Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2016 r., IV U 538/16

wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2016 r., IV U 538/16

Tekst

1 Sygn. akt IV U 538/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 01 grudnia 2016 roku

3 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

4 Przewodniczący: SSR Joanna Król-Szymielewicz

5 Protokolant: Katarzyna Bakalarczyk-Kielak

6 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2016 roku we W.

7 sprawy z odwołania ubezpieczonej M. D.

8 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

9 z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr (...)

10 o zasiłek pogrzebowy

11 I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr (...) w ten sposób, że uwzględnia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 roku J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 złotych, wykazanych w fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 roku;

12 II. zalicza koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

13 Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., odmówił M. D. uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r.

14 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z dokumentacji posiadanej przez organ rentowy wynika, że M. D. złożyła roszczenie o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D.. Poniesione koszty pogrzebu udokumentowała rachunkami na łączną kwotę 4.000,00 zł.

15 W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Inspektorat ZUS uwzględnił poniesione przez M. D. koszty pogrzebu na łączną kwotę 3.800,00 zł. Nie zostały natomiast uwzględnione koszty zakupu jednego wieńca w kwocie 200,00 zł.

16 Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względu na zwyczaj. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunku na kilka wieńców lub wiązanek, Inspektorat zalicza jedynie koszy poniesione na zakup jednego wieńca i jednej wiązanki.

17 W dniu 28 lipca 2016 r. wnioskodawczyni M. D. złożyła odwołanie od ww. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we R. z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...).

18 W uzasadnieniu odwołania wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem prawnym, bowiem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach, wydatki poniesione na pogrzeb winny być udokumentowane i nie mogą przekroczyć kwoty określonej w art. 80, tj. kwoty 4000 zł. Zwróciła uwagę, że przepis nie przewiduje obniżenia zasiłku z uwagi na nadmierne czy nieuzasadnione koszty, wskazuje jedynie, iż koszty poniesione w związku z pogrzebem osoby ubezpieczonej winny być udokumentowane rachunkami i fakturami.

19 Podała, że koszty pogrzebu udokumentowane fakturami nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz (...) z dnia 20 czerwca 2016 r. wyniosły łącznie 4.000,00 zł, a zatem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ww. ustawy powinna otrzymać kwotę 4.000,00 zł a nie jak wskazuje ZUS, 3.800,00 zł.

20 W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie.

21 W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 23 czerwca 2016r. wnioskodawczyni wystąpiła z roszczeniem o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D.. Do wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego wnioskodawczyni dołączyła dwie faktury VAT wystawione przez Zakład Usług (...) w P.. Kolejno zwrócił uwagę, że na ww. fakturze z (...) widnieją m.in. pozycje dotyczące wieńca z żywej margaretki na kwotę 200 zł i wieńca z goździka, również na kwotę 200 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił i zwrócił w ramach zasiłku pogrzebowego koszt tylko jednego wieńca, co jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił zasiłek pogrzebowy w wysokości 3.800,00 zł.

22 Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względów zwyczajowych. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunków za kilka wieńców lub wiązanek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnia i wypłaca jedynie koszt zakupu jednego wieńca lub jednej wiązanki.

23 W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał do wodowy, Sąd ustalił następujący stan faktyczny :

24 W dniu 17 czerwca 2016 r. zmarła J. D..

25 Wnioskodawczyni M. D. była bratanicą zmarłej. J. D., oprócz wnioskodawczyni, nie miała innych bliskich krewnych, którzy zajęliby się zorganizowaniem jej pogrzebu.

26 W pogrzebie uczestniczyła również dalsza krewna zmarłej – jej kuzynka A. D.. Ponieważ kuzynka zmarłej A. D. jest w podeszłym wieku, a dodatkowo ma problemy z poruszaniem się, organizacją pochówku zajęła się wnioskodawczyni M. D..

27 Wnioskodawczyni zapłaciła za następujące usługi następujące kwoty:

28 - wieniec z żywej margaretki – 200 zł,

29 - wieniec z goździka żywy – 200, 00 zł,

30 - wiązanka – 86,40 zł,

31 - dębowa trumna – 1.700,00 zł,

32 - wykopanie grobu i zasypanie grobu – 432,00 zł,

33 - obsługa pogrzebu kondukt – 648,00 zł,

34 - dostawa trumny – przewóz zwłok – 143, 64 zł,

35 - nekrologii – 48, 88 zł.

36 Za w/w usługi (...) Sp. z o.o. w P. wystawiła fakturę VAT o numerze (...) na kwotę 3.458, 92 zł.

37 Wnioskodawczyni poniosła także koszt opłat za utrzymanie i konserwację cmentarza – 106, 92 zł, opłatę za trumnę – 185, 76 zł oraz czynności formalno – prawne związane z obsługą administracyjną pogrzebu.

