Uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 11 marca 2025 r., II K 259/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 11 marca 2025 r., II K 259/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 1

2 Sygnatura akt

3 II K 259/24

4 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

5 Fakty uznane za udowodnione

6 Lp.

7 Oskarżony

8 Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

9 1.1.1.

10 J. G.

11 J. G. została oskarżona o to, że w okresie od 30 marca 2019 r. do 31 marca 2019 r. za pomocą sieci internetowej na portalu F., na (...) w T.", " (...) (...) (...)", publikowała posty, w których pomawiała A. R. o postępowanie poniżające ją w opinii publicznej, narażała ww. na utratę zaufania potrzebnego dla zajmowanego stanowiska i rodzaju działalności, tj. o czyn z art. 212 § 2 kk

12 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

13 Dowód

14 Numer karty

15 W dniu 14 marca 2019 r. J. G. wraz z mężem M. G. i rocznym synem, udała się do żłobka (...) na spotkanie z (...) tego żłobka A. R.. Było to trzecie spotkanie wyżej wymienionych, po którym od (...) syn państwa G. miał zacząć uczęszczać do żłobka. Podczas spotkania rodzice i (...) żłobka nie doszli do porozumienia i ostatecznie syn państwa G. nie został posłany do żłobka (...).

16 W dniu 30 marca 2019 r. J. G. opublikowała na portalu F. na(...)w T.", " (...) (...) (...)" wpis o następującej treści:

17 "Drogie mamy piszę ten post aby przestrzec i wyczulić Was na niektóre kwestie związane z wyborem tego akurat żłobka. Zaczynając od początku - do żłobka(...) zapisaliśmy synka w poprzednim roku. Odbyliśmy spotkanie i z właścicielem i dyrektor żłobka. Wydawało się, że wszystkie kwestie mamy ustalone. Synek miał rozpocząć swoją żłobkową przygodę 18 marca. 14 marca udaliśmy się wraz z mężem do żłobka na s[potaknie z (...) aby omówić szczegóły dni adaptacyjnych. Od początku całe spotkanie przebiegało w napiętej atmosferze - nagle stało się problemem to, że synek nie chodzi jeszcze samodzielnie i w dalszym ciągu pije mm, czy to, że ma zbyt mało zębów (gdzie nie miało to stanowić ŻADNEGO problemu). Ponieważ pierwsze dni w żłobku miał synek spędzić z tata poinformowaliśmy o tym (...) - w odpowiedzi usłyszeliśmy "Czyli mam rozumieć że Pani nie jest zaangażowana w adaptację w adaptacje dziecka!" - możecie sobie wyobrazić jak mnie jako mame dotkneły te słowa ... Dalszy ciąg był jeszcze gorszy. Po mkilku pytaniach z naszej strony(odnośnie menu, adaptacji itp) na które (...)nie chciała lub nie potrafiłą nam odpowiedzieć nagle stwierdziła, że zadajemy stanowczo zbyt dużo pytań (bo zazwyczaj rodzice podobno tylu nie zadają) i powiedziała, że według niej jesteśmy osobami niewspółpracującymi i ona nie chce przyjąć synka... Wezwany przez nią został właściciel żłobka któremu (...) przedstawiła inną wersję zdarzeń niż miało to miejsce na co on stwierdził, że nie będzie z nami wchodził w polemikę i nie był zainteresowany wyjaśnieniem sytuacji.(...)wyprosiła nas ze swojego gabinetu słowami "siooo", "jesteście problemowi i niewspółpracujący". Oczywiście opuściliśmy jej gabinet i w holu żłobka ubieraliśmy synka (który przez cały czas był z nami). W tym momencie wybiegła (...) i zaczęła nas wyrzucać za drzwi, mocno przy tym gestykulując i nie zbaczając na fakt nieubranego w kurtkę synka. Właściciel placówki próbował zastraszyć nas słowami, że jeśli opiszemy zaistniałą sytuację to pozwie nas do sądu a (...) groziła, że pójdzie do naszych pracodawców i cytując "powymyśla" na nasz temat. Nas jako rodziców cała sytuacja zaskoczyła - zbulwersowała. Według nas nie tak powinna wyglądać taka rozmowa z osobami zarządzającymi placówką. Publikujemy tą historię z celu przestrogi dla innych rodziców. Chcemy tylko dodać, że nasza opinia dotyczy wyłącznie dyrekcji oraz właściciela placówki. Synek na szczęście trafił pod odpowiednią opiekę w innej placówce :)".

