Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 stycznia 2024 r., III K 109/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 stycznia 2024 r., III K 109/23

Tekst

1 Sygn. akt III K 109/23

2 1. WYROK

3 2. W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

4 Dnia 24 stycznia 2024 r.

5 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. III Wydział Karny w składzie:

6 Przewodniczący: sędzia Grzegorz Krogulec (spr.)

7 Sędzia: Sławomir Cyniak,

8 Ławnicy: Paweł Olejniczak, Zbigniew Dwornik, Urszula Dukat

9 Protokolant: Adrian Ogrodniczak

10 w obecności prokuratora Kamila Majdy

11 po rozpoznaniu w dniach 15 grudnia 2023 roku i 24 stycznia 2024 roku sprawy S. K., syna K. i A. z domu S., urodzonego (...) w T., oskarżonego o to, że:

12 w dniu 09 czerwca 2023 roku w T. przy skrzyżowaniu ulicy (...) z ulicą (...), woj. (...), około godziny 10:05, znajdując się w stanie nietrzeźwości, spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu M. B. (1) w ten sposób, że uderzając pokrzywdzonego prawą pięścią w twarz doprowadził do jego upadku na betonowe podłoże, czym spowodował u niego obrażenia czaszkowo-mózgowe w postaci przymózgowego ostrego krwiaka podtwardówkowego w okolicy ciemieniowej nad lewą półkulą mózgu, złamania w obrębie kości skroniowej lewej, otarć naskórka głowy w okolicy potylicznej, które doprowadziły do stanu skrajnej obłożności, powikłanego uogólnionym zakażeniem, w następstwie czego pomimo hospitalizacji M. B. (1) zmarł w Szpitalu (...) w Ł. w dniu 12 sierpnia 2023 roku, tj. o czyn z art. 156 § 1 pkt 2 kk w zw. z art. 156 § 3 kk

13 orzeka:

14 1. w miejsce czynu zarzucanego oskarżonemu S. K. uznaje go za winnego tego, że nieumyślnie spowodował śmierć M. B. (1) w ten sposób, że w dniu 09 czerwca 2023 roku, około godziny 10:05, w T. przy skrzyżowaniu ulicy (...) z ulicą (...) uderzył M. B. (1) pięścią w twarz, co spowodowało jego uderzenie głową o metalowy słupek, a następnie upadek i uderzenie głową o betonowe podłoże w wyniku czego M. B. (1) doznał obrażeń czaszkowo-mózgowych w postaci przymózgowego ostrego krwiaka podtwardówkowego w okolicy ciemieniowej nad lewą półkulą mózgu, złamania w obrębie kości skroniowej lewej, otarć naskórka głowy w okolicy potylicznej, które doprowadziły do stanu skrajnej obłożności, powikłanego uogólnionym zakażeniem, w następstwie czego, pomimo hospitalizacji, M. B. (1) zmarł w Szpitalu (...) w Ł. w dniu 12 sierpnia 2023 roku, który to skutek oskarżony mógł przewidzieć i za tak przypisany czyn wyczerpujący dyspozycję art. 155 kk, na podstawie art. 155 kk wymierza mu karę 3 (trzy) lata pozbawienia wolności,

15 2. na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu S. K. okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 9 czerwca 2023 r., od godz. 10:45,

16 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. J. kwotę (...),20 (dwa tysiące pięćset dziewięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu S. K. z urzędu,

17 4. zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania, którymi obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

18 Formularz UK 1

19 Sygnatura akt

20 III K 109/23

21 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

22 1.Fakty uznane za udowodnione

23 Lp.

24 Oskarżony

25 Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

26 1.1.1.

27 S. K.

28 punkt 1 wyroku

29 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

30 Dowód

31 Numer karty

32 Oskarżony S. K. jest osobą bezdomną. Zamieszkiwał w pustostanach na terenie T.. Ostatnio spał w garażu przy ulicy (...) w T. M.. Na początku 2023 roku poznał pokrzywdzonego M. B. (1), również osobę bezdomną i zaproponował mu wspólne zamieszkanie w garażu przy ulicy (...). M. B. (1) wyraził zgodę. Mężczyźni nigdzie nie pracowali. Utrzymywali się ze sprzedaży złomu i butelek oraz drobnych datków od klientów marketów, którym odprowadzali wózki zakupowe. Większość pozyskanych pieniędzy przeznaczali na zakup i spożycie alkoholu. Alkohol pili codziennie. W dniu 9 czerwca 2023 roku oskarżony wraz z M. B. (1) udali się pod market K. w T. M.. Wypili po jednym piwie. Od klientów sklepu otrzymali w sumie 19 złotych i postanowili przeznaczyć pieniądze na zakup alkoholu.

