Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2015 r., IV U 515/15

wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2015 r., IV U 515/15

Tekst

1 Sygn. akt IV U 515/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 16 listopada 2015r.

3 Sąd Rejonowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 SSR Beata Bury

7 Protokolant:

8 Magdalena Zając

9 po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015r. w Rzeszowie

10 sprawy z wniosku Z. B.

11 przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanemu przez Oddział (...) w R.

12 przy udziale

13 o jednorazowe odszkodowanie

14 na skutek odwołania Z. B.

15 od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanego przez Oddział (...) w R.

16 z dnia 13 sierpnia 2015 r. znak (...)

17 I. zmienia zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanego przez Oddział (...) w R. z dnia 13 sierpnia 2015 r. znak (...)w ten sposób, że ustala, iż zdarzenie, jakiemu uległ wnioskodawca Z. B. w dniu 6 lipca 2015r., jest wypadkiem przy pracy rolniczej,

18 II. roszczenie wnioskodawcy o jednorazowe odszkodowanie przekazuje do rozpoznania organowi rentowemu.

19 Sygn. akt IV U 515/15

Uzasadnienie

20 wyroku z dnia 16 listopada 2015 roku

21 Decyzją z dnia 13 sierpnia 2015 r. znak: (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowany przez Oddział (...) w R., na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., nr 50, poz. 291 z późn. zm. - tekst jedn.), odmówił wnioskodawcy Z. B. prawa do jednorazowego odszkodowania.

22 W uzasadnieniu powyższej decyzji podał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 w/w ustawy za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności. Wskazał, że zdarzenie z dnia 6 lipca 2015 r. nie pozostaje w związku z pracą w gospodarstwie rolnym, w związku z czym, należało odmówić skarżącemu prawa do jednorazowego odszkodowania.

23 W dniu 10 września 2015 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca Z. B., domagając się przyznania prawa do jednorazowego odszkodowania.

24 W uzasadnieniu wskazał, iż jego praca polegająca na obcinaniu żywopłotu, podczas której doznał złamania podudzia lewego, stanowiła czynności pielęgnacyjne wykonywane na terenie nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Praca ta miała związek z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, ponieważ bez niej obiekty wchodzące w jego skład mogłyby stanowić zagrożenie dla użytkowników – żywopłot rozrósł się i zaczął zagrażać bezpieczeństwu osób przebywających na terenie gospodarstwa, sąsiadów oraz uniemożliwiał dojazd do niego maszyn rolniczych. Do zdarzenia doszło na działce wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Podniósł, iż za czynności zwykłe wykonywane w jego gospodarstwie rolnym należy uznać wszelkie prace osobiste mające na celu utrzymanie należytego, niepogorszonego stanu składników tegoż gospodarstwa i ich naprawę, aby mogły służyć zgodnie z przeznaczeniem i nie stanowić niebezpieczeństwa dla rolnika i domowników oraz osób trzecich.

25 W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowany przez Oddział (...) w R. wniósł o oddalenie odwołania w całości.

26 W uzasadnieniu przedmiotowej odpowiedzi organ rentowy podał, że zdarzenie z dnia 6 lipca 2015 r., podczas którego wnioskodawca doznał urazu, nastąpiło w trakcie czynności niezwiązanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Nie może być bowiem uznane za działalność rolniczą przycinanie żywopłotu w celach pielęgnacyjnych jako nie wpisujące się w ciąg produkcji rolniczej w gospodarstwie.

27 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

28 Wnioskodawca Z. B. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z mocy ustawy od dnia 8 stycznia 1998 r. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 2,37 ha fizycznych, tj. 0,64 ha przeliczeniowego. Gospodarstwo mieści się na terenie miejscowości K. i w Ł. - składa się z dwóch części: pierwsza z nich to działka w Ł., a druga jest położona w K. (las i łąki). W Ł. na działce jest postawiony dom, obora i stodoła i tam wnioskodawca hoduje kury i króliki. Do tego jest sad z drzewami owocowymi typu jabłonie, grusze, śliwy oraz uprawa popularnych warzyw. Na terenie tej działki – przy ogrodzeniu znajduje się żywopłot. W dniu 6 lipca 2015 r., około godz. 19.00, wnioskodawca zajmował się obcinaniem tego żywopłotu. W tym celu używał drabiny. Żywopłot rozrósł się i zaczął przeszkadzać drzewom owocowym, które znajdują się na działce. Dodatkowo zachodził na drogę – przejście, przeznaczone raczej dla pieszych, choć zdarzało się, że poruszały się po nim również pojazdy, w tym ciągnik rolniczy. W trakcie czynności spadł i doznał złamania trójkostkowego podudzia prawego. Po upadku wnioskodawca udał się do lekarza – SP ZOZ w L. (zawiozła go żona), gdzie stwierdzono złamanie trójkostkowe podudzia prawego. Świadkiem zdarzenia byli: J. G. i D. S.. Obok żywopłotu biegnie droga/przejście należące do wnioskodawcy – z reguły odbywa się tam ruch pieszy, choć zdarzyło się, że sąsiad przejeżdżał przez nie ciągnikiem. Żywopłot przerośnięty uniemożliwiałby lub utrudniał to przejście lub przejazd.

