieposzlakowaną opinią oraz fakt, iż jest to jego jedyne źródło dochodu.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

12 Skarga podlega oddaleniu.

13 Instruktorem, zgodnie z ustawą z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), dalej: u.k.p., może być wyłącznie osoba spełniająca wymagania przewidziane w art. 33 ust. 1 pkt 2-9, w tym nie może być to osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za czyny wymienione szczegółowo w art. 33 ust. 1 pkt 8, tj. a) przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, b) przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, c) przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, d) prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie po użyciu innego podobnie działającego środka, e) przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu, f) przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Instruktorem jest nadto osoba wpisana do ewidencji instruktorów (art. 33 ust. 1 pkt 9 u.k.p.).

14 Wpisanie na listę instruktorów a następnie wystąpienie sytuacji, w której jedno z wymagań wymienionych w art. 33 ust. 1 pkt 2 -8 u.k.p. nie jest (przestaje być) spełnione powoduje obowiązek reakcji organu prowadzącego ewidencję instruktorów, w postaci skreślenia z ewidencji. Wprost stanowi o tym przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (skarżący błędnie wskazuje jako naruszony ust. 2 tego przepisu). Zgodnie bowiem z tą regulacją, Starosta skreśla instruktora z ewidencji instruktorów w przypadku niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań określonych w art. 33 ust. 1 pkt 2-8. Trafnie organy ustaliły i oceniły, że decyzja wydawana na tej podstawie jest decyzją związaną a nie uznaniową. Ustawodawca nie pozostawił organowi swobody w decydowaniu o skreśleniu. Organ jest zobowiązany wydać decyzję o skreśleniu w przypadku wystąpieniu ku temu przesłanek, natomiast nie może rozważać powodów z jakich doszło do wystąpienia przesłanki wykluczającej możliwość dalszego pozostawania na liście instruktorów.

15 W sprawie niniejszej skarżący został prawomocnie skazany (fakt niepodlegający ocenie, wynikający z kserokopii wyroku i z informacji KRK, k. 56, 67 akt adm.) za przestępstwo kwalifikowane z art. 207 § 1 K.k. w zbiegu z art. 157 § 1 K.k. w związku z art. 11 § 2 K.k. Jedno z przestępstw wymienione w tej kwalifikacji – art. 157 § 1 K.k. to przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia na czas przekraczający 7 dni, a więc przestępstwo zamieszczone w rozdziale XIX Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu". Nadto, skarżący popełnił to przestępstwo umyślnie, bowiem przyjęcie przez sąd skazujący nieumyślności miałoby odzwierciedlenie w kwalifikacji prawnej czynu jako dodatkowo z art. 157 § 3 K.k., co nie nastąpiło. Wskazać również trzeba, że w kwalifikacji prawnej czynu wymieniono przepis art. 11 § 2 K.k., który – jak wprost stanowi ta regulacja - stosuje się, jeśli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej. Sąd wówczas skazuje jak za jedno przestępstwo, ale na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, co jest równoznaczne temu, że jeśli w tej złożonej kwalifikacji wymieniono art. 157 § 1 K.k. to czyn wypełnił również znamiona przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu z rozdziału XIX K.k.

16 W tych okolicznościach, zdaniem sądu, ziściła się przesłanka z art. 46 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. "e" u.k.p. – popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. Istniała zatem podstawa prawna do wydania decyzji o skreśleniu (art. 46 ust. 4 u.k.p.), a organ do jej wydania był zobowiązany także z urzędu (art. 46 ust. 3 pkt 1 u.k.p.).

17 Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi. Jak wyżej wskazano, wydania decyzji o skreśleniu ustawodawca nie uzależnił od oceny, czy przestępstwo umyślne przeciwko życiu i zdrowiu zostało popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych. Z identycznego powodu bez znaczenia pozostaje okoliczność wykonywania zawodu instruktora jako jedynego źródła utrzymania, podobnie jak nieorzeczenie w prawomocnym wyroku karnym zakazu wykonywania zawodu czy prowadzenia działalności gospodarczej. Organ prawidłowo również odczytał informację z KRK. Fakt zawieszenia wykonywania kary nie oznacza, że osoba nie została prawomocnie skazana, a jedynie że kara nie jest wykonywana z uwagi na wyznaczony okres próby. Także w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ([...] lutego 2020 r.) nie nastąpiło jeszcze zatarcie skazania. Zgodnie z art. 76 § 1 K.k., skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W przypadku skarżącego w sprawie niniejszej oznacza to najwcześniejsze możliwe zatarcie skazania we wrześniu 2020 r. Sąd tymczasem kontroluje zaskarżoną decyzję na datę jej wydania.

18 Powoływany przez organ wyrok w sprawie II SA/Gl 484/16 dodatkowo wzmacnia argumentację za legalnością zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano bowiem, że "Ustawodawca już z racji samego skazania prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa wywodzi pewne skutki prawne i są to skutki ustawowe. Nie jest tu wymagane orzeczenie sądowe orzekające np. zakaz wykonywania określonego zawodu. Osoby karane nie mogą bowiem wykonywać określonych zawodów, bądź prowadzić określonej działalności gospodarczej [...]. Wystarczy sam fakt prawomocnego skazania za określonego rodzaju przestępstwo i z niego ustawodawca wywodzi dalsze skutki, prowadzące do pozbawienia możliwości wykonywania danego zawodu/działalności. Skutek tego rodzaju wynika zatem nie bezpośrednio z wyroku sądowego, ale z mocy samej ustawy" (orzeczenia.nsa.gov.pl).

19 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.