Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 lutego 2018 r., V U 542/17

wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 lutego 2018 r., V U 542/17

Tekst

1 Sygn. akt VU 542/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 27 lutego 2018 roku

3 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

4 Przewodniczący SSO Beata Łapińska

5 Protokolant st. sekr. sądowy Karolina Rudecka

6 po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

7 sprawy z wniosku A. C.

8 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

9 o prawo do emerytury

10 na skutek odwołania A. C.

11 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

12 z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. (...)

13 zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje A. C. prawo do emerytury poczynając od dnia (...) 2016roku.

14 Sygn. akt VU 542/17

Uzasadnienie

15 Decyzją z dnia 14 lutego 2017 roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy A. C. prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 22 marca 1984 roku do 28 lutego 1995 roku w (...) na stanowisku , ponieważ wymienione w świadectwie pracy stanowisko hydraulik nie zostało wymienione, ani w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku , ani w wykazie A stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) .

16 W odwołaniu z dnia 14 marca 2017 roku wnioskodawca A. C. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury.

17 W uzasadnieniu wskazał, że w kwestionowanym przez organ rentowy okresie od 22 marca 1984 roku do 28 lutego 1995 roku pracował jako monter urządzeń hydraulicznych w (...) w O. i tak tez została sformułowana zawarta z wnioskodawcą w dniu 21 marca 1984 roku umowa o pracę.

18 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

19 Na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 roku wnioskodawca doprecyzował, iż jego praca jako montera wodno-kanalizacyjnego i CO była pracą w głębokich wykopach.

20 Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

21 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

22 A. C. , urodzony dnia (...), złożył w dniu30 listopada 2016 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca był członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym , za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa .

23 ( dowód: wniosek o emeryturę z dnia (...) 2016 roku k.1-4, wraz z informacją dotycząca okresów składkowych i nieskładkowych k.5-6 plik II akt emerytalnych ZUS, świadectwo pracy z dnia 28 lutego 1995 roku k.7 , kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej k.11-12 plik I akt kapitałowych ZUS)

24 Do wniosku A. C. załączył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym pracodawca zaświadczył, że ubezpieczony w okresie od 22 marca 1984 roku do dnia 28 lutego 1995 roku był zatrudniony w (...) w O. i w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku hydraulika, wymienionym w wykazie A Dziale V poz. 1 pkt 6, stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (dz. Urz. I PMB Dz. U 8/83.

25 (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 wraz z informacją dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, k. 5 – 6, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k.16 aktach emerytalnych)

26 Zaskarżoną decyzją ZUS odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do emerytury. Organ rentowy poinformował wnioskodawcę, że nie spełnia wymaganych warunków tj. okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wynoszących co najmniej 15 lat. Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. ZUS uznał, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez 9 lat, 7 miesięcy i 16 dni. Jest to okres zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) w L., w okresie od 31 lipca 1074 roku do 15 marca 1984 roku , na stanowisku montera instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej i CO.

27 (dowód: decyzja z dnia 14 lutego 2017 roku., k. 32 akt emerytalnych, odpowiedź na odwołanie z dnia 13 kwietnia 2017 roku k.6-7 akt) )

28 W dniu 21 marca 1984 roku wnioskodawca A. C. zawarł umowę o pracę z (...) w O.. Umowa została zawarta z wnioskodawcą na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze godzin . Pracodawca w umowie zapisał, iż powierza wnioskodawcy obowiązki montera instalacji hydraulicznej.

29 Do pracy wnioskodawca zgłosił się w dniu 22 marca 1984 roku.

30 ( dowód: kserokopia umowy o prace z dnia 21 marca 1984 roku k.4-5 akt, kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej k.11-12 akt emerytalnych ZUS)

31 W okresie od 22 marca 1984 roku do dnia 28 lutego 1995 roku wnioskodawca był zatrudniony w (...) w O.. W całym okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał roboty ziemne w głębokich wykopach jako monter wodociągowy i kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej. Wnioskodawca pracował w firmie jako monter wodnokanalizacyjny i CO, pracował na zewnątrz, układał rury wodno-kanalizacyjne betonowe i kamionkowe oraz kanalizację deszczową w głębokich wykopach.

