Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 2 lutego 2023 r., IX Ka 586/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 2 lutego 2023 r., IX Ka 586/22

Tekst

1 IX Ka 586/22

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022r. wydanym w sprawie VIII W 196/22 przez Sąd Rejonowy w T. P. N.został uznany winnym popełnienia tego, że będąc presem i zajmując się prowadzeniem spraw gospodarczych, w szczególności finansowych G. sp. zo.o. uporczywie nie wpłacał w terminie ustawowym do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020r. dp czerwca 2020r. w łącznej 91.459,00 złotych tj. wykroczenia skarbowego z art. 57§1 kks w zw. z art. 9§3 kks i na podstawie art.57§ 1 kks, wymierzył jemu karę 3.000 zł grzywny; obciążył oskarżonego opłatą i wydatkami postępowania.

3 Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca oskarżonego wywodząc, że sąd meriti błędnie dopuścił się obrazy przepisów postępowania polegających na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego co do braku możliwości odkodowania przesyłanych faktur stanowiących podstawę ustalenia obowiązku podatkowego i w konsekwencji niemożności odprowadzenia przez oskarżonego podatków we właściwej wysokości.

4 Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie.

5 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

6 Apelacja - mająca stricte polemiczny charakter - nie okazała się zasadna.

7 Sąd odwoławczy analizując apelację uznał, że podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W zasadzie stanowią one ponowienie tych argumentów i okoliczności, które przedstawione zostały Sądowi I instancji w toku postępowania. Sąd odwoławczy nie podzielił trafności linii obrony przyjętej przez oskarżonego, którzy dość uparcie lansował tezę o niewyczerpaniu swoim zachowaniem znamion wykroczenia z art. 57 kks.

8 Skarżący niezasadnie twierdził, że sąd meriti -z naruszeniem przepisów prawa- uznał oskarżonego za winnego dopuszczenia się zarzucanego mu wykroczenia skarbowego.

9 Skarżący ponowił tezę lansowaną przez oskarżonego, ze skoro nie mógł on odkodować faktur, to nie mógł naliczyć prawidłowo podatku i go w prawidłowej kwocie uregulować. Tyle tylko, ze oskarżonemu nie postawiono zarzutu nieprawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego, bądź odprowadzenia go w niewłaściwej wysokości. Oskarżonemu postawiono zarzut nie wpłacania w terminie podatku w wysokości, jaką sam zadeklarował w składanych do Urzędu Skarbowego dokumentach. Oskarżony przesyłał deklaracje podatkowe w okresie od stycznia 2020r. do czerwca 2020r., gdzie sam wskazywał wysokość należnego podatku, tyle tylko, że w ślad za tym nie następowały bądź terminowo wpłaty, bądź żadne wpłaty. I tak w styczniu 2020r. zadeklarował podatek w kwocie 15.355 zł, którego nie uiścił w terminie, a częściowe wpłaty następowały 27.02., 25.03., 28.04. W lutym 2020r zadeklarował 17.837 zł podatku i wpłacał go 25.03 i 25.05 2020r. W marcu 2020r. zadeklarował 23.704 zł, z czego w terminie wpłacił 465 zł, a resztę 21.762 zł Urząd Skarbowy wyegzekwował w terminie późniejszym. W kwietniu 2020r. zadeklarował 16.100 zł z czego jedynie 3.105,86 wpłacił 25 czerwca 2020r. W maju i czerwcu nie zapłacił żadnej kwoty deklarując odpowiednio 15.858 zł i 3.062 zł. Samo zestawienie tych liczb i dat wskazuje, że oskarżony nie dokonał żadnej z wpłat w terminie, choć dopełniał obowiązku składania deklaracji podatkowych. Jeśli więc nawet P. N. miał trudności w dostępie do przesyłanych elektronicznie dokumentów, to na jakiejś podstawie dokonywał (korzystając z pomocy księgowej) wyliczenia podatku VAT, a o jego wysokości informował urząd skarbowy. Nie było więc żadnych przeszkód, nie mówił o tym oskarżony, by regulował na czas zadeklarowane należności. W przypadku zmiany wysokości podatku (np. po odkodowaniu faktur) miałby obowiązek składania korekt deklaracji, a tego nie czynił. Pozwala to wnioskować, że dostarczane faktury elektroniczne pozwoliły mu jednak naliczyć podatek w prawidłowej wysokości.

10 Uporczywość w niepłaceniu podatku oznacza powstanie (i utrzymywanie) stanu niezgodnego z prawem, trwającego pewien czas a rozpoczętego w momencie niezapłacenia podatku w zakreślonym terminie. Sąd Najwyższy wypowiadając się w sprawie I KZP 2/03 (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r., I KZP 2/03, OSNKW 2003/5-6/57) na temat charakteru prawnego wykroczenia z art. 57 § 1 kks, stwierdził, że jest ono wykroczeniem trwałym. Z powyższego Sąd Najwyższy wywiódł, że uporczywe niepłacenie podatku to bądź wielokrotne, powtarzające się, niepłacenie podatku w terminie, bądź też długotrwałe, niekoniecznie powtarzające się, a więc i jednorazowe, lecz długie, opóźnienie w jego uregulowaniu.

11 Przyjęcie, że o uporczywości w niepłaceniu podatku świadczy pozostawanie w zwłoce w realizacji obowiązku podatkowego, a więc utrzymywanie stanu niezgodnego z prawem trwającego pewien czas (co oznacza, że podatnik działa z uporem i konsekwentnie), skutkuje tym, że jednorazowe nieuiszczenie podatku w terminie, może być uznane za karalne na podstawie art. 57 § 1 kks. Nie tylko więc powtarzające się, ale również i jednorazowe, długotrwałe opóźnienie w uregulowaniu podatku może być potraktowane jako niewpłacenie podatku w terminie cechujące się uporczywością. Uporczywość w rozumieniu art. 57 § 1 kks przejawiać może się zatem zarówno w długotrwałym, jak i permanentnym uchybianiu terminu do zapłacenia podatku. W zależności od wielorazowości zachowań lub ich jednorazowości będziemy zaś mieli do czynienia z czynem ciągłym (art. 6 § 2) lub trwałym (tak T. Grzegorczyk w: Komentarz do art. 57 § 1 kks [w:] Komentarz. Kodeks karny skarbowy, s. 327, teza 3).

12 Oskarżony od stycznia 2020r. do marca 2020r.dokonywał płatności po terminie by zaniechać dokonywania wpłat w ogóle i do chwili obecnej sytuacja ta się nie zmieniała (zaległość podatkowa).

13 I na koniec uwagi natury ogólnej : Ordynacja Podatkowa wskazuje kroki jakie winien podjąć podatnik, który chce zachować się w sposób zgodny z prawem, także w sytuacji gdy nie może w terminie uiścić podatku (oskarżony takich kroków zmierzających np. do rozłożenia należnego podatku lub odroczenia jego płatności, nie podjął).

14 Podatnik nie jest też uprawniony do samodzielnego decydowania, czy może czasowo zrezygnować z uiszczania akurat należności podatkowych, a jego odpowiedzialność za niezapłacenie podatku, nie może zależeć od tego, czy posiada środki na to, by spłacić inne swoje wydatki czy zobowiązania.

15 Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też został on utrzymany w mocy.

16 Na podstawie art. 113 kks w zw. z art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk sąd odwoławczy obciążył oskarżonego kosztami sądowych za drugą instancję, albowiem nie sprzeciwiała się temu jego sytuacja materialna i osobista.