Zarządzenie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2019 r., VIII U 1534/18

zarządzenie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2019 r., VIII U 1534/18

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 1534/18

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 10 listopada 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił T. K., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 czerwca 2014 roku, umorzenia należności z tytułu składek:

3 a) na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1999 roku do września 2003 roku w łącznej kwocie 56.854,56 zł, w tym z tytułu: składek – 21.062,56 zł, odsetek – 35.792,- zł;

4 b) na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 1999 roku do grudnia 2001 roku, od lutego 2002 roku do kwietnia 2003 roku, od czerwca 2003 roku do września 2003 roku w łącznej kwocie 12.631,53 zł, w tym z tytułu: składek – 4.891,53 zł, odsetek – 7.740,- zł;

5 c) na Fundusz Pracy za okres od lutego 1999 roku do grudnia 2001 roku, od marca 2002 roku do kwietnia 2003 roku, od czerwca 2003 roku do września 2003 roku w łącznej kwocie 3.949,17 zł, w tym z tytułu: składek – 1.460,17 zł, odsetek – 2.489,- zł.

6 W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczona w dniu 12 czerwca 2014 roku złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek za sporny okres na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Decyzją z dnia 26 września 2014 roku określono warunki umorzenia, którym była spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji wraz z naliczonymi odsetkami. Wnioskodawczyni nie dotrzymała warunków spłaty w ramach układu ratalnego a zatem umowa została zerwana (decyzja k.8 akt ZUS).

7 Decyzją z dnia 9 czerwca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 32, ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 ze zm) stwierdził, że T. K. jest dłużnikiem tego organu i posiada zadłużenie na dzień wydania decyzji wraz z odsetkami na łączną kwotę 49.060,66 zł, na którą składają się zadłużenia:

8 - na ubezpieczenia społeczne za okres od grudnia 2011 roku do kwietnia 2017 roku w kwocie 28.668,60 zł z tytułu składek oraz odsetek w kwocie 5.646,- zł;

9 - na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2011 roku do kwietnia 2017 roku w kwocie 11.951,06 zł z tytułu składek oraz odsetek w kwocie 2.795,- zł;

10 W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, iż na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. 32 w/w ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

11 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Ł. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, wzywając jednocześnie do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacenia składek, pod rygorem wydania decyzji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów. Płatnik składek nie dopełnił jednak obowiązku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne (decyzja k.9 akta ZUS).

12 Odwołanie od powyższych decyzji złożyła wnioskodawczyni w dniu 25 czerwca 2018 roku podnosząc w uzasadnieniu, iż nie jest w stanie udźwignąć obowiązku opłacenia składek. K. korzystała z pożyczek. W tym czasie ciężko zachorowała także jej matka i z tej przyczyny wnioskodawczyni nie mogła zająć się spłatą zaległości (odwołanie k.3-4).

13 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o odrzucenie z uwagi na fakt, że zostały one złożone po terminie. Merytorycznie organ rentowy wywiódł jak w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo podniesiono, iż decyzja z dnia 10 listopada 2016 roku została wysłana na adres do korespondencji wnioskodawczyni i była dwukrotnie awizowana, zaś decyzja z dnia 20 czerwca 2017 roku została odebrana przez domownika 20 czerwca 2017 roku (odpowiedź na odwołania k. 7-8).

14 Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

15 Decyzja z dnia 10 listopada 2016 roku o odmowie umorzenia należności składkowych została wysłana wnioskodawczyni na adres do korespondencji: Ł. ul. (...). Przesyłka była awizowana 17 i 25 listopada 2016 roku. W dniu 2 grudnia 2016 roku przesyłka została (dowód doręczenia k. 37 akt ZUS).

16 Wcześniejsza korespondencja wysyłana na ten sam adres była doręczana wprost (dowody doręczenia k.21, 24, 31 akt ZUS).

17 Decyzja z dnia 9 czerwca 2017 roku została odebrana przez domownika J. K. w dniu 20 czerwca 2017 roku (dowód doręczenia k.10 akt ZUS).

18 Obie decyzje zawierały pouczenie o prawie, sposobie i terminie zaskarżenia (okoliczność bezsporna).

19 Odwołująca nie odebrała pierwszej decyzji z uwagi na ciężką chorobę matki, którą się w tym czasie opiekowała. Pomagał jej w tym mąż. Adres na ul. (...) był jej adresem korespondencyjnym .Matka ubezpieczonej zmarła 13 października 2017 roku (zeznania wnioskodawczyni T. K. k.19-20).

20 Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

21 Odwołanie podlega odrzuceniu jako złożone po terminie.

22 Zgodnie z art. 477⁹ § 1 k.p.c. odwołanie od decyzji organu rentowego wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Odwołanie wniesione po upływie terminu, stosownie do § 3 art. 477⁹ k.p.c., sąd odrzuca, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.

