Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2017 r., IV U 731/15

wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2017 r., IV U 731/15

Tekst

1 Sygn. akt IV U 731/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 16 lutego 2017 r.

3 Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 SSO Jacek Barczewski

7 Protokolant:

8 st. sekr. sądowy Katarzyna Krajewska

9 po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. w Olsztynie

10 na rozprawie

11 sprawy K. W.

12 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

13 o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy

14 na skutek odwołania K. W.

15 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

16 z dnia 18 marca 2015 r. nr (...)- (...)

17 o d d a l a o d w o ł a n i e

18 /-/SSO J. Barczewski

19 Sygn. akt IV U 731/15

Uzasadnienie

20 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 18 marca 2015 roku odmówił K. W. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nadal po 28 lutego 2015 r. uznając, iż nie jest on osobą niezdolną do pracy.

21 Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. W.. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że w okresie ostatnich 7 lat pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy z powodu padaczki z napadami częściowymi i złożonymi. Jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, stąd decyzja ZUS jest krzywdząca.

22 W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie wskazując, że w wyniku przeprowadzonego badania komisja lekarska ustaliła, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy.

23 Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

24 Skarżący pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 stycznia 2006 r. Kolejnymi decyzjami prawo do świadczenia rentowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy było przedłużane, ostatnio do 28 lutego 2015 r. W dniu 9 stycznia 2015 r. wnioskodawca złożył kolejny wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Lekarz orzecznik ZUS opinią z 18 lutego2015 r. uznał ubezpieczonego za osobę zdolną do pracy – padaczka, na którą cierpi wnioskodawca od 3 roku życia została wniesiona do ubezpieczenia, a schorzenie to nie uległo pogłębieniu w trakcie zatrudnienia. Wskutek zgłoszenia sprzeciwu Komisja Lekarska opinią z 10 marca 2015 r. nie stwierdziła u badanego niezdolności do pracy. Zdiagnozowała u niego padaczkę wniesioną do ubezpieczenia w terapii wielolekowej Decyzją z dnia 18 marca 2015 roku, zaskarżoną w niniejszej sprawie, odmówiono wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

25 (dowód: decyzje ZUS, opinie Lekarza Orzecznika i Komisji ZUS, decyzja z 18.03.2015 r. – w aktach ZUS)

26 Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy była ocena stanu zdrowia odwołującego, w szczególności ustalenie czy K. W. nadal po dniu 28 lutego 2015 roku jest osobą niezdolną do pracy, a w razie odpowiedzi pozytywnej, czy w okresie ubezpieczenia nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy w dotychczasowym, ograniczonym zakresie.

27 Wymagało to wiadomości specjalistycznych. Celem wyjaśnienia stanu zdrowia wnioskodawcy i ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii, które zgłaszał odwołujący oraz wskazanych w zaświadczeniach o jego stanie zdrowia.

28 Jak wynika z pisemnych opinii głównych i uzupełniających biegłych H. F., H. G. (1) i R. P. (1), jak również dokumentacji lekarskiej, wnioskodawca leczy się z powodu padaczki od 3 roku życia. Z zawodu wyuczonego jest technikiem mechanikiem z maturą oraz licencjatem z teologii. W okresie ostatnich 3 lat pracował jako dozorca parkingowy w dyżurach 12 – godzinnych, których nie powinien odbywać. Wcześniej zatrudniony przez 14 lat jako operator prasy, 6 lat jako tokarz frezer i 2 lata jako nauczyciel religii. Badany w latach 2005 – 2006 oraz w 2013 hospitalizowany był na oddziale neurologii z powodu napadów gromadnych. Okresowo obserwowany w SOR po napadach padaczkowych, występujących 4 – 5 razu w miesiącu, których częstość nie ulega zmianie. Leczony trzema lekami przeciwpadaczkowymi.

