Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., VII U 408/15

wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., VII U 408/15

Tekst

1 Sygn. akt VII U 408/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 31 stycznia 2017 r.

3 Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy

4 i Ubezpieczeń Społecznych

5 w składzie:

6 Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek

7 Protokolant: Monika Bąk-Rokicka

8 po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. w Warszawie

9 sprawy K. K.

10 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

11 o świadczenie przedemerytalne

12 na skutek odwołania K. K.

13 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

14 z dnia 30 stycznia 2015 r. znak: (...)

15 - oddala odwołanie.

16 Sygn. akt VII U 408/15

Uzasadnienie

17 W dniu 16 lutego 2015 r. (data prezentaty w ZUS) K. K. złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 30 stycznia 2015 r. znak: (...). W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wyjaśnił, że nie zgadza się ze skarżoną decyzją, gdyż organ rentowy zaliczając lata pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym uwzględnił okres od 10 listopada 1982 r.

18 do 3 maja 1985 r. Natomiast z wyliczeń odwołującego wynika, że pracę

19 w gospodarstwie rolnym wykonywał m. in. w okresie od 10 listopada 1981 r.

20 do 3 maja 1985 r., a więc o rok dłużej.

21 W odpowiedzi na odwołanie z dnia 16 marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania K. K. na podstawie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.

22 Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że rozpatrzył wniosek odwołującego z dnia 23 września 2014 r. zgodnie z przepisami ustawy z dnia

23 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 170)

24 i stwierdził, że nie spełnia on wymogów do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, gdyż jego ogólny staż pracy wynosi 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy wyjaśnił również, że do stażu pracy – jako okres nieskładkowy – zaliczono okres pobierania renty chorobowej od 10 listopada 1981 r. do 9 listopada 1982 r.,

25 który pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym, wskazanym przez odwołującego od 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r. W tych okolicznościach

26 w ocenie organu rentowego odwołanie jest bezzasadne.

27 Na rozprawie dnia 11 lutego 2016 r. działający w imieniu odwołującego pełnomocnik sprecyzował, że nie kwestionuje okresów wskazanych przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, lecz sposób ich zsumowania (nagranie rozprawy z 11.02.2016 r. k. 91 a.s.).

28 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

29 W dniu 23 września 2014 r. K. K. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku ubezpieczony załączył informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych wraz z załącznikami (wniosek z 23.09.2014 r. wraz

30 z załącznikami k. 1-23 a.r. tom III).

31 Po rozpoznaniu wniosku K. K. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. decyzją z dnia 24 października 2014 r. odmówił mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że odwołujący wykazał posiadanie stażu pracy w wymiarze 32 lat, 5 miesięcy

32 i 6 dni (decyzja ZUS z 24.10.2014 r. k. 41 a.r. tom III).

33 Odwołujący w dniu 19 listopada 2014 r. zwrócił się z ponownym wnioskiem

34 u przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Do wniosku załączył dodatkowe dokumenty na potwierdzenie stażu pracy (wniosek z 19.11.2014 r. z załącznikami

35 k. 43-47, 54 a.r. tom III).

36 Po ponownym rozpoznaniu wniosku K. K. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wydał w dniu 30 stycznia 2014 r. skarżoną decyzję znak: (...) na mocy której ponownie odmówił przyznania mu świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił, że ustalił łączny staż pracy odwołującego w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni. Ponadto wskazał, że uwzględnił okresy pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców:

37 - od 3 marca 1974 r. do 26 kwietnia 1978 r.,

38 - od 15 kwietnia 1980 r. do 21 stycznia 1981 r.,

39 - od 10 listopada 1982 r. do 3 maja 1985 r.

40 (skarżona decyzja ZUS z 30.01.2014 r. k. 60 a.r. tom III).

41 K. K. odwołał się od powyższej decyzji organu rentowego do tutejszego Sądu, inicjując tym samym niniejsze postępowanie (odwołanie k. 2 a.s.).

42 Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w celu ustalenia czy organ rentowy dokonał prawidłowego (z matematycznego punktu widzenia) wyliczenia stażu pracy ubezpieczonego, w tym okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających, biorąc pod uwagę okresy wskazane w treści odpowiedzi na odwołanie (postanowienie z 25.02.2016 r. k. 92 a.s.).

43 W opinii z dnia 5 sierpnia 2016 r. biegły sądowy z zakresu rachunkowości P. B. dokonał obliczenia okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających K. K. i wskazał, że posiada on:

44 1) 330 lat, 2 miesiące i 21 dni okresów składkowych, na które składają się okresy zatrudnienia:

45 27.04.1978 r. – 14.04.1980 r.

46 Zasadnicza Służba Wojskowa

47 1 rok, 11 miesięcy i 18 dni

48 22.01.1981 r. – 10.11.1981 r.