18 Pod zacytowanym wpisem rozwinęła się dyskusja na temat wspomnianego żłobka i osób nim zarządzających. Większość komentarzy była negatywna, ale zdarzały się także takie, których autorzy byli zadowoleni z faktu uczęszczania dziecka do tej placówki - przez wzgląd na pracujące w nim "ciocie" (opiekunki).

19 Wyjaśnienia J. G.

20 K. 194v-195

21 Częściowo zeznania A. R.;

22 Pismo A. R.

23 K. 5-5v, 96-96v, 205-206v;

24 K. 54-56

25 Zeznania M. G.

26 K. 206v-207v

27 Częściowo zeznania B. K.

28 K. 207v-208

29 Wydruki wpisów i zamieszczonych na portalu F. wraz z komentarzami

30 K. 94-95, 104, 124-162, 189, 191

31 Fakty uznane za nieudowodnione

32 Lp.

33 Oskarżony

34 Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

35 1.2.1.

36 J. G.

37 J. G. w okresie od 30 marca 2019 r. do 31 marca 2019 r. za pomocą sieci internetowej na portalu F., (...) w T.", " (...) (...) (...)", publikowała posty, w których pomawiała A. R. o postępowanie poniżające ją w opinii publicznej, narażała ww. na utratę zaufania potrzebnego dla zajmowanego stanowiska i rodzaju działalności.

38 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

39 Dowód

40 Numer karty

41 J. G. miała opublikować wpis zawierający niezgodny z rzeczywistością przebieg spotkania z dnia 14 marca 2019 r. celem pomówienia i poniżenia w opinii publicznej A. R..

42 j.w.

43 Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że oskarżona nie dopuściła się zarzucanego jej czynu.

44 Ocena Dowodów

45 Dowody będące podstawą ustalenia faktów

46 Lp. faktu z pkt 1.1

47 Dowód

48 Zwięźle o powodach uznania dowodu

49 1.1.1

50 Wyjaśnienia J. G.

51 Oskarżona J. G. nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Wyjaśniła, że wpis na portalu F. zamieściła w celu przestrogi dla innych rodziców wybierających żłobek dla swoich dzieci, a nie w celu pomówienia, poniżenia czy narażenia na utratę zaufania A. R..

52 Oskarżona wskazała, że przebieg spotkania z dnia 14 marca 2019 r. był zgodny z wpisem zamieszczonym na portalu F.. J. G., wyjaśniła, że zamieściła ww. wpis po upływie 2 tygodni od spotkania z A. R., ponieważ dała sobie czas by ochłonąć. Ponadto rozmowy w innych placówkach utwierdziły ją w przekonaniu, że spotkanie z A. R. powinno wyglądać zdecydowanie inaczej.

53 Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonej. Kontakty oskarżonej i oskarżycielki prywatnej ograniczone były do spraw związanych z rekrutacją dziecka do żłobka - kobiety nie znały się wcześniej, nie były skonfliktowane. Fakt, że oskarżona ostatecznie posłała syna do innego żłobka świadczy o tym, że faktycznie szukała dla niego odpowiedniej placówki, którą w jej opinii - po spotkaniu z dnia 14 marca 2019 r. - nie była (...). Okoliczność, że oskarżona aż do momentu ww. spotkania chciała zapisać syna do ww. żłobka świadczy o tym, że podczas spotkania musiała odnieść wrażenie, że została co najmniej nieodpowiednio potraktowana.