32 Przedmiotem działalności (...) w O. była budowa kolektorów deszczowych, instalacji sanitarnych, CO, przyłączy gazowych i wodnokanalizacyjnych do budynków oraz rur kanalizacyjnych i deszczowych. Przedsiębiorstwo zatrudniało monterów, którzy wykonywali przyłącza do szkół, żłobków i wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Brygada, w skład której wchodził wnioskodawca układała rury kanalizacyjne , CO, rury deszczowe w wykopach, których głębokość osiągały 4 lub 5 metrów. Wnioskodawca zakładał wodociągi, podłączał wodę i kanały ciepłownicze, by doprowadzić je do budynku, układał rury i rurociągi,. Praca była wykonywana na zewnątrz budynku, bez względu na warunki atmosferyczne, przez cały rok. . Do obowiązków wnioskodawcy należało wykonywanie instalacji wodnych, deszczowych i kanalizacyjnych, przyłączy sanitarnych i deszczowych, układanie rur wodociągowych i CO, ciepłowniczych , budowa studni w głębokich wykopach. Wszystkie te prace A. C. wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, przez cały rok. Innych obowiązków nie wykonywał. Wnioskodawca nie wykonywał prac hydraulicznych do których zatrudnione były specjalne ekipy hydrauliczne – podwykonawcy, pracujące wewnątrz budynku. Ubezpieczony pracował w ten sposób w pełnym wymiarze czasu pracy i nie wykonywał innych obowiązków.

33 (dowód: zeznania wnioskodawcy A. C. k.13 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami wnioskodawcy k11- protokołu rozprawy z dnia 27 lutego 2018 roku , nagranie k.1`4 od 19.42 do 21.08 w zw. z nagraniem od 01.53-09.26 akt, zeznania świadków: J. G. k.12- protokołu rozprawy z dnia 27 lutego 2018 roku oraz nagranie k.14 od 10.31 do 15.19 oraz zeznania świadka M. O. (1) k.13 wraz z nagraniem k.14 od 15.19 do 19.42 akt, umowa o prace k.4-5, świadectwo pracy wykonywanej w warunkach szczególnych k.16, akt emerytalnych )

34 (...) w O. wystawiły wnioskodawcy świadectwo pracy w którym wskazało, że A. C. w okresie zatrudnienia w przedmiotowym Przedsiębiorstwie tj. : od 22 marca 1984 roku do 28 lutego 1995 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku hydraulika, wymienionym w wykazie A Dziale V poz. 1 pkt 6, stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (dz. Urz. I PMB Dz. U 8/83.

35 (dowód: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k.16 akt emerytalnych ) )

36 Sąd Okręgowy zważył co następuje:

37 Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

38 Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach

39 i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:

40 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

41 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

42 Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).

43 W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać

44 w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

45 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

46 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

47 Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).

48 W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu (...) ukończył 60 lat , a będąc członkiem OFE wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym , za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa .

49 Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

50 Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych niezwiązanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).

51 Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego.

52 W konsekwencji kwestionowanie przez organ rentowy wystawionego przez zakład pracy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może być wyłączna podstawą odmowy przyznania prawa do emerytury. Dla spełnienia wymogu wykonywania pracy w szczególnych warunkach istotne jest to, czy taka praca była przez pracownika faktycznie wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianym dla stanowiska, na którym te warunki występowały (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 roku, sygn. akt I UK 9/12). Rolą Sądu w przedmiotowym postępowaniu było zatem ustalenie faktycznego zakresu obowiązków skarżącego w kwestionowanych przez ZUS okresach zatrudnienia.

53 W tym miejscu podkreślić należy, że wnioskodawca domagał się zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w (...) w O. w okresie od 22 marca 1984 roku do dnia 28 lutego 1995 roku na stanowisku montera instalacji wodno – kanalizacyjnych.