29 (dowód: opinie biegłych H. F. k. 15 – 16, 41, H. G. (1) k. 63 – 64, 90, R. P. (1) k. 121 – 123, 144)

30 Wymienieni biegli odmiennie ocenili kwestię zdolności powoda do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji wskazując, że jest on:

31 - osobą częściowo niezdolną do pracy od dzieciństwa nadal po dniu 28 lutego 2015 r. do dnia 30 lipca 2018 r.; ograniczona zdolność do pracy powstała przed zatrudnieniem – w dzieciństwie, zaś w okresie ubezpieczenia nie nastąpiła istotna poprawa w ilości napadów padaczkowych (H. F. k. 15 – 16, 41);

32 - osobą zdolną do pracy; częstość napadów padaczkowych nie zmieniła się od dzieciństwa, zaś istniejąca od 3 roku życia choroba jest niepełnosprawnością wniesioną do ubezpieczenia, zaś w trakcie zatrudnienia nie stwierdzono pogorszenia stanu zdrowia z ww. powodu (H. G. k. 63 – 64, 90);

33 - osobą nadal częściowo niezdolną do pracy po 28.02.2015 r. przez ciągłość do 28.02.2018 r. – z powodu nasilenia padaczki (w uzasadnieniu nadal niezdolny do pracy, ponieważ nie nastąpiła istotna poprawa stanu zdrowia ani poprawa w ilości napadów padaczkowych); w opinii uzupełniającej wskazano, że napady padaczkowe po lutym 2015 r. występują z podobną częstotliwością co poprzednio; w stosunku do okresu pobierania renty nie nastąpiło ani istotne pogorszenie, ani istotna poprawa stanu zdrowia wnioskodawcy (R. P., k. 121 – 123, 144).

34 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

35 Odwołanie K. W. jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.

36 Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, nr 153, poz. 1227 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

37 1. jest niezdolny do pracy,

38 2. ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy,

39 3. niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych bądź nieskładkowych, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

40 Jednocześnie zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy:

41 1. niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu,

42 2. całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy,

43 3. częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

44 Przepis art. 102 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, iż prawo do świadczenia uzależnione od okresowej niezdolności do pracy ustaje z upływem okresu, na jaki świadczenie to przyznano. Po tym okresie konieczne jest ustalenie prawa do dalszej renty. Zgodnie z przepisem art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jednym z warunków przyznania ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest taki stan zdrowia, który uzasadnia ocenę, że niezdolność ta nadal występuje i to w rozumieniu przepisu art. 12 cytowanej ustawy. Oznacza to, że nie każdy stan chorobowy warunkuje prawo do renty, lecz tylko taki, który narusza sprawność organizmu w stopniu ograniczającym lub wykluczającym zdolność do wykonywania pracy zarobkowej.

45 Powyższe założenia należy uzupełnić o bezsporną okoliczność, zgodnie z którą wnioskodawca od 3 roku życia leczy się z powodu padaczki, która była podstawą stwierdzenia u niego częściowej niezdolności do pracy na okres do 28 lutego 2015 r. Wszystkie sporządzone w sprawie opinie biegłych wskazują, że niepełnosprawność w postaci podanego wyżej schorzenia została przez skarżącego wniesiona do ubezpieczenia.

46 W tej sytuacji powołać należy wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 2002 r. (II UKN 115/01), w którym wskazano, że dla spełnienia warunku określonego w art. 57 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez osobę częściowo niezdolną do pracy przed podjęciem zatrudnienia i wykonującą pracę odpowiednią do jej możliwości zdrowotnych wymagane jest pogorszenie stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy w dotychczasowym, ograniczonym zakresie. Jeżeli nie nastąpiła istotna zmiana w stosunku do stanu istniejącego przed podjęciem zatrudnienia, wymieniany warunek nie jest spełniony.

