Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2017 r., VII U 211/17

wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2017 r., VII U 211/17

Tekst

1 Sygn. akt VII U 211/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 4 sierpnia 2017 r.

3 Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy

4 i Ubezpieczeń Społecznych

5 w składzie:

6 Przewodniczący: SSO Włodzimierz Czechowicz

7 Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska

8 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 r. w Warszawie

9 sprawy G. J.

10 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

11 o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową

12 na skutek odwołania G. J.

13 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

14 z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: (...)

15 1. zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej G. J. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową od dnia 1 lipca 2016 r. na stałe.

16 2. nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Uzasadnienie

17 Decyzją z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. odmówił G. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową ( decyzja z dnia 10 stycznia 2017r., k. 19 a.r., tom IV).

18 G. J. w dniu 1 lutego 2017 r. złożyła za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołująca wskazała, iż decyzja oparta na orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 28 grudnia 2016 r. nie uwzględnia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr: (...), stwierdzającej chorobę zawodową w postaci przewlekłego schorzenie układu ruchu, powstałego w wyniku wykonywania pracy zawodowej. Odwołująca zaakcentowała, że postępująca choroba uniemożliwia jej wykonywanie pracy zawodowej. Wobec tego odwołująca wniosła o zmianę decyzji poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia ( odwołanie, k. 2 a.s.).

19 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 22 lutego 2017 r., wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że w toku postępowania odwołująca została skierowana na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 28 grudnia 2016 r. uznała, że odwołująca się jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy od 19 maja 2015 r., przy czym niezdolność ta nie pozostaje w związku z chorobą zawodową. Na tej podstawie decyzją z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: (...), organ rentowy odmówił odwołującej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (odpowiedź na odwołanie, k. 4 a.s.).

20 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

21 Odwołująca G. J. w dniu 11 lipca 2016 r. złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową ( wniosek, k.1-3 a.r., tom IV).

22 W toku postępowania odwołująca została skierowana na badanie przez Lekarza Orzecznika ZUS, który orzeczeniem wydanym w dniu 21 października 2016 r. uznał, że odwołująca jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy od 19 lutego 2015 r. Jednocześnie wskazał, że całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z chorobą zawodową. W związku z wniesieniem przez odwołującą sprzeciwu od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, sprawa została skierowana do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia

23 28 grudnia 2016 r. stwierdziła, że G. J. jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy od 19 lutego 2015 r., jednak niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z chorobą zawodową (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS., k.12 a.r., tom IV, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS, k.18 a.r., tom IV).

24 W oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS organ rentowy wydał dnia 10 stycznia 2017 r. decyzję, znak: (...), mocą której odmówił G. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że odwołująca nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 6 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, bowiem orzeczona u niej niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z choroba zawodową ( decyzja z dnia 10 stycznia 2017r., k. 19 a.r., tom IV).

25 W związku z niekorzystną decyzją organu rentowego G. J. złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego, inicjując tym samym niniejsze postępowanie (odwołanie,

26 k. 2 a.s.).

27 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r. dopuścił dowód z opinii biegłego ortopedy celem ustalenia, czy odwołująca jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej od dnia 19 lutego 2015 r. w związku z chorobą zawodową ( postanowienie, k.7 a.s.).

28 W opinii z dnia 26 kwietnia 2017 r. biegły specjalista ortopeda traumatolog M. G. rozpoznał u odwołującej: dyskopatię kręgosłupa, niedowład czterokończynowy oraz chorobę zawodową w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego. Biegły wskazał, że analiza przedstawionej dokumentacji, zebrany wywiad oraz przeprowadzone badanie pozwalają stwierdzić, że nie występuje i nie występowała całkowita niezdolność do pracy z powodu choroby zawodowej. Zdaniem biegłego, występujące u odwołującej ograniczenie ruchu barku prawego z zachowaną funkcją chwytną powoduje jedynie częściową niezdolność do pracy z powodu choroby zawodowej ( opinia biegłego ortopedy z dnia 26 kwietnia 2017 r., k.13-14 a.s.).

29 W piśmie procesowym z dnia 25 maja 2017 r. organ rentowy zgłosił zastrzeżenia do powyższej opinii i wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu ortopedii. Do pisma dołączono opinię lekarską Przewodniczącej Komisji Lekarskich ZUS lek. med. A. C., która wskazała, że nie zgadza się z opinią biegłego w zakresie istnienia częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. W jej ocenie, biorąc pod uwagę datę wydania decyzji o chorobie zawodowej, obecne schorzenia odwołującej nie uzasadniają orzeczenia niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (pismo procesowe 25 maja 2017 r. wraz z opinią lekarską, k.22-23 a.s.).