23 Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że miesięczny termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia odpisu decyzji, a odwołanie winno być wniesione do organu, który skarżoną decyzję wydał. W przypadku stwierdzenia opóźnienia Sąd ma dyskrecjonalną możliwość potraktowania spóźnionego odwołania tak, jakby zostało wniesione w terminie. Może tego dokonać pod warunkiem uznania, że przekroczenie terminu nie jest nadmierne oraz że nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Obydwa te warunki muszą jednak wystąpić łącznie. Niespełnienie choćby jednego z nich przesądza o odrzuceniu odwołania / postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. II UK 404/09, LEX nr 611422/.

24 Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika jednoznacznie, iż decyzja z 10 listopada 2016 roku została do wnioskodawcy wysłana listem poleconym i była dwukrotnie awizowana, zas decyzja z dnia 9 czerwca 2017 roku zostałą doręczona dorosłemu domownikowi.

25 Na mocy art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

26 Zgodnie bowiem z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

27 Natomiast w oparciu o treść art. 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

28 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

29 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

30 § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

31 § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

32 § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

33 W prawie polskim obowiązuje zasada, iż przesyłka jest doręczona w dacie, w której adresat mógł zapoznać się z jej treścią. Data faktycznego zapoznania jest nieistotna, o tyle, o ile adresat mógł zapoznać się z jej treścią wcześniej, a za opóźnienie nie odpowiada wysyłający lub doręczyciel.

34 Decyzja z 10 listopada 2016 roku była wysłana na podany adres dokorespondencji i dwukrotnie awizowana. Zważywszy na daty awizacji, przesyłkę należy uznać za doręczoną w dniu 1 grudnia 2016 roku.

35 Odwołania złożone zostały zatem ze znacznym przekroczeniem terminu miesięcznego, o którym mowa w art. 477⁹ § 1 k.p.c.

36 W kwestii tego jaki okres opóźnienia należy przyjąć za „znaczne przekroczenie terminu” w rozumieniu tegoż artykuły wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 29 września 1999 r., II UKN 490/99, OSNAPiUS 2001, nr 2, poz. 57 i skonstatował, że nadmiernym opóźnieniem jest złożenie odwołania po upływie 18 miesięcy. Teza ta aprobowana jest także przez najnowsze orzecznictwo sądów powszechnych, tj. m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r., III AUa 1404/16, LEX nr 2257034; wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 3 listopada 2016 r., IV U 1098/16, LEX nr 2172585; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2016 r., III AUz 178/16, LEX nr 2138338; wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 30 czerwca 2016 r., VII U 246/16, LEX nr 2243096). W przedmiotowej sprawie, wnioskodawczyni złożyła odwołanie, w przypadku decyzji z d10 listopada 2016 roku po ponad 1,5 roku od jej doręczenia a w przypadku decyzji z 9 czerwca 2017 roku po blisko roku od jej wydania, co zbliżone jest do wspomnianego 18-miesięcznego okresu. Dlatego też, w ocenie Sądu omawiany warunek nie został spełniony.

37 Jest to zatem powód wystarczający do odrzucenia odwołań.

38 W związku z powyższym nie jest istotne czy opóźnienie w złożeniu odwołań zostało wywołane przyczynami usprawiedliwionymi. Podkreślić należy, iż ciężka choroba osoby najbliższej niewątpliwie usprawiedliwiłaby opóźnienie gdyby nie było ono tak nadmierne jak w niniejszej sprawwie.

39 Nie sposób pominąć także okoliczności, iż gdyby nawet uznać, iż zachodziały warunki do usprawiedliwienia opóźnienia i przywrócenia terminu w związku z podanymi przez wnioskodawczynię okolicznościami to i tak brak odwołania podlegałyby odrzuceniu bowiem matka w odwołującej zmarła 13 października 2017 roku a zatem w tej dacie ustała przyczyna usprawiedliwiająca opóźnienie. Odwołania złożone zostały zaś dopiero w czerwcu 2018 roku – czyli po upływie 8 miesięcy.

40 W związku z powyższym nie zachodzą żadne okoliczności pozwalające na merytoryczne rozpoznanie zaskarżonych decyzji.

41 Takie zachowanie świadczy nie tylko o braku dbałości o swoje interesy, ale o ich całkowitym i bezkrytycznym ignorowaniu. Wnioskodawczyni nie wykazała nie tylko należytej dbałości, ale nie wykazała jakiejkolwiek dbałosci o swoje interesy. Zachowanie takie nie zasługuje zatem na ochronę prawną.

42 Reasumując odwołania zostało złożone ze znacznym przekroczeniem terminu a nadto nie było podstaw do uznania, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującej się, a przeciwnie nastąpiło na skutek braku dbałości o własne interesy przez wnioskodawczynię.

43 Z tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477⁹§ 3 kpc, orzekł jak w sentencji postanowienia.

ZARZĄDZENIE

44 odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć i wnioskodawczyni.

45 10 I 2019 roku.