38 Za powyższe Zakład Usług (...) Sp. z o.o. wystawił fakturę o numerze (...) na kwotę 541, 08 zł.

39 Razem koszty z obu Faktur VAT wyniosły 4.000 zł.

40 W trakcie uroczystości pogrzebu wnioskodawczyni złożyła na grobie dwa wieńce – jeden od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynki zmarłej, A. D..

41 W dniu 23 czerwca 2016 r. wnioskodawczyni złożyła do organu rentowego wniosek o wypłacenie zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D..

42 Do wniosku załączyła w/w faktury VAT.

43 Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., odmówił M. D. uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r.

44 Dowód: - dokumentacja w aktach organu rentowego ,

45 - faktura VAT nr (...) k.4,

46 - faktura VAT nr (...) k. 5,

47 - przesłuchanie wnioskodawczyni k. 20 .

48 Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu faktycznego, Sąd zważył, co następuje:

49 Odwołanie jako uzasadnione podlegało uwzględnieniu w całości.

50 W niniejszym postępowaniu M. D. domagała się uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazanych w fakturze Nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r.

51 Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym przede wszystkim na dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, w tym fakturach VAT złożonych przez wnioskodawczynię.

52 Sąd przeprowadził także dowód z przesłuchania wnioskodawczyni.

53 Bezspornym w rozpoznawanej sprawie był fakt, że M. D. jest osobą uprawnioną do domagania się przyznania jej zasiłku pogrzebowego uwzględniającego poniesione przez nią koszty pogrzebu po zmarłej w dniu 17.06.2016r. J. D.. Organ rentowy nie kwestionował uprawnień wnioskodawczyni co do zasady.

54 Natomiast kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organ rentowy powinien uwzględnić i zaliczyć w ramach zasiłku pogrzebowego koszt jednego wieńca na kwotę opiewającą 200 zł, czy koszty dwóch wieńców zakupionych po 200 zł każdy – jak domagała się tego wnioskodawczyni.

55 Organ rentowy argumentował, że koszty ceremonii pogrzebowej po stronie wnioskodawczyni były nadmierne.

56 Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016. 887) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:

57 1) ubezpieczonego;

58 2) osoby pobierającej emeryturę lub rentę;

59 3) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania;

60 4) członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.

61 Zgodnie z art. 78 ust. 1 w/w ustawy, zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.

62 Najwyższą możliwą kwotę zasiłku pogrzebowego (przysługującą automatycznie członkom rodziny) określa art. 80 cyt. ustawy. Ustawodawca zastosował formułę świadczenia przysługującego w oznaczonej, ryczałtowej kwocie, która wynosi 4.000,00 zł.

63 Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu rentowego pozostaje nieuzasadniona.

64 Przedstawione przez wnioskodawcę koszty poniesione w związku z pogrzebem zmarłej J. D. mieściły się w zakresie kosztów pogrzebu i obejmowały, zdaniem Sądu wydatki odpowiadające zwyczajom, jakie panowały w środowisku zmarłej.

65 Wbrew stanowisku organu rentowego, Sąd jest zdania, że zakup dwóch wieńców przez wnioskodawczynię na grób zmarłej nie jest nadmiernym wydatkiem i nie przekracza przeciętnej miary przyjętej ogólnie w społeczeństwie. Zasadnym jest uwzględnienie w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu - kosztów dwóch wieńców pogrzebowych, bowiem wskazane wydatki w świetle okoliczności niniejszej sprawy okazały się celowe. W trakcie przesłuchania M. D. wyjaśniła, że podjęła decyzję o zakupie dwóch wieńców pogrzebowych, ponieważ jeden złożyła na grobie J. D. od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynki A. D., która jest osobą w podeszłym wieku, a przy tym ma problemy z poruszaniem się i sama miałaby problem z zamówieniem i zakupieniem wieńca.

66 W niniejszych rozważaniach należało uwzględnić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10), w którym wskazano, że obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych (jak przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu i in.), jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobku (w granicach kosztów przeciętnych, jeżeli nawet koszty rzeczywiste były znaczne, np. z uwagi na materiał lub wystrój nagrobku, wyższe), wydatki na wieńce i kwiaty, koszty zakupu odzieży żałobnej i in.

67 Posługując się pojęciem „koszty pogrzebu” trzeba opowiedzieć się za jego szerokim rozumieniem wykraczającym poza koszty związane wyłącznie z pochówkiem (uzasadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10, opubl. LEX nr 687004).

68 Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że koszty poniesione przez wnioskodawczynię nie stanowiły nadmiernych kosztów ceremonii pogrzebowej.

69 W punkcie I – wszym sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 477¹⁴ k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr (...) w ten sposób, że uwzględnił w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r. J. D. koszty poniesione na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazane na fakturze nr (...) z dnia 20 czerwca 2016 r.

70 W punkcie II - gim sentencji wyroku Sąd zaliczył koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno wnioskodawczyni, jak i organ rentowy są zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia na mocy art. 94 i art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

71 Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.