30 W opinii uzupełniającej z dnia 30 maja 2017 r. biegły M. G. wskazał, że podtrzymuje wcześniejszą opinię w całości. Zaznaczył, że dolegliwości bólowe barku prawego występowały u odwołującej 25 lat wcześniej. Wykonane badania RTG i USG wykazały objawy stanu zapalnego stawu obojczykowo-barkowego i cieśni podbarkowej. Powyższe koreluje ze stwierdzonym w czasie badania w Sądzie dnia 26 kwietnia 2017 r. znacznym ograniczeniem zakresu ruchu. Ograniczenie zakresu ruchu świadczy o utrzymujących się objawach przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego, natomiast stopień tej dysfunkcji o częściowej niezdolności do pracy. W ocenie biegłego odwołująca może wykonywać pracę, ale w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wskazał, że opisane w badaniu MR zmiany dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego nie powodowałyby takiego ograniczenia zakresu ruchu i takich dolegliwości, które są charakterystyczne dla barku. Dodał, że polieuropatia mogłaby powodować i powoduje osłabienie siły mięśniowej, ale nie ograniczenie zakresu ruchu, a nadto nie powoduje zespołu stanu zapalnego w obrębie przestrzeni podbarkowej. Podsumowując podkreślił, że stwierdzone u odwołującej objawy są spowodowane zapaleniem okołostawowym barku prawego, a stopień ograniczenia ruchomości powoduje częściową niezdolność do pracy (opinia uzupełniająca, k.30 a.s).

31 W piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2017 r. organ rentowy wskazał, że nie zgadza się z powyższą opinią biegłego. W dołączonej do pisma opinii lekarskiej lek. med. J.

32 M. wskazała, iż nie można stwierdzić, że odwołująca w znaczącym stopniu utraciła zdolność do pracy z powodu choroby zawodowej, gdyż dopracowała ona do wieku emerytalnego, a nawet dłużej ( pismo procesowe organu rentowego z dnia 24 lipca 2017 r. wraz z opinią lekarską, k. 38-39 a.s.).

33 Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 r. Sąd oddalił wnioski organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych ( postanowienia z dnia 4 sierpnia 2017r., k.41 a.s.).

34 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach rentowych odwołującej, a także w oparciu o dowód z opinii biegłego ortopedy traumatologa M. G.. Zdaniem Sądu powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy.

35 Sąd jako materiał kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy uznał opinie powołanego w sprawie biegłego sądowego, albowiem dowód ten pozwolił na dokładne określenie zakresu dysfunkcji jakie występują w stanie zdrowia odwołującej. Uzyskane w ten sposób wiadomości specjalne Sąd uwzględnił w całości, ponieważ opinie te wydane zostały w oparciu o obiektywne wyniki badań G. J..

36 Przy tym Sąd zważył, że wprawdzie organ rentowy w pismach procesowych z dnia 25 maja 2017 r. i 24 lipca 2017 r. zgłosił zastrzeżenia do opinii biegłego, to jednak w ocenie Sądu podniesione zarzuty nie były uzasadnione i nie dawały podstaw do powołania w sprawie innych biegłych ww. specjalności. W ocenie Sądu opinie powołanego biegłego dokładnie diagnozują stan zdrowia odwołującej, a zgłoszone zastrzeżenia przez Członków Komisji Lekarskiej ZUS będących lekarzami o innej specjalności medycznej niż biegły z zakresu ortopedii stanowiły de facto nieuzasadnioną polemikę z wnioskami wynikającymi z opinii biegłego. Dlatego zastrzeżenia zgłoszone przez organ rentowy nie zasługiwały na uwzględnienie.

37 W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.

38 Sąd Okręgowy zważył co następuje:

39 Odwołanie G. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: (...) jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

40 Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1242 ze zm.) z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy - dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

41 Według przepisu art. 17 ust. 1 ww. ustawy, przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

42 W myśl art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1383, dalej: ustawa emerytalna) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub nie później niż 18 miesięcy od ich ustania.

43 Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

44 Definicja ustawowej niezdolności do pracy zawarta jest z kolei w art. 12 ust. 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. W ustępach 2 i 3 cytowanego przepisu jest natomiast mowa o różnicy między niezdolnością do pracy całkowitą oraz częściową. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 13 ustawy emerytalnej).

45 Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej osobie, która spełniła warunki do przyznania renty z tytułu choroby zawodowej, przysługuje renta stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała, bądź renta okresowa - jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa, przy czym renta okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji organu rentowy.