54 Częściowo zeznania A. R.;Pismo A. R.

55 A. R. - (...) (...) i kilku innych placówek - zeznała, że J. G. zamieściła na portalu F. wpis na temat spotkania, które odbyło się 14 marca 2019 r. i dotyczyło zapisania syna oskarżonej do żłobka. Zgodnie z depozycjami świadka ww. wpis był niezgodny z przebiegiem spotkania. A. R. zaprzeczyła, aby fakt, że dziecko nie chodzi, pije mleko modyfikowane lub nie ma zębów stanowił problem i skutkował nieprzyjęciem dziecka do żłobka. Świadek zeznała, że oskarżona wypytywała ją kilka razy o te same kwestie np. dotyczące menu i pochodzenia produktów serwowanych dzieciom. Wg świadka to oskarżona wprowadzała nerwową atmosferę i podnosiła głos. W związku z przebiegiem spotkania świadek udała się po właściciela żłobka by ten załagodził sytuację, jednak M. G. zdecydował o opuszczeniu placówki. A. R. zeznała, że przez zamieszczenie szkalującego ją wpisu przeżyła ogromny stres, a ponadto wielu rodziców zrezygnowało z posłania swojego dziecka do żłobka, którym zarządzała.

56 Sąd uznał za wiarygodne zeznania oskarżycielki prywatnej w zakresie odbycia spotkania z oskarżoną i jej mężem. Przebieg spotkania mógł poniekąd odpowiadać depozycjom świadka w zakresie dopytywania się oskarżonej o różne kwestie związane z adaptacją i uczęszczaniem dziecka do żłobka, np. jadłospisem, pochodzeniem produktów spożywczych. Sąd nie dał wiary zeznaniom A. R. w zakresie jej profesjonalnego zachowania podczas spotkania. Gdyby bowiem A. R. cierpliwie rozwiewała obawy oskarżonej, J. G. nie zdecydowałaby się szukać innego żłobka, tym bardziej, że w tym czasie pracowała a jej mąż zmuszony był przebywać na urlopie i zajmować się synem (nie miała zatem zbyt wiele czasu na poszukiwania innej placówki).

57 Oskarżycielka prywatna w piśmie z dnia 23 września 2019 r. odniosła się do poszczególnych fragmentów wpisu oskarżonej zamieszczonego na (...) F. i uzasadniła dlaczego się z nimi nie zgadza. Treść ww. pisma była zgodna z zeznaniami A. R. złożonymi w toku postępowania. Sąd ocenił zatem wiarygodność ww. pisma w ten sam sposób, w jaki ocenił wiarygodność zeznań A. R..

58 Zeznania M. G.

59 Świadek M. G. - mąż oskarżonej, brał udział w spotkaniu z A. R. w dniu 14 marca 2019 r. Świadek opisał przebieg ww. spotkania w sposób tożsamy z oskarżoną. Świadek zeznał, że był współautorem wpisu zamieszczonego na portalu F..

60 Sąd uznała zeznania M. G. za spójne, logiczne i tym samym wiarygodne.

61 Częściowo zeznania B. K.

62 Świadek B. K. - właściciel żłobka (...) - zeznał, że w dniu 14 marca 2019 r. doszło do spotkania państwa G. z(...) A. R.. Spotkanie nie potoczyło się pomyślenie. A. R. poprosiła świadka by ten przyszedł do jej gabinetu i załagodził sytuację. Oskarżona wykrzykiwała, że świadek i oskarżycielka prywatna są oszustami, kłamcami i że zniszczy ten żłobek. Następnie państwo G. opuścili placówkę. Świadek wyliczył, że po umieszczeniu przez oskarżoną wpisu 30% mniej rodziców dzwoniło i zapisywało dzieci do prowadzonej przez niego placówki.

63 Sąd dał wiarę zeznaniom świadka wyłącznie w zakresie niepomyślnego przebiegu spotkania z dnia 14 marca 2019 r. Odnosząc się do pozostałych depozycji świadka to były one tendencyjne. Świadek, jako właściciel żłobka, miał interes by wspierać wersję oskarżycielki prywatnej.

64 Wydruki wpisów i zamieszczonych na portalu F. wraz z komentarzami

65 Wydruki wpisów i zamieszczonych na portalu F. wraz z komentarzami nie budziły zastrzeżeń Sądu w kwestii ich autentyczności. Co istotne identyczne wydruki złożyła do akt sprawy oskarżycielka prywatna i oskarżona. Oskarżona przedłożyła także wydruki rozmów z osobami wyrażającymi takie same jak ona oceny dotyczące osób zarządzających żłobkiem (...).

