Wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2017 r., IV U 813/17

wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2017 r., IV U 813/17

Tekst

1 Sygn. akt IV U 813/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 23 listopada 2017 r.

3 Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 SSO Jolanta Krzywonos

7 Protokolant:

8 st. sekr. sądowy Maria Misiuda

9 po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r.

10 sprawy M. S.

11 przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanemu przez P. Terenową w J.

12 o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia

13 na skutek odwołania M. S.

14 od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowanego przez P. Terenową w J.

15 z dnia 12 czerwca 2017r

16 znak :(...)

17 oddala odwołanie

18 Sygn. akt IV U 813/17

Uzasadnienie

19 wyroku z dnia 23 listopada 2017 r.

20 Decyzją z dnia 12 czerwca 2017r. Znak: (...)Prezes KRUS, powołując się na treść art. 58 § 1,2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016 r. poz. 23 ze zm.) w związku z art. 5a ust. 4 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 277 ze zm.), odmówił M. S. przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia lub zaświadczenia właściwego Urzędu Skarbowego o nie przekroczeniu kwoty należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2016 r. Wskazał, że w/w nie udowodnił, że niezachowanie terminu do złożenia zaświadczenia lub oświadczenia o nieprzekroczeniu kwoty należnego podatku spowodowane było zdarzeniem losowym.

21 Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. S. wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu odwołujący naprowadzał, iż w dacie upływu terminu do złożenia oświadczenia o wysokości należnego podatku za 2016 r. przebywał poza granicami kraju, stąd też zmuszony był wysłać to oświadczenie drogą elektroniczną. Na skutek błędu w adresie e-mail przedmiotowe oświadczenie nie dotarło do placówki KRUS.

22 W odpowiedzi na odwołanie KRUS Oddział (...) w R. domagała się jego oddalenia wskazując, że zaskarżona decyzja odmawiająca przywrócenia terminu do złożenia stosownego oświadczenia jest prawidłowa.

23 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

24 M. S. objęty został ubezpieczeń społecznym rolników od 1 lutego 2004 r. jako domownik rolnika. Od 24 listopada 2008 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie usług stolarskich.

25 W dniu 1 czerwca 2017 r. złożył do KRUS P. terenowa w D. oświadczenie, że należny podatek dochodowy od przychodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w 2016 r. w nie przekroczył kwoty granicznej 3 258,00 zł. Do w/w oświadczenia załączył prośbę o przywrócenie terminu do jego złożenia. W treści pisma M. S. wskazywał, iż przedmiotowe oświadczenie wysyłał już 30 maja 2017r. na adres e-mail KRUS jednakże okazało się, że adres był niepoprawny i korespondencja nie dotarła do adresata.

26 Wobec bezskutecznego upływu tego terminu KRUS w dniu 12 czerwca 2017 r. wydał decyzję o ustaniu ubezpieczenia emerytalno- rentowego, wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego M. S.. Rozpoznając zaś wniosek M. S. o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wysokości podatku, organ rentowy wydał w dniu 12 czerwca 2017 r. decyzję w tym zakresie odmowną, zaskarżoną w niniejszej sprawie.

27 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację zalegającą w aktach KRUS.

28 Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów, albowiem zostały sporządzone przez powołane do tego organy w zakresie przypisanych im kompetencji i w przewidzianej formie, a ich treść nie budzi wątpliwości Sądu.

29 Sąd zważył, co następuje:

30 Na wstępie należy wskazać, że przedmiot postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jest wyznaczony przez decyzję organu rentowego. Jest to teza powszechnie reprezentowana w orzecznictwie, iż w postępowaniu cywilnym w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego jej treść (treść decyzji) wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sądu (por. postanowienie SN z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, wyrok SN z dnia 1 września 2010 r., III UK 15/10). Powyższe znajduje oparcie w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności w art. 477⁹ § 1 k.p.c. (wskazującym, że odwołanie wnosi się od decyzji organu rentowego), art. 477¹⁰ § 1 i 2 k.p.c. (stanowiącym, że odwołanie powinno zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji oraz określenie zarzutów i wniosków jej dotyczących oraz podpis) oraz w art. 477¹⁴ § 1,2 k.p.c. (który określa rodzaje rozstrzygnięć sądu powszechnego – mające postać oddalenia odwołania lub zmiany zaskarżonej decyzji).

31 Wobec powyższego należy podkreślić, że M. S. złożył odwołanie od decyzji Prezesa KRUS z dnia 12 czerwca 2017r. znak: (...), stąd też to właśnie ta decyzja stanowi przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie.

32 Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016 r. poz. 277) wprowadza w art. 5a ust 1 zasadę, że rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

33 1) złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;

34 2) jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;

35 3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;

36 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

37 5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 2528 zł.