49 Miejskie Przedsiębiorstwo (...) w W.

50 9 miesięcy i 20 dni

51 20.05.1985 r. – 15.07.1985 r.

52 Okręgowy Urząd (...)

53 1 miesiąc i 27 dni

54 23.07.1985 r. – 31.07.1986 r.

55 (...) Fabryka (...)

56 1 rok i 9 dni

57 03.09.1986 r. – 28.02.2014 r.

58 Poczta Polska S.A.

59 27 lat, 5 miesięcy i 26 dni

60 2) 22 miesiące i 21 dni okresów nieskładkowych, na które składają się okresy:

61 11.11.1981 r. – 09.11.1982 r.

62 Renta chorobowa

63 11 miesięcy i 29 dni

64 12.12.1994 r. – 18.12.1994 r.

65 Zasiłek chorobowy

66 7 dni

67 25.01.1996 r. – 01.02.1996 r.

68 Zasiłek chorobowy

69 8 dni

70 31.08.2000 r. – 05.09.2000 r.

71 Zasiłek chorobowy

72 6 dni

73 19.05.2004 r. – 15.09.2004 r.

74 Zasiłek chorobowy

75 3 miesiące i 28 dni

76 25.01.2006 r. – 29.01.2006 r.

77 Zasiłek chorobowy

78 5 dni

79 06.06-2006 r. – 27.06.2006 r.

80 Zasiłek chorobowy

81 22 dni

82 03.02.2007 r. – 11.02.2007 r.

83 Zasiłek chorobowy

84 9 dni

85 10.01.2008 r. – 19.01.2008 r.

86 Zasiłek chorobowy

87 10 dni

88 24.10.2008 r. – 02.11.2008 r.

89 Zasiłek chorobowy

90 10 dni

91 02.04.2009 r. – 07.04.2009 r.

92 Zasiłek chorobowy

93 6 dni

94 04.01.2010 r. – 31.01.2010 r.

95 Zasiłek chorobowy

96 28 dni

97 14.09.2010 r. – 21.09.2010 r.

98 Zasiłek chorobowy

99 8 dni

100 03.01.2011 r. – 11.01.2011 r.

101 Zasiłek chorobowy

102 9 dni

103 11.06.2011 r. – 18.06.2011 r.

104 Zasiłek chorobowy

105 8 dni

106 18.09.2012 r. – 26.09.2012 r.

107 Zasiłek chorobowy

108 9 dni

109 09.07.2013 r. – 25.09.2013 r.

110 Zasiłek chorobowy

111 2 miesiące i 18 dni

112 08.11.2013 r. – 31.01.2014 r.

113 Zasiłek chorobowy

114 2 miesiące i 23 dni

115 01.02.2014 r. – 18.02.2014 r.

116 Zasiłek chorobowy

117 18 dni

118 3) 77 lat, 4 miesiące i 26 dni okresów uzupełniających, na które składają się okresy pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców:

119 03.03.1974 r. – 26.04.1978 r.

120 4 lata, 1 miesiąc i 25 dni

121 15.04.1980 r. – 21.01.1981 r.

122 9 miesięcy i 7 dni

123 10.11.1982 r. – 03.05.1985 r.

124 2 lata, 5 miesięcy i 24 dni

125 (opinia biegłego z zakresu rachunkowości k. 105-122 a.s., świadectwa pracy k.21-27 a.r., zaświadczenie z KRUS k. 54 a.r. tom III, zestawienie zasiłków chorobowych

126 k. 19 a.r. tom II).

127 Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonego

128 w toku postępowania materiału dowodowego obejmującego dowody z dokumentów załączonych do akt rentowych oraz opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu rachunkowości. Materiał dowodowy był w ocenie Sądu spójny i przejrzysty, pozwalający na poczynienie ustaleń istotnych z perspektywy zaistniałego w sprawie sporu. Nadto dokumenty przedłożone przez odwołującego w trakcie procesu stanowiły kopie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych i w tym zakresie należało dać im wiarę.

129 W szczególności Sąd podzielił wnioski biegłego sądowego P. B., gdyż ich sformułowanie zostało poprzedzone rzetelną i dokładną analizą historii zatrudnienia odwołującego, ustalonej na podstawie świadectw pracy, informacji

130 o zasiłkach chorobowych oraz pozostałych dokumentów zawierających informacje

131 o okresach zaliczonych do stażu pracy. Sposób sporządzenia opinii przez biegłego

132 co do zasady nie budził wątpliwości – biegły szczegółowo i rzetelnie odniósł się do tezy dowodowej Sądu.