54 Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy w kwestionowanych przez organ rentowy okresach był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach emerytalnych i osobowych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w tych okresach, to jest czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak na skutek rozbieżności między zapisem w umowie o pracę z dnia 21 marca 1984 roku , gdzie widnieje zapis : monter instalacji hydraulicznych, świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, z którego wynika, że wnioskodawca w spornym okresie wykonywał prace hydraulika , a pracą jaka wnioskodawca rzeczywiście w tym okresie wykonywał.

55 Wobec powyższego to na wnioskodawcy, zgodnie z treścią art. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania pracy w szczególnych warunkach. Skarżący sprostał temu obowiązkowi. Szczególne warunki pracy wnioskodawcy Sąd ustalił w oparciu o spójne i logiczne, a co za tym idzie wiarygodne zeznania świadków: J. G. oraz świadka M. O. (2), którzy w spornym okresie pracowali razem ze skarżącym (J. G. był kierownikiem wnioskodawcy, a M. O. (1) brygadzistą), a zatem posiadają szczegółową wiedzę na temat codziennej pracy i obowiązków A. C. . Sąd oparł się także na zeznaniach samego wnioskodawcy, albowiem było one spójne i kompatybilne z zeznaniami świadków, a także na dokumentacji zgromadzonej w jego aktach osobowych. Zeznania świadków ani wnioskodawcy nie były kwestionowane przez organ rentowy.

56 Analiza zeznań świadków i zeznań wnioskodawcy oraz dokumentów osobowych prowadzi do wniosku, że wnioskodawca w całym spornym okresie tj. od 22 marca 1984 roku do 28 lutego 1995 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracował w szczególnych warunkach w (...) w O. . Wprawdzie ani w świadectwie pracy, ani w świadectwie prac wykonywanych w szczególnych warunkach, pracodawca ubezpieczonego nie wskazywał, aby wnioskodawca pracował w głębokich wykopach, jednakże ta okoliczność została wykazana za pomocą zeznań świadków. Należy mieć na uwadze, że o szczególnych warunkach pracy nie decyduje nazwa stanowiska – jak chce organ rentowy – ale rodzaj rzeczywiście wykonywanej pracy. A ta przez cały okres zatrudnienia, jak wynika z zeznań świadków i wnioskodawcy, była niezmienna i polegała na montażu instalacji zewnętrznych (rur kanalizacyjnych i wodnych) w wykopach ziemnych na głębokości 4 -5 metrów.

57 W ww. okresie wnioskodawca pracował na stanowisku montera wodnokanalizacyjnego. Mianowicie montował rury kanalizacyjne i wodne, podłączał wodę i kanały ciepłownicze oraz wykonywał studnie w głębokich wykopach ziemnych. Ubezpieczony stale świadczył obowiązki na zewnątrz budynku, niezależnie od warunków atmosferycznych. Innych prac nie wykonywał Dodać należy, że do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa, w których był zatrudniony należało wykonywanie instalacji zewnętrznych - wodnych, deszczowych i kanalizacyjnych i CO.

58 Prace wodnokanalizacyjne wykonywane w głębokich wykopach, a takie prace wnioskodawca wykonywał w spornych okresach są pracami w szczególnych warunkach wymienionymi w Dziale V poz. 1 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.

59 Doliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu od 22 marca 1984 roku do 28 lutego 1995 roku ( tj. 10 lat, 11 miesięcy i 2 dni) w (...) w O. na stanowisku montera instalacji wodno-kanalizacyjnej w głębokich wykopach do okresu już uwzględnionego tj. od 31 lipca 1974 roku do 15 marca 1984 roku w Przedsiębiorstwie (...) w L. ( 9 lat, 7 miesięcy i 16 dni powoduje, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki sprecyzowane przez ustawodawcę, a wymagane do przyznania prawa do emerytury.

60 Biorąc pod uwagę, iż skarżący spełnił pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki, to jest posiada wymagany okres zatrudnienia (25 lat), osiągnął wiek emerytalny (60 lat) i wystąpił o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa - Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z dniem (...) 2016 roku, to jest z dniem kiedy A. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury .

61 Dlatego też na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. Sad Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzekł jak w sentencji wyroku.