33 wyjaśnienia oskarżonego

34 45-46, 53-54, 183, 440v.-441

35 Pod K., około godziny 9:00, spotkali wspólnego znajomego A. Ż.. Oskarżony zaproponował mu przyłączenie się do spożywania alkoholu. We trzech szli ulicą (...) w kierunku sklepu (...). Zamierzali kupić wódkę na mecie. Po drodze oskarżony spotkał swojego znajomego, któremu również zaproponował, aby przyłączył do wspólnego spożywania alkoholu. We czterech doszli do skrzyżowania ulic (...). M. B. (1) zdenerwował się, że oskarżony zaproponował kolejnej osobie spożywanie alkoholu. Pokrzywdzony powiedział, że jest za dużo "gęb" do picia i stwierdził, że dalej z nimi nie idzie. Usiadł na słupku metalowym zamontowanym przy skrzyżowaniu ulic. Po chwili wstał i zaczął się oddalać od stojących kilka metrów od niego oskarżonego i A. Ż.. Takie zachowanie M. B. (1) wzburzyło oskarżonego.

36 wyjaśnienia oskarżonego

37 45-46, 53-54, 183, 440v.-441

38 zeznania A. Ż.

39 31-32

40 Oskarżony szybkim krokiem podszedł do oddalającego się A. B. i kopnął go w pośladek. Pokrzywdzony nie zareagował i dalej odchodził. Oskarżony zaraz po kopnięciu pokrzywdzonego zadał mu uderzenie pięścią w głowę. Pokrzywdzony był odwrócony do oskarżonego, a cios trafił w prawą stronę jego głowy. W momencie zadania uderzenia pokrzywdzony znajdował się na wysokości metalowego słupka. Był to słupek z tabliczkami wskazującymi kierunki i nazwy ulic i miejsc w T. M.. Słupek ten został umieszczony w chodniku wyłożonym kostką brukową. W wyniku uderzenia ręką w głowę pokrzywdzony wpadł na metalowy słupek uderzając nim ciałem i głową, po czym upadł na chodnik, również uderzając głową o podłoże. Oskarżony, jego znajomy i A. Ż. nie podchodzili do leżącego A. B.. Oddalili się z tego miejsca. Po upływie około godziny oskarżony i A. Ż. zostali zatrzymani przez policjantów.

41 wyjaśnienia oskarżonego

42 45-46, 53-54, 183, 440v.-441

43 zeznania A. Ż.

44 31-32

45 protokół z odtworzenia zapisu nagrania monitoringu miejskiego; protokół oględzin miejsca z dokumentacją fotograficzną; płyta cd z nagraniem z monitoringu miejskiego odtworzona na rozprawie w dniu 24.01.2024 roku.

46 13-16; 17- 20; 453 i 459

47 Zadanie kopnięcia w pośladek widzieli postronni obserwatorzy H. K. i Ł. A.. H. K. przechodziła w tym czasie chodnikiem i widziała trzech mężczyzn, w tym zadanie kopnięcia w pośladek przez jednego z nich odchodzącemu mężczyźnie. W tym samym czasie Ł. A. zatrzymał się autem przy sygnalizacji świetlnej i z samochodu widział zdarzenie, w tym zadanie kopnięcia i uderzenie ręką w głowę, po którym uderzony wpadł na metalowy słupek, a potem upadł na chodnik.

48 zeznania H. K. i Ł. A.

49 21-22, 441; 7 i 441v.-442

50 A. B. został niezwłocznie przewieziony do szpitala. Nie odzyskał przytomności i zmarł w szpitalu w dniu 12 sierpnia 2023 roku. Przyczyną zgonu A. B. stały się obrażenia czaszkowo mózgowe w postaci przymózgowego ostrego krwiaka podtwardówkowego w okolicy ciemieniowej nad lewą półkulą mózgu, złamanie w obrębie kości skroniowej lewej, które doprowadziły do stanu skrajnej obłożności powikłanego uogólnionym zakażeniem. Obrażenia te powstały na skutek czynnego działania narzędzia twardego, tępego lub upadku na taki przedmiot (upadku na twarde podłoże).