46 W judykaturze panuje przeważający pogląd, że niezdolność do pracy wskutek choroby zawodowej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (poprzednio art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych) zachodzi wówczas, gdy choroba zawodowa jest istotną przyczyną częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, co oznacza, że bez wynikającego z niej uszczerbku na zdrowiu niezdolność do pracy nie wystąpiłaby (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2008 r. I UK 147/08, Legalis). Niezdolność do pracy wskutek choroby zawodowej nie jest także ograniczona tylko do osób czynnych zawodowo. Już z treści ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynika możliwość zbiegu emerytury z rentą z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Zasady zbiegu prawa do świadczenia rentowego z ubezpieczenia wypadkowego i emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dookreśla ustawa wypadkowa w art. 26.

47 W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy stronami koncentrował się wokół kwestii, czy odwołująca jest całkowicie czy częściowo niezdolna do pracy i czy niezdolność ta pozostaje w związku z chorobą zawodową.

48 Rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia wymagało wiadomości specjalnych z zakresu ortopedii. Stąd też Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego tej specjalności.

49 Sporządzone w niniejszej sprawie opinie biegłego sądowego z zakresu ortopedii M. G. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że przewlekłe zapalenie okołostawowe barku prawego należy znać za chorobę zawodową, która czyni odwołującą częściowo niezdolną do pracy. W świetle wskazanych powyżej kategorycznych wniosków opinii biegłego z zakresu ortopedii Sąd uznał, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości. Należy bowiem podkreślić, że o uznaniu za niezdolną osoby ubiegającej się o rentę, decyduje bezstronna ocena stanu jej zdrowia dokonana przez lekarzy specjalistów. Dowód z opinii biegłego ma zatem charakter specyficzny, a jego ocena powinna być dokonywana z punktu widzenia fachowości osób, które ją sporządziły, dokładności przeprowadzonych badań, a także trafności uzasadnienia w powiązaniu z wynikami badań. Ugruntowanym w orzecznictwie jest pogląd, że z istoty i celu dowodu z opinii biegłego wynika, że jeśli rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, dowód z opinii jest konieczny. W takim zaś wypadku Sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeśli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1974 r. II CR 748/74).

50 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy przyjął przedstawione opinie biegłego za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ są one miarodajne, wnioski w nich wysnute logiczne i właściwe, a ich uzasadnienie przekonujące. Opinie zostały wydane po uprzednio przeprowadzonym badaniu odwołującej oraz po zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji medycznej. Biegły w sposób jasny wskazał, dlaczego uznał odwołującą za częściowo niezdolną do pracy, a Sąd nie widzi jakichkolwiek podstaw do podważenia opinii głównej i uzupełniającej. Sąd uznał zatem, stosownie do opinii, a w szczególności mając na uwadze kompetencję biegłego ograniczoną w zasadzie do możliwości opiniowania stanu zdrowia odwołującej zgodnie z zakresem posiadanej specjalizacji, że bez wątpienia stanowisko biegłego przemawia za uznaniem odwołującej za częściowo niezdolną do wykonywania pracy zarobkowej w związku z chorobą zawodową.

51 Odnośnie ustalenia terminu od jakiego Sąd Okręgowy przyznał odwołującej prawo do renty zastosowanie znajduje w tym zakresie art. 129 pkt. 1. ustawy emerytalnej, w oparciu o który świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Sąd zważył, że odwołująca złożyła wniosek o rentę w dniu 11 lipca 2016 r. Dlatego też, na podstawie powołanego art. 129 ust.1 ustawy emerytalnej, prawo do renty zostało jej przyznane od dnia 1 lipca 2016 r.

52 Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał G. J. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową od 1 lipca 2016 r. na stałe.

53 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2016, poz. 963 ze zm.) w zw. z art. 118 ust. 1 i 1a ustawy emerytalnej Sąd Okręgowy uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatnich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji, albowiem niezbędne okoliczności faktyczne uzasadniające nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową odwołującej się zostały ustalone dopiero w postępowaniu przed Sądem, a sama odmowa przyznania świadczenia nie była również wynikiem błędu w wykładni lub nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego przez organ rentowy. Wskazać bowiem należy, że pomimo podjęcia przez organ rentowy- w ramach posiadanych kompetencji i nałożonych obowiązków - wszystkich niezbędnych czynności, organ ten nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na dokonanie ustaleń faktycznych umożliwiających wydanie decyzji zgodnej z treścią wniosku odwołującej się. Organ rentowy nie miał przy tym możliwości przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Było to prawnie możliwe dopiero przed Sądem. Wobec powyższego Sąd Okręgowy w punkcie 2 wyroku ustalił na podstawie wyżej wymienionych przepisów, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

54 SSO Włodzimierz Czechowicz

ZARZĄDZENIE

55 (...)

56 (...)