Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15 września 2020 r., III Ko 150/20

wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15 września 2020 r., III Ko 150/20

Tekst

1 Sygn. akt III Ko 150/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 15 września 2020 roku

3 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w III Wydziale Karnym w składzie:

4 Przewodniczący sędzia SO Tomasz Olszewski

5 Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Mazurkiewicz

6 w obecności prokuratora Jacka Kujawskiego

7 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020r.

8 sprawy z wniosku pełnomocnika Z. R.

9 w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez Z. R. wynikłą z pełnienia czynnej służby wojskowej, do której odbycia został powołany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

10 orzeka

11 1. na podstawie art.8a ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego z dnia 23 lutego 1991r. (t.j. z 25 października 2018 r. Dz. U. z 2018 r. poz. 2099) zasądza od Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz Z. R. kwotę 30.000 (trzydzieści tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłą z pełnienia czynnej służby wojskowej, do której odbycia został powołany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w okresie od dnia 8 listopada 1982r. do dnia 3 lutego 1983r., wraz z ustawowymi odsetkami licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

12 2. oddala wniosek w pozostałej części;

13 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy Z. R. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100, w tym 55,20 zł tytułem VAT) zł tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru;

14 4. ustala, że koszty sądowe postępowania ponosi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

15 Formularz (...)

16 Sygnatura akt

17 (...)

WNIOSKODAWCA

18 Z. R.

ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA

19 1.

20 Odszkodowanie (kwota główna)

21 Odsetki

22 1.

23 -----------------------

24 ----------------------------------

25 2.

26 Zadośćuczynienie (kwota główna)

27 Odsetki

28 1.

29 559.795,87 zł

30 Odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku

31 3.

32 Inne

33 1.

34 --------------------------------------------------------------------

35 Ustalenie faktów

36 Fakty uznane za udowodnione

37 Lp.

38 Fakt

39 Dowód

40 Numer karty

41 3.1.1.

42 - wnioskodawca przed powołaniem na trzymiesięczne szkolenia wojskowe w związku z wykonaniem zarządzenia S. Generalnego Wojska Polskiego nr (...) z dnia 26 października 1982r. w okresie poprzedzającym wprowadzenie stanu wojennego oraz w późniejszym czasie był członkiem (...) i w ramach jej struktur prowadził działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

43 - w związku z tą działalnością został powołany do odbycia trzymiesięcznego szkolenia wojskowego rezerwy w Jednostce Wojskowej nr (...) w C.. Termin stawienia się Z. R. w jednostce wyznaczono na dzień 8 listopada (...).

44 - w związku z odbywaniem tych szkoleń Z. R. przebywał we wspomnianej jednostce łącznie 87 dni tj. od dnia 8 listopada 1982r. do dnia 3 lutego 1982r.

45 - celem powołania żołnierzy rezerwy do odbycia szkoleń wojskowych była potrzeba izolowania „elementów reakcyjnych”, w szczególności członków ówczesnej opozycji na czas spodziewanych przez komunistyczne władze protestów związanych z pierwszą rocznicą wprowadzenia stanu wojennego.

46 - Z. R. wraz z pozostałymi uczestnikami szkoleń został skoszarowany w drewnianym baraku przeznaczonym dla kilkunastu osób. Spano na drewnianych lub metalowych pryczach piętrowych. Barak był ogrzewany przy pomocy metalowego piecyka na węgiel, a w związku z tym, że szkolenia miały miejsce w okresie jesienno – zimowym, miejsce to pozostawało permanentnie niedograne. Po tygodniu skończył się zapas węgla, co powodowało, że żołnierze na własną rękę pozyskiwali opał z pobliskiego lasu.

47 - członkowie oddziału, w którym przebywał Z. R. korzystali z łaźni oddalonej od miejsca zakwaterowania o 100 m, która wyposażona była wyłącznie w zimną wodę.

48 - Z. R. w okresie pobytu w C. nie miał możliwości kontaktu z rodziną, ani w formie bezpośredniej, ani listownej, bądź telefonicznej. Pierwszy list wnioskodawca otrzymał po Bożym Narodzeniu. Nie miał możliwości opuszczenia miejsca zakwaterowania.

49 - wnioskodawca wraz z pozostałymi rezerwistami odizolowany był od innych żołnierzy stacjonujących w tej samej jednostce.

50 - Z. R. w ramach „szkoleń” miał obowiązek kopania transzei, rowów, które następnie trzeba było zakopywać, uczestniczenia w biegach nocnych.

51 - w trakcie szkoleń dwa razy w tygodniu przeprowadzane były pogadanki polityczne, które służyły próbie indoktrynacji politycznej rezerwistów. Z. R. był dwukrotnie przesłuchiwany przez funkcjonariuszy SB.

52 - w czasie odbywania szkoleń wojskowych Z. R. miał (...) lata, był zdrowym i sprawnym mężczyzną, był żonatym ojcem (...) dziecka. W trakcie pobytu w C. nie przechodził żadnej choroby.

53 - po powrocie do domu wnioskodawcy zdarzało się lunatykować, w związku z czym zgłosił się do psychologa.

54 Zeznania wnioskodawcy

55 Zeznania wnioskodawcy

56 dokument

57 Oględziny książeczki wojskowej

58 Oględziny książeczki wojskowej

59 Zeznania wnioskodawcy

60 fakt znany z urzędu

61 Zeznania wnioskodawcy

62 Publikacja:

63 „Wojskowe obozy internowania w Polsce w latach 1982 – 1983”, M. D.