66 Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

67 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

68 Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

69 Dowód

70 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

71 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

72 Oskarżony

73 ☐

74 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

75 Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

76 ☐

77 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

78 Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

79 ☐

80 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

81 Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

82 ☐

83 3.4. Umorzenie postępowania

84 Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

85 ☒

86 3.5. Uniewinnienie

87 I

88 J. G.

89 Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

90 Norma wyrażona w przepisie art. 212 § 1 k.k. stanowi, że karze podlega ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Zgodnie z art. 212 § 2 kk surowszej odpowiedzialności karnej podlega natomiast ten kto czynu opisanego w § 1 dopuszcza się za pomocą środków masowego komunikowania.

91 Istotą pomówienia jest co najmniej potencjalna zdolność do poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia na utratę zaufania. Pomówienie jest więc przestępstwem formalnym z abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo, dla dokonania którego nie jest wymagany skutek, ale odpowiedzialność karna uzależniona jest od możliwości wystąpienia szkody moralnej po stronie osoby pokrzywdzonego w postaci możliwości poniżenia lub narażenia na utratę zaufania (postanowienie SN z 14 października 2010 roku, II KK 105/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1963). Do popełnienia przestępstwa z art. 212 kk konieczne jest jedynie to, aby zawarte w pomówieniu informacje były obiektywnie zdatne do wywołania wskazanego skutku i nie jest ważne, czy zostały uznane za prawdziwe (postanowienie SN z 9 października 2001 r., IV KKN 78/97, Legalis).

92 Narażenie na poniżenie pokrzywdzonego w opinii publicznej zachodzi w sytuacji, gdy istnieje realne niebezpieczeństwo pogorszenia w odbiorze społecznym ukształtowanej co do niego opinii. Poniżenie oznacza bowiem zawsze pomniejszenie lub uszczuplenie wartości innej osoby, jej upokorzenie lub zhańbienie. Słusznie wskazano w orzecznictwie, że art. 212 § 1 kk mówi nie o poniżeniu w ogóle, lecz o poniżeniu "w opinii publicznej", co oznacza, że chodzi tu nie tyle o urazę osobistych uczuć osoby pokrzywdzonej, ale o to, jak osoba pomówiona będzie postrzegana przez szeroki, nieokreślony krąg osób. Karalne jest więc takie pomówienie, które może prowadzić do upokorzenia danej osoby w opinii innych osób, spowodować, że inne osoby będą uważać pokrzywdzonego za osobę poniżoną (postanowienie SN z 14 października 2010 r., II KK 105/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1963).

93 Zarówno w orzecznictwie Sądów Polskich jaki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka podnosi się, iż swoboda wypowiedzi stanowi jeden z podstawowych fundamentów demokratycznego społeczeństwa i jeden z podstawowych warunków jego rozwoju oraz samorealizacji jednostek. Wolność wypowiedzi znajduje zastosowanie nie tylko do „informacji” i „poglądów”, które są dobrze przyjmowane lub postrzegane jako nieszkodliwe lub obojętne, lecz także do tych wypowiedzi, które są obraźliwe, szokują lub przeszkadzają. Takie są wymogi pluralizmu, tolerancji i otwartości, bez których nie ma „społeczeństwa demokratycznego”. Oczywiście wolność ta podlega wyjątkom, które jednak muszą być interpretowane wąsko, a potrzeba zastosowania jakichkolwiek ograniczeń musi zostać przekonywująco wykazana – Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27.05.2014 roku 346/0.

94 Istota przedmiotowej sprawy sprowadziła się do oceny wpisu oskarżonej pod kątem tego, czy stanowił on dozwoloną krytykę działalności oskarżycielki prywatnej, opinię na temat przebiegu spotkania z dnia 14 marca 2019 r. czy też zawierał nieprawdziwe informacje mogące poniżyć ją w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska. Ustawodawca akcentuje, że poniżenie, o jakim mowa w art. 212 kk, nie jest poniżeniem subiektywnym, lecz poniżeniem "w opinii publicznej". Tak więc nie ma znaczenia to, jak odbiera określoną wypowiedź konkretny podmiot, w szczególności zaś czy czuje się tą treścią poniżony, lecz to, czy na takie poniżenie została ona narażona w opinii publicznej. Innymi słowy, czy opinia publiczna może uznać określone sformułowania za poniżające.