29 Organ rentowy sporządził protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej. Ostatecznie zdarzenie nie zostało uznane za wypadek przy pracy rolniczej ze względu na brak związku z pracą w gospodarstwie rolnym.

30 Powyższe stwierdzenia stały się podstawą wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji

31 (dowód: akta zasiłkowe wnioskodawcy, zeznania wnioskodawcy Z. B. – k. 16)

32 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego.

33 Sąd uznał za wiarygodne zeznania wnioskodawcy Z. B., jako spójne i zgodne z w materiałem dowodowym przedstawionym przez organ rentowy.

34 Sąd zważył, co następuje:

35 Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., nr 50, poz. 291 z późn. zm. - tekst jedn.) za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności:

36 1) na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym lub

37 2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub

38 3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności, lub

39 4) w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.

40 Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie.

41 W przedmiotowej sprawie rozważenia wymaga związek podejmowanych przez wnioskodawcę Z. B. czynności z prowadzeniem działalności rolniczej.

42 Należy zauważyć, iż definicja wypadku przy pracy rolniczej jest definicją szczególną, albowiem ryzyko wypadku zostało powiązane ze specyfiką zawodu rolnika oraz działalności zarobkowej w rolnictwie, a także z innym niż w ubezpieczeniu społecznym pracowników ukształtowaniem zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Zwrot ustawowy "przy pracy rolniczej" jest tu definiowany przez czasowy, miejscowy, ale przede wszystkim funkcjonalny (celowy) związek zdarzeń z działalnością rolniczą (por. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2003 r., II UK 373/02). Przyjmuje się, iż prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oznacza prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych czynności wiążących się z jego prowadzaniem (por. wyrok SN z dnia 29 września 2005 r., I UK 16/05). Chodzi tutaj o czynności związane tak ściśle z gospodarowaniem, że bez nich gospodarstwo nie mogłoby funkcjonować prawidłowo i zgodnie z wymogami postępu (por. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 2002 r., II UKN 555/01).

43 W przedmiotowej sprawie praca wnioskodawcy Z. B. polegająca na obcinaniu żywopłotu, podczas której doznał złamania podudzia prawego, stanowiła czynności pielęgnacyjne i ochronne wykonywane na terenie nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Praca ta miała związek z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, ponieważ bez niej obiekty wchodzące w jego skład mogłyby stanowić zagrożenie dla użytkowników – żywopłot rozrósł się i zaczął zagrażać bezpieczeństwu osób przebywających na terenie gospodarstwa, sąsiadów, mógł uniemożliwiać dojazd i dojście do działki. Dodatkowo zaczął przeszkadzać we wzroście drzew owocowych. Nieuprawniony jest zatem pogląd, że jego obcinanie stanowiło jedynie czynność pielęgnacyjną, typową dla każdego gospodarstwa.

44 Zgodnie z orzeczeniami: Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 maja 1999 roku (III AUa 223/99), Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 1997 roku (III AUa 225/97) oraz Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 grudnia 1995 roku (III AUa 752/95), za czynności zwykłe wykonywane w gospodarstwie rolnym należy uznać wszelkie prace osobiste mające na celu utrzymanie należytego, niepogorszonego stanu składników tegoż gospodarstwa i ich naprawę, aby mogły służyć zgodnie z przeznaczeniem i nie stanowić niebezpieczeństwa dla rolnika i domowników. Obecnie chodzi o czynności wynikające w sposób naturalny i celowy z potrzeb danego gospodarstwa rolnego, niezbędne w konkretnej sytuacji do prowadzenia określonej działalności rolniczej (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 7 marca 1995 r., III Aur 99/95). Niewątpliwie czynności wnioskodawcy nie można uznać za niezwiązane z prowadzeniem działalności rolniczej.

45 Na marginesie wskazać należy, że decyzja organu rentowego jest lakoniczna i nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia – poza przytoczeniem przepisów prawa, co w istocie utrudniało wnioskodawcy odniesienie się do jej treści i sformułowanie zarzutów. Dopiero bowiem w odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał na motywy zaskarżonej decyzji, czyniąc to jednak nadal w sposób oszczędny i mało konkretny.

46 Z tych względów, na podstawie art. 477¹⁴ § 2 KPC, należało zmienić zaskarżoną decyzję, a roszczenie o jednorazowe odszkodowanie przekazać organowi rentowemu celem dalszego procedowania.