47 Podobnie w wyroku z 24 czerwca 2015 r. (I UK 357/14) Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustanawia jeden z warunków nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wymagając, aby powstała ona w okresach w przepisie tym wskazanych. Pogorszenie istniejącej przed podjęciem zatrudnienia niezdolności do pracy w ramach danego jej stopnia uzasadnia prawo do renty, gdy po pierwsze - powstało w okresach wskazanych w art. 57 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy oraz po drugie - spowodowało autonomicznie utratę zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym zakresie. O istotnym pogorszeniu stanu zdrowia uzasadniającym prawo do świadczenia rentowego można zatem mówić także wówczas, gdy następstwa postępującego schorzenia istniejącego przed podjęciem zatrudnienia i powodującego całkowitą niezdolność do pracy, powstałe w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach, samodzielnie spowodowały utratę zdolności do wykonywania pracy odpowiadającej dotychczasowym możliwościom zdrowotnym ubezpieczonego.

48 Decydujące znaczenie dla rozważenia zasadności złożonego odwołania, miało zatem ustalenie, czy stan zdrowia wnioskodawcy w okresie pobierania renty (jednocześnie świadczenia pracy) spowodował samodzielnie utratę zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym zakresie.

49 Zważywszy, iż do rozstrzygnięcia powyższej kwestii potrzebna jest wiedza specjalna, Sąd dopuścił dowód z opinii trzech biegłych neurologów.

50 Zdaniem Sądu opinie biegłych są jasne, logiczne, pełne i zasługują na uwzględnienie jedynie w zakresie, w którym zgodnie wskazali oni na fakt ujawnienia się schorzenia wnioskodawcy w 3 roku życia, jego okresowej obserwacji w SOR po napadach padaczkowych, występujących 4 – 5 razu w miesiącu, których częstotliwość nie ulega zmianie, a także leczenia trzema lekami przeciwpadaczkowymi.

51 Sąd Okręgowy dostrzega różnice w pozostałych wnioskach opinii, jednak z uwagi na ugruntowane orzecznictwo sądowe w sprawie znaczenie miało nie tylko ustalenie, czy wnioskodawca jest nadal niezdolny do pracy po dniu 28 lutego 2015 r., ale również czy w okresie pobierania świadczenia nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy w dotychczasowym, ograniczonym zakresie.

52 O ile kwestia oceny istnienia zdolności do pracy odwołującego się była przez biegłych oceniana różnie, to drugie z przytoczonych zagadnień zostało ocenione jednolicie.

53 I tak biegły H. F. wskazał na istnienie niezdolności do pracy powoda od dzieciństwa, bez istotnej poprawy stanu zdrowia w okresie pobierania renty i po 28 lutego 2015 r.

54 Biegła H. G. (1) oceniła, iż skarżący jest osobą zdolną do pracy, zaś w trakcie zatrudnienia nie stwierdzono pogorszenia wniesionego do ubezpieczenia schorzenia w postaci padaczki.

55 Biegły R. P. (1) stwierdził ostatecznie, iż u badanego w okresie ubezpieczenia nie nastąpiło istotne pogorszenie stanu zdrowia (napady występują z taką samą częstotliwością), nie nastąpiło również jego polepszenie.

56 Podkreślić należy, że ubezpieczony i organ rentowy kwestionowali niekorzystne dla nich opinie biegłych. W związku z powyższym Sąd dopuszczał dowody z opinii uzupełniających, a następnie opinii kolejnych biegłych. Mimo istniejących między nimi różnic we wnioskach dotyczących zdolności powoda do pracy po dniu 28 lutego 2015 r., z żadnej z ekspertyz nie wynika, by w okresie pobierania renty nastąpiło takie pogorszenie stanu zdrowia w ramach tego samego stopnia niezdolności do pracy, powodujące samodzielnie utratę zdolności do pracy zgodnej z poziomem kwalifikacji.

57 Tym samym odwołujący nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zakreślonych przepisem art. 57 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 lub 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

58 W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 477¹⁴§ 1 k.p.c. orzekł jak w wyroku.

59 /-/ SSO Jacek Barczewski