51 opinia medyczki sądowej; protokół z sądowo lekarskiej sekcji zwłok

52 153-156; 169-172

53 Oskarżony S. K., ur. (...), wykształcenie podstawowe (...), bez zawodu, jest kawalerem, ojcem (...) letniej córki, zobowiązany do płacenia alimentów. Pochodzi z rodziny dysfunkcyjnej, nie posiadał wzorców do naśladowania. W wieku 8 lat został umieszczony w placówce wychowawczej, w której spędził całe dzieciństwo. Jest osobą bezdomną. Przejawia skłonności do nadużywania alkoholu.

54 W przeszłości był dwukrotnie karany za czyn z art. 161 § 1 pkt 1 kk popełniony w lutym 2010 roku na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i za czyn z art. 280 § 1 kk popełniony w czerwcu 2011 roku, na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres pięciu lat próby, którą, po zarządzeniu jej do wykonania, odbywał w okresie 18.03.2016 - 18.03.2018 roku.

55 wywiad środowiskowy

56 108-109

57 informacja z KRK; odpisy wyroków

58 82-84; 414-429; 93, 94

59 1.1.2.

60 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

61 Dowód

62 Numer karty

63 1.Fakty uznane za nieudowodnione

64 Lp.

65 Oskarżony

66 Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

67 1.2.1.

68 Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

69 Dowód

70 Numer karty

71 OCena DOWOdów

72 1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

73 Lp. faktu z pkt 1.1

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach uznania dowodu

76 1.1.1

77 wyjaśnienia oskarżonego

78 Zasługują na wiarę, przyznał, iż w dniu 9 czerwca 2023 roku uderzył swojego kolegę M. B. (1) pięścią w głowę, a to ustalenie pozostaje w zgodzie z zeznaniami świadków i zapisem monitoringu miejskiego.

79 zeznania A. Ż.

80 Zasługują na wiarę. Świadek - znajomy pokrzywdzonego i oskarżonego, był obecny w miejscu i czasie zdarzenia, tj. w dniu 9 czerwca 2023 roku w T. M.. i widział jak oskarżony uderzył swojego kolegę M. B. (1) pięścią w głowę, po którym to ciosie pokrzywdzony uderza głową w metalowy słupek i upada na betonowe podłoże; ustalenie to pozostaje w zgodzie z wyjaśnieniami oskarżonego i zapisem monitoringu miejskiego.

81 zeznania H. K. i Ł. A.

82 Zasługują na wiarę. Są to postronni obserwatorzy zajścia, ich zeznania są jasne, przekonujące.

83 protokół z odtworzenia zapisu nagrania monitoringu miejskiego; protokół oględzin miejsca z dokumentacją fotograficzną; płyta cd z nagraniem z monitoringu miejskiego odtworzona na rozprawie w dniu 24.01.2024 roku.