64 Zeznania Z. R.

65 k. 102 - 103

66 k. 102 – 103

67 15 - 16

68 k. 101

69 k. 101

70 k. 102 – 103

71 k. 102 - 103

72 k. 102 - 103

73 Fakty uznane za nieudowodnione

74 Lp.

75 Fakt

76 Dowód

77 Numer karty

78 3.2.1.

79 ----------------------------------------------------------------------------

80 -------------

81 ---------------

82 ło ich doskonalenie ocena DOWODów

83 Dowody będące podstawą ustalenia faktów

84 Lp. faktu z pkt 3.1

85 Dowód

86 Zwięźle o powodach uznania dowodu

87 Zeznania wnioskodawcy,

88 Dowody z dokumentów przedstawionych przez pełnomocnika wnioskodawcy

89 Wszystkie dowody przeprowadzone na rozprawie, a wnioskowane przez pełnomocnika Z. R. sąd uznał za wiarygodne.

90 Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

91 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

92 Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2

93 Dowód

94 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

95 --------------

96 -----------------------------------------------------------------------------------

PODSTAWA PRAWNA

97 Odszkodowanie

98 1.

99 Kwota główna

100 Odsetki

101 1.

102 -------------------

103 -------------------------

104 Zwięźle o powodach podstawy prawnej

105 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

106 Zadośćuczynienie

107 2.

108 Kwota główna

109 Odsetki

110 1.

111 Art.8a ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zmianami)

112 Zwięźle o powodach podstawy prawnej

113 Inne

114 3.

115 ---------------------

116 Zwięźle o powodach podstawy prawnej

117 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA

118 Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia

119 Odszkodowanie

120 1.

121 Kwota główna

122 Odsetki

123 1.

124 --------------------------------------------

125 ----------------------------------------

126 Zadośćuczynienie

127 2.

128 Kwota główna 30.000 zł

129 Odsetki

130 Ustawowe, od dnia uprawomocnienia się wyroku.

131 1.

132 Zadośćuczynienie przyznane wnioskodawcy odpowiada stopniowi cierpień i krzywd, jakie doświadczył on w związku z pobytem w jednostce wojskowej w C.. Poza kwestią jest, że wnioskodawca, oraz kilkudziesięciu jego towarzyszy niedoli doświadczyli formy bezwzględnej represji ze strony ówczesnego aparatu władzy. Celem ich zgrupowania w ramach trzymiesięcznych szkoleń nie było doskonalenie zdolności bojowych, lecz programowa izolacja połączona z mniej lub bardziej wyrafinowanymi formami szykan wynikających z ich działalności antysystemowej. W związku z tym sąd dostrzega, że źródłem krzywdy, jaką doświadczył Z. R. były z jednej strony – celowe i konsekwentnie realizowane przez dowództwo jednostki działania zmierzające do złamania patriotycznego ducha rezerwistów (izolowanie od innych żołnierzy, wyczerpujące i pozbawione jakiegokolwiek sensu zadania i prace, przesłuchania prowadzone przez funkcjonariuszy bezpieki, werbalne szykany, fatalne warunki sanitarno-bytowe, w jakich wnioskodawca przebywał, brak możliwości kontaktu z rodziną, obawa, której źródłem była niepewność co do czasu zakończenia szkoleń), z drugiej jednak - miarkując wysokość zadośćuczynienia, sąd miał obowiązek uwzględnić wszystkie okoliczności, które miały wpływ na rozmiar i rodzaj cierpień, jakie przypadły w udziale Z. R., w szczególności zaś to, że:

133 - wnioskodawca był w tym czasie osobą młodą, w pełni sił, zdrową i gotową do ponoszenia nawet znacznych obciążeń fizycznych,

134 - szkolenia wojskowe, pomimo ekstremalnych warunków, w jakich się odbywały, nie wywołały u wnioskodawcy żadnych skutków w sferze jego zdrowia,

135 - obiektywny fakt, że służbę wojskową przyszło mu odbywać w okresie stanu wojennego połączonego z głęboką recesją gospodarczą, skutkującą deficytem wszelkich dóbr (może poza octem i musztardą), co sprawiało, że odbywanie służby wojskowej w tamtym czasie połączone było z ponadprzeciętnymi niedogodnościami w sferze socjalnym, żywieniowym i bytowym o ogólnym, powszechnym charakterze.

136 Inne

137 3.

138 -----------------------

139 Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU

140 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

141 Przytoczyć okoliczności

142 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------

143 KOszty procesu

144 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

145 Przytoczyć okoliczności

146 Zgodnie z art.13 ustawy postepowanie w przedmiocie zadośćuczynienia jest wolne od kosztów sądowych.

147 Na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy sąd przyznał Z. R. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanoweniem pełnomocnika z wyboru. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był 11 punkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).

148 Sąd nie uwzględnił w tym zakresie wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, bowiem nie podzielił stanowiska, by niniejszą sprawę cechowały wysoki stopień szczegółowości i zawiłości. Przeciwnie. Zarówno ustalenia faktyczne, jaki podstawa prawna żądania nie nastręczały jakichkolwiek trudności, czego potwierdzeniem jest fakt, że sprawa zakończyła się na pierwszym terminie rozprawy, materiał dowodowy ograniczony został do dowodów z dokumentów zeznań jednego świadka był od początku bezsporny i niekwestionowany przez żadną ze stron.

PODPIS