133 Zastrzeżenia do opinii złożył pełnomocnik odwołującego (k. 140-141 a.s.), podnosząc, że biegły dokonał wyliczenia stażu pracy w sposób błędny i jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu rachunkowości, w której biegły dokona obliczenia okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających poprzez obliczenie łącznej sumy dni tych okresów

134 i przeliczenie sumy dnia na lata i miesiące przy konsekwentnym przyjęciu, że miesiąc stanowi zawsze i tylko 30 dni a rok 12 tak rozumianych miesięcy. Sąd nie podzielił jednak zastrzeżeń pełnomocnika odwołującego co do prawidłowości wyliczeń przeprowadzonych przez biegłego i oddalił wniosek o dopuszczenie dodatkowego dowodu z opinii uzupełniającej, gdyż wnioskowany sposób przeliczenia stażu pracy

135 nie odpowiada regulacji zawartej w § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

136 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237 poz. 1412), a ponadto opinia główna biegłego zawiera wystarczające wyjaśnienia spornej kwestii wymiaru stażu pracy odwołującego.

137 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

138 Odwołanie K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z dnia 30 stycznia 2015 r. znak: (...) było niezasadne i podlegało oddaleniu.

139 Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii spełnienia przez odwołującego przesłanek uprawniających go do nabycia prawa do świadczenia emerytalnego

140 na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 170 ze zm.). Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy zawiera katalog osób uprawnionych do otrzymania omawianego świadczenia pod warunkiem spełnienia wskazanych wymogów. I tak, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, prawo

141 do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż

142 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat

143 dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

144 Ponadto zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

145 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

146 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

147 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

148 Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy skarżonej decyzji odmówił przyznania odwołującemu prawa do wnioskowanego świadczenia wskazując, iż posiada staż pracy w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni, a więc niższym niż przewidziany w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Ze stanowiskiem organu rentowego nie zgodził się odwołujący, który w pierwszej kolejności zakwestionował nieuwzględnienie przez ZUS okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców

149 od 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r. (wskazując, że organ rentowy uwzględnił okres liczony od 10 listopada 1982 r., a więc rok później). W toku postępowania okoliczność powyższa również stała się bezsporna – organ rentowy wyjaśnił,

150 że okres od 11 listopada 1981 r. do 9 listopada 1982 r., który pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym wskazanym przez odwołującego od 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r., został zaliczony do stażu pracy jako okres nieskładkowy. Odwołujący zaś za pośrednictwem działającego w jego imieniu od 21 lipca 2015 r. profesjonalnego pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 40 a.s.) dokonał modyfikacji swojego stanowiska w sprawie – nie zgłaszał uwag co do poprawności zaliczenia pierwotnie spornego okresu, lecz zakwestionował ogólną prawidłowość obliczenia łącznego stażu pracy przez organ rentowy. Stąd też przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób prawidłowy obliczył łączny staż pracy K. K. i czy wymiar ten w rzeczywistości nie wynosi co najmniej 40 lat w myśl art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.

151 W celu zweryfikowania obliczeń dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zsumowania okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających i mając na względzie obrachunkowy charakter tych ustaleń Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. W opinii z dnia 5 sierpnia 2016 r. biegły P. B. przedstawił obliczenia poszczególnych okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających odwołującego z wyróżnieniem czasu trwania tych okresów z ujęciem lat, miesięcy i dni odpowiadających danemu przedziałowi czasowemu. Z wyliczeń dokonanych przez biegłego wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych obliczył tak poszczególne rodzaje okresów, jak i łączny staż pracy odwołującego w sposób prawidłowy – wyliczenia dokonane przez biegłego były tożsame z ustaleniami organu rentowego prezentowanymi w skarżonej decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. Na tej podstawie Sąd przyjął, że organ rentowy poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie obliczenia łącznego wymiaru stażu pracy K. K., a wymiar 39 lat, 10 miesięcy i 8 dni stanowi odzwierciedlenie faktycznej sumy okresów składkowych, nieskładkowych

152 i uzupełniających, jakimi odwołujący się legitymuje.

153 Sąd miał na uwadze zastrzeżenia do opinii podniesione przez pełnomocnika odwołującego. Pełnomocnik odwołującego wskazywał, że biegły powielił błąd organu rentowego polegający na przyjęciu „potocznego” rozumienia miesięcy i lat kalendarzowych w sposób odbiegający od rozumienia tych terminów

154 w § 31 rozporządzenia z dnia 11 października 2011 r., jednakże nie wyjaśnił na czym owe „potoczne” rozumienie rzekomo zastosowane przez biegłego miałoby polegać. Uzasadnienie stanowiska pełnomocnika odwołującego w tym zakresie, zaprezentowane w piśmie procesowym z dnia 5 września 2016 r. jest niezrozumiałe i w ocenie Sądu świadczy o błędnej interpretacji reguł obliczania okresów wyrażonych