38 Kwota podatku, o której mowa w ust. 1 pkt 5, zwana dalej „roczną kwotą graniczną”, podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określonym w ustawie budżetowej za rok, którego kwota dotyczy, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone ( art. 5a ust 8). Jak wynika z obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rocznej kwoty granicznej z dnia 23 maja 2016 r. (M.P. z 2016 r. poz. 483) wysokość rocznej kwoty granicznej, o której mowa w art. 5a ust. 8 wymienionej ustawy, za rok 2016 wynosi 3258 zł.

39 Ustawowe określenie w sposób zobiektywizowany dochodowego kryterium podatkowego z tytułu równocześnie prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, którego przekroczenie prowadzi do ustania rolniczego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym możliwe jest poprzez przedłożenie zaświadczenia lub oświadczenia o kwocie podatku.

40 Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego, o której mowa w art. 5a ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest także złożyć w Kasie do dnia 31 maja każdego roku podatkowego ( art. 5a ust 4). Niezłożenie zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w ust. 4, lub niezachowanie terminu do złożenia tego zaświadczenia albo oświadczenia, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z dniem, do którego rolnik lub domownik obowiązany był złożyć zaświadczenie albo oświadczenie w Kasie ( art. 5a ust 6) Termin do złożenia wyżej wymienionego zaświadczenia lub oświadczenia, określony w art. 5a ust. 4 ustawy jest terminem prawa materialnego wskazuje bowiem czas, w jakim podmiot obowiązany jest dokonać czynności, której dokonanie w tym czasie pozostawi prawo podmiotu (podleganie ubezpieczeniu) w stanie niezmienionym zaś niedokonanie spowoduje wygaśnięcie prawa. Termin ten może zostać przywrócony albowiem ustawodawca w ust. 7 art. 5 a w/w ustawy zastrzegł taką możliwość, może on zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli wnioskodawca udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych.

41 Powołana już ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nie definiuje pojęcia „zdarzenie losowe”. Brak definicji oznacza konieczność badania każdej takiej sprawy indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na jej wynik. W orzecznictwie sądów apelacyjnych, a przede wszystkim Sądu Najwyższego utrwalone zostało stanowisko, że zdarzenie losowe, to zdarzenie nieprzewidywalne, niemożliwe do uniknięcia nawet przy zachowaniu należytej staranności, mające charakter obiektywnego i zewnętrznego w stosunku do rolnika/domownika ( por wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt III AUa 1489/13). "Zdarzenie losowe" w rozumieniu art. 5a ust. 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest pojęciem szerszym od pojęcia sił przyrody i oznacza spowodowane zarówno działaniem sił przyrody jak i działaniem innego człowieka zdarzenie nieprzewidywalne, niemożliwe do uniknięcia i niezależne od woli osoby wywodzącej z niego skutki prawne. W zgodzie z takim rozumieniem przestawionego pojęcia, do kategorii zdarzeń losowych zaliczyć trzeba tak zdarzenia związane z działaniami sił przyrody, jak na przykład ogień, powódź i grad, obsunięcie się ziemi lub tąpnięcia, ale także zdarzenia związane z działaniami ludzkimi, jak na przykład nagła i nieprzewidziana choroba, przestępstwo, wypadek komunikacyjny (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 20.06.2013r., sygn. akt: IIIAUa 114/13, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.06.2010r., sygn. akt I UK 49/10).

42 Jak zostało ustalone w sprawie, M. S. nie złożył w przewidzianym terminie zaświadczenia z urzędu skarbowego o kwocie podatku za rok 2016. W odwołaniu wskazywał, że pomylił się przy wysyłaniu w/w oświadczenia pocztą elektroniczną do KRUS wpisując błędny adres e mail adresata. Powyższe stanowiło przyczynę uchybienia terminowi.

43 Prezes KRUS odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia tego zaświadczenia wskazując, że nie wykazał by uchybienie terminowi nastąpiło wskutek zdarzeń losowych i w przekonaniu Sądu stanowisko takie jest prawidłowe i uzasadnione. Sąd Okręgowy stoi bowiem na stanowisku, że rzeczywiście wnioskodawca nie wykazał istnienia okoliczności uniemożliwiających zachowanie terminu do złożenia zaświadczenia lub oświadczenia o nieprzekroczeniu kwoty należnego podatku za 2016 r. Za taka okoliczność z cała pewnością nie można uznać wysyłki przedmiotowego oświadczenia pod niewłaściwy adres e-mail organu rentowego. Tego rodzaju błąd należy traktować w kategoriach swoistego niedbalstwa oraz braku staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Obowiązkiem odwołującego się jako osoby należycie dbającej o własne sprawy było zainteresowanie się czy jego oświadczenie dotarło do KRUS przed upływem ustawowego terminu.

44 Wobec powyższego Sąd uznając, że zaskarżona decyzja Prezesa KRUS jest prawidłowa, odpowiada przywoływanym wyżej przepisom i rzeczywistemu stanowi, oddalił złożone odwołanie po myśli art. 477¹⁴§1 k.p.c.