84 Dowody obiektywne i nie kwestionowane przez żadną ze stron.

85 opinia medyczki sądowej; protokół z sądowo lekarskiej sekcji zwłok

86 Jasne, pełne i przekonujące. Podlegają aprobacie sądu.

87 1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

88 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

89 Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

90 Dowód

91 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

92 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

93 Oskarżony

94 ☒

95 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

96 1

97 S. K.

98 Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

99 Zebrane w sprawie dowody będące podstawą ustaleń faktycznych ocenione zostały jako wiarygodne i przekonujące. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest kwalifikacja prawna zachowania oskarżonego. Nie może nią być zaproponowana przez oskarżyciela kwalifikacja spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego zgonem, bowiem taka nie odpowiada poczynionym przez sąd ustaleniom faktycznym, zachowaniu oskarżonego i towarzyszącego mu zamiaru. Niewątpliwie oskarżony jest sprawcą spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego, bowiem to jego działanie doprowadziło do upadku pokrzywdzonego na słupek, uderzenia się o ten głową i upadku na betonowe podłoże, i uderzenia o nie głową. W wyniku takiego zachowania pokrzywdzony doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, a w konsekwencji, po upływie miesiąca, nastąpił zgon. Nie oznacza to jednak, iż zachowanie oskarżonego wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 3 kk. Nie ma wątpliwości, iż oskarżony zadał M. B. (1) jedno uderzenie pięścią w głowę, wcześniejsze kopnięcie w pośladek pozostaje bowiem obojętne dla kwalifikacji, gdyż nie skutkowało jakimkolwiek obrażeniem. Uderzenie pięścią w głowę pokrzywdzonego nastąpiło znienacka i doprowadziło do uderzenia się M. B. głową o słupek, a następnie upadku głową na betonowe podłoże. Nie sposób jednoznacznie określić siły ciosu, ale z relacji świadków Ł. A. i A. Ż. oraz z odtworzenia nagrania tego momentu utrwalonego przez miejski monitoring stwierdzić można, iż był to cios zadany ze średnią siłą. Oskarżony był zdenerwowany na pokrzywdzonego - niezależnie od powodu, który ocenić należy jako błahy - i bardziej chciał go skarcić, aniżeli wyrządzić mu krzywdę. Większe znaczenie odgrywa element zaskoczenia pokrzywdzonego, który nie spodziewał się ataku ze strony oskarżonego - swojego kolegi. Owszem, skutek jest tragiczny, bowiem uderzenie o stojący w pobliżu metalowy słupek (poniekąd przypadkowe i pechowe) i upadek głową na betonowe podłoże doprowadziły do poważnych obrażeń głowy i w rezultacie do śmierci, którą oskarżony, jako człowiek dojrzały i doświadczony życiowo mógł przewidzieć. Nie sposób jednak oskarżonemu przypisać działania z zamiarem, nawet ewentualnym, spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego na skutek zadania jednego uderzenia pięścią w głowę. Zachowanie oskarżonego wyczerpuje natomiast dyspozycję art. 155 kk, a mianowicie nieumyślnego spowodowania śmierci M. B. (1). Praktyka sądowa niesie wiele przykładów o podobnym, a wręcz tożsamym zachowaniu sprawcy, który zadając jeden cios pięścią w głowę powoduje upadek ofiary i uderzenie głową o twarde podłoże, a na skutek odniesionych obrażeń głowy do śmierci (por. wyrok SA w Szczecinie, II AKa 149/18, SA w G., II AKA 249/18).

100 Rzecz jasna, nie ma spraw i stanów faktycznych identycznych, co oznacza, że sąd posiada samodzielność jurysdykcyjną. Tym niemniej, w przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne i wyprowadzony z nich zamiar oskarżonego może prowadzić tylko do jednego wniosku, a więc wypełniania swoim zachowaniem znamion występku nieumyślnego spowodowania śmierci. Ciężkie obrażenia ciała pokrzywdzonego są pochodną upadku i uderzenia ofiary głową o twarde podłoże. Śmierć pokrzywdzonego jest niezamierzonym następstwem działania oskarżonego polegającym na niezachowaniu obowiązku ostrożności. Osoba dorosła, posiadająca jakiś bagaż doświadczenia życiowego musi mieć świadomość, że upadek i uderzenie głową o twarde podłoże może doprowadzić do zgonu i nie jest wymagana w tym zakresie wiedza szczególna.

101 KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i

102 środki związane z poddaniem sprawcy próbie

103 Oskarżony

104 Punkt rozstrzygnięcia

105 z wyroku

106 Punkt z wyroku odnoszący się

107 do przypisanego czynu

108 Przytoczyć okoliczności

109 S. K.

110 1

111 1

112 Okolicznościami obciążającymi są uprzednia karalność, działanie pod wpływem alkoholu, negatywna opinia środowiskowa, działanie z zaskoczenia, z oczywiście błahego powodu i w miejscu publicznym. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że oskarżony, wprawdzie w przeszłości karany dwukrotnie, ale za czyny popełnione ponad 10 lat temu. Oskarżony, osobnik o negatywnej opinii, od dzieciństwa nie posiadał wzorców do naśladowania, będąc wychowywany w rodzinie patologicznej, a następnie umieszczany w placówkach opiekuńczych. Ofiara jest jego kolegą, tak jak oskarżony osobą bezdomną, z którą wspólnie zamieszkiwał i bezkonfliktowo funkcjonował w życiu codziennym przez kilka miesięcy. Wymierzona kara uwzględnia okoliczności obciążające i łagodzące, ocenić ją należy jako surową, a jednocześnie adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu. Orzeczenie kary surowszej nie znajduje uzasadnienia.

113 Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

114 Oskarżony

115 Punkt rozstrzygnięcia

116 z wyroku

117 Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

118 Przytoczyć okoliczności

119 inne zagadnie nia

120 W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,

121 a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

122 7. KOszty procesu

123 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

124 Przytoczyć okoliczności

125 4

126 Orzeczenie kary izolacyjnej, brak majątku oraz możliwości realnego zarobkowanie stanowi podstawę do zwolnienia oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania.

127 Podpis