155 w § 31 ww. rozporządzenia. Fakt ten budzi zdziwienie o tyle, że uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2006 r. (I UK 286/05), na który to wyrok pełnomocnik odwołującego powołał się we wspomnianym wyżej piśmie, zawiera stosunkowo jasne omówienie zasad obliczania okresu składkowego i nieskładkowego określonych w tym przepisie. Zgodnie z treścią tego uzasadnienia tego wyroku „przepis ten (§ 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r.) wskazuje więc dwa sposoby obliczania okresów zatrudnienia (okresów składkowych i nieskładkowych) mających istotny wpływ na powstanie prawa do świadczeń oraz ich wysokość. Pierwszy z nich, nakazuje przeliczenie okresów zatrudnienia na lata, miesiące i dni (zdanie pierwsze) oraz obliczenie dni z niepełnych miesięcy zatrudnienia (zdanie drugie). Tego sposobu dotyczy reguła zamiany pełnych 12 miesięcy za rok, oraz dni na miesiące - ,,przyjmując 30 dni kalendarzowych za miesiąc". Przez okresy ,,niepełnych miesięcy zatrudnienia" należy rozumieć te miesiące, w których zatrudnienie trwało krócej niż miesiąc kalendarzowy, czyli wówczas, jeśli nie było wykonywane przez wszystkie dni konkretnego miesiąca, w szczególności, gdy rozpoczęło się po pierwszym dniu miesiąca, względnie zakończyło się przed ostatnim jego dniem”. Oznacza to, że dokonując konwersji zapisu danego okresu ujętego w datach początkowej i końcowej

156 (tj. od dnia … do dnia …) na zapis obrazujący wymiar danego okresu (ujęty w latach, miesiącach i dniach) w pierwszej kolejności należy ustalić ile lat, miesięcy i dni pomiędzy datami początkową a końcową okres ten zawiera, przy czym w dniach wyraża się jedynie okresy niepełnych miesięcy. Nie sposób więc podzielić stanowiska strony odwołującej, według którego np. miesiąc sierpień to w rozumieniu

157 § 31 ww. rozporządzenia jeden miesiąc i jeden dzień, a miesiąc luty to nie pełny miesiąc, lecz 28 dni. Sformułowane na tle tego przepisu założenie, zgodnie z którym miesiąc ma 30 dni dotyczy bowiem jedynie przeliczenia wymiaru dni, w których są wyrażone niepełne miesiące. Oznacza to, że np. w przypadku, gdy okres miał swój początek dnia 12 kwietnia 2000 r., a zakończył się dnia 27 maja 2000 r., to wówczas sposób obliczenia tego okresu będzie następujący: 19 dni (od 12 do 30 kwietnia)

158 + 27 dni (od 1 do 27 maja) = 46 dni. Ponieważ § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. nakazuje zaliczyć każde 30 dni jako jeden miesiąc, to w wyniku powyższego obliczenia otrzymamy okres o wymiarze 1 miesiąca i 16 dni. Odnosząc powyższy przykład do np. jednego z ustalonych przez organ rentowy okresu uzupełniającego (okresu pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców) – okresu

159 od 10 listopada 1982 r. do 3 maja 1985 r. – należy stwierdzić, że okres ten wynosi

160 2 lata, 5 miesięcy i 24 dni, gdyż w okresie tym mieszczą się 2 pełne lata

161 (rok 1983 i rok 1984), 5 pełnych miesięcy (od grudnia do kwietnia) oraz łącznie 24 dni (od 10 do 30 listopada – 21 dni, od 1 do 3 maja – 3 dni, gdyż początkowe i końcowe dni terminów również ulegają zaliczeniu).

162 Podsumowując, Sąd nie podzielił argumentacji strony odwołującej co do rzekomo błędnego sposobu obliczania okresów składkowych i nieskładkowych zastosowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, a sugerowaną przez pełnomocnika odwołującego interpretację zasad obliczania tych okresów wyrażoną w § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. uznał za nietrafną i nie znajdującą oparcia w jednoznacznej treści ww. przepisu.

163 Z tych też względów Sąd nie mógł przychylić się do wniosku pełnomocnika

164 o dopuszczenie opinii uzupełniającej biegłego z zakresu rachunkowości w celu przeliczenia stażu pracy odwołującego w proponowany przez niego sposób,

165 gdyż sposób ten nie jest zgodny z treścią § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. Mając z kolei na uwadze, że strona odwołująca nie podnosiła wobec skarżonej decyzji organu rentowego żadnych innych zarzutów prócz nieprawidłowości w obliczeniu wymiaru stażu pracy odwołującego, który został uznany za niezasadny, należało

166 w konsekwencji stwierdzić, że decyzja ta jest prawidłowa i zgodna z prawem.

167 Wobec powyższego Sąd uznał odwołanie K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z dnia 30 stycznia 2015 r. znak: (...) za niezasadne i jako takie podlegające oddaleniu, o czym orzekł na podstawie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.

168 Zarządzenie: (...)

169 (...)