95 Pamiętać przy tym należy, że „prawo do krytyki" nie może być utożsamiane z prawem do "zniesławiania", a krytyczne oceny powinny być wyrażane w odpowiedniej formie, zwłaszcza gdy nie są wyrażane w sposób spontaniczny lub w toku szybkiej wymiany słów, a w sposób zaplanowany i przemyślany. Tak bowiem, jak każdy człowiek ma prawo do wolności wyrażania opinii, tak również każdy człowiek ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, a prawo do wolności wyrażania opinii zasadnie może podlegać ograniczeniom ze względu m.in. na ochronę dobrego imienia i praw innych osób.” – Wyrok Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 17.03.2015 roku w sprawie V KK 301/14, Legalis Numer 1213101.

96 Trafnie zauważa się, iż w państwie prawa, wtedy, kiedy brak jest podstaw do wykazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cech bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo. „Bezwzględne egzekwowanie ochrony interesów jednostki, wynikającej z art. 212 § 1 kk oraz uznanie, że osoby pomawiane mają absolutne i niepodlegające ograniczeniom prawo do ochrony ze strony państwa, które reagować ma na pomówienia za pomocą prawa karnego byłoby niezasadne z punktu widzenia istoty społeczeństwa demokratycznego, w którym wolność wypowiedzi ma charakter fundamentalny” Postanowienie Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 5.06.2013 roku w sprawie III KK 387/12 Legalis Numer 692104.

97 Dogłębna lektura wpisu objętego prywatnym aktem oskarżenia nie pozwala na uznanie, iż granice dozwolonej krytyki zostały tu przekroczone, a zawarte tam sformułowania, choć może wg pokrzywdzonej krzywdzące, miały na celu poniżenie jej w opinii publicznej. Podkreślić bowiem trzeba, że wpis oskarżonej był jej opinią na temat przebiegu spotkania z oskarżycielką prywatną. Oskarżona wskazane spotkanie zapamiętała w sposób opisany we wpisie. Oskarżona była zestresowana faktem posłania dziecka do żłobka a postawa oskarżycielki posiłkowej (pozbawiona empatii) spotęgowała jej obawy i wywołała poruszenie.

98 Podkreślenia wymaga, że podstawowym zamiarem działania oskarżonej nie było zniesławienie oskarżycieli prywatnej, lecz udzielenie przestrogi innym rodzicom chcących posłać dzieci do - zdaniem oskarżonej - nieodpowiedniej placówki, tj. żłobka (...).

99 Mając powyższe względy na uwadze Sąd uniewinnił oskarżoną od stawianego jej zarzutu.

100 KARY, Środki Karne, Przepadek, Środki Kompensacyjne i

101 środki związane z poddaniem sprawcy próbie

102 Oskarżony

103 Punkt rozstrzygnięcia

104 z wyroku

105 Punkt z wyroku odnoszący się

106 do przypisanego czynu

107 Przytoczyć okoliczności

108 Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

109 Oskarżony

110 Punkt rozstrzygnięcia

111 z wyroku

112 Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

113 Przytoczyć okoliczności

114 Inne zagadnienia

115 W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,

116 a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

117 7. Koszty procesu

118 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

119 Przytoczyć okoliczności

120 Z uwagi na zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, w oparciu o art. 632 pkt 1 kpk, Sąd kosztami postępowania obciążył oskarżyciela prywatnego. Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych Sąd obciążył oskarżycielkę prywatną opłatą w wysokości 240 zł. Oskarżycielka prywatna zajmuje stanowisko dyrektora w sieci żłobków i przedszkoli, tym samym osiąga dochody umożliwiające jej pokrycie kosztów procesu.

121 Podpis

122 Sędzia Marcin Czarciński