Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 września 2026 r., I Ns 23/26

postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 września 2026 r., I Ns 23/26

Tekst

POSTANOWIENIE

1 Dnia 23 września 2026 r.

2 Sąd Okręgowy w Krakowie, I Wydział Cywilny

3 w składzie:

4 Przewodniczący: Sędzia (del.) Magdalena Sojka

5 Protokolant: C. protokolant sądowy N. H. - Grojec

6 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2026 r. w N.

7 sprawy z wniosku H. C.

8 z udziałem G. P. (1)

9 o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym

10 p o s t a n a w i a :

11 I. zakazać uczestnikowi G. P. (1) rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, jakoby kandydat na Prezydenta Miasta N. - H. Z. osobiście wytoczył lub zainicjował przeciwko aktywiście N. V. (1) powództwo składając pozew w sądzie oraz „uruchomił machinę sądową” w sprawie dotyczącej wypowiedzi tego aktywisty dotyczących H. Z. oraz by postępowanie przed Sądem Okręgowego w Krakowie w sprawie o sygn. I Ns 21/26 prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 17 września 2026 r. było zainicjowane przez kandydata H. Z. wytoczonym pozwem „typu (...) w rozumieniu ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej;

12 II. nakazać uczestnikowi G. P. (1):

13 1. usunięcia jego publikacji z dnia 17 września 2026 r. godz. 9.00 zamieszczonej w formie postu na profilu (...) (adres: https://www.facebook.com(...)), a dostępnej pod adresem: https://ww.facebook.com(...)posts\(...) o treści:

14 „Kneblowanie ust i straszenie mieszkańców. Tak wyglądają metody radnego N. PL - H. Z..

15 Uruchomienie machiny sądowej przeciwko krytykom to najniższy poziom politycznego cynizmu. Wytaczanie pozwów typu (...) nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością: to jawna próba uciszenia, zastraszenia i finansowego zniszczenia każdego, kto odważy się mówić prawdę. Przekonał się o tym młody aktywista, którego jedyną „winą" było obnażenie skrajnego populizmu radnego. Przypomniał niewygodny fakt: Z. najpierw ostentacyjnie zwalczał progi zwalniające, by po wypadku, cynicznie i pod publiczkę, natychmiast domagać się ich budowy.

16 Reakcja radnego na faktograficzną krytykę? Pozew sądowy. To nie siła, to czyste polityczne tchórzostwo i paniczny strach przed obnażeniem własnej hipokryzji. N. to nie prywatny folwark, w którym najpierw pompuje się miliony w referendum, a teraz próbuje się kupić wybory i zaszczuć krytyków. Panie radny, próba sterroryzowania (...) się nie uda, a prawda wybrzmi jeszcze głośniej”

17 2. sprostowania nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie w formie postu na własnym, publicznie dostępnym profilu Uczestnika w serwisie (...) pod adresem https:/www.facebook.com/P./, na którym to profilu zamieszczony został zakwestionowany post — publikacja uczestnika, oświadczenia następującej treści:

„ SPROSTOWANIE I (...)

18 Ja, G. P. (1), prostuję nieprawdziwe i wprowadzające w błąd informacje zawarte w mojej publikacji z dnia 17 września 2026 r. dotyczącej postępowania sądowego w trybie wyborczym w sprawie N. V. (1) — zamieszczonej w formie postu w serwisie (...).

19 Postanowieniem z dnia 17 września 2026 r., sygn. I NS 21/26, Sąd Okręgowy w Krakowie zakazał N. V. (1) rozpowszechniania nieprawdziwej informacji, jakoby H. Z. ponosił odpowiedzialność za śmierć ludzi w związku ze swoim stanowiskiem dotyczącym infrastruktury ograniczającej prędkość, oraz nakazał usunięcie tych wypowiedzi i ich sprostowanie.

20 Nieprawdziwe jest użyte przeze mnie twierdzenie przedstawiające tę sprawę sądową, jako zainicjowaną w wyniku pozwu wniesionego do Sądu przez kandydata na Prezydenta Miasta N. H. Z.. Pan H. Z. nie był wnioskodawcą ani uczestnikiem tego postępowania, które toczyło się w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego, jako postępowanie nieprocesowe z wniosku pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu.

21 Nieprawdziwe i wprowadzające w błąd jest również użyte przeze mnie określenie tego typu postępowania - prowadzonego w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego, jako „wytoczenie pozwu typu (...)” w rozumieniu ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej, a to z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy jej przepisów nie stosuje się do postępowań przewidzianych w art. 111 Kodeksu wyborczego.

22 Przyznaję, że nie miałem żadnych podstaw do przedstawiania tych twierdzeń jako faktów.

23 Przepraszam Pana H. Z. za rozpowszechnianie powyższych nieprawdziwych i wprowadzających w błąd informacji

24 G. P. (1)"

25 - w terminie 24 godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności przez Uczestnika lub osoby działającej na jego polecenie lub za jego zgodą oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, wyjaśnień lub innych treści umniejszających jego znaczenie, przy zastosowaniu czytelnego kroju czarnej czcionki na białym tle i redakcji tekstu jak wskazano wyżej;

26 3. utrzymywania publikacji oświadczenia ujętego w pkt. II. ppkt. 2 niniejszego postanowienia na swoim profilu E., jako przypiętego postu do profilu Uczestnika przez okres od jego opublikowania do co najmniej godziny 21:00 dnia 11 października 2026 r. - bez ograniczania jego widoczności przez ten czas i bez ingerowania w jego treść,

27 III. oddalić wniosek w pozostałym zakresie;

28 IV. stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Uzasadnienie

29 postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 września 2026 r.

30 Wnioskodawca H. C., działając jako pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Wyborców H. Z. N. dla Mieszkańców, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy wniósł o:

31 I. zakazanie uczestnikowi G. P. (1) rozpowszechniania nieprawdziwych informacji:

32 1) jakoby kandydat na Prezydenta Miasta N. H. Z. osobiście wytoczył lub zainicjował przeciwko aktywiście N. V. (1) powództwo składając pozew w sądzie oraz „uruchomił machinę sądową” w sprawie dotyczącej wypowiedzi tego aktywisty dotyczących H. Z.;

33 2) jakoby postępowanie przed Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie o sygn. I Ns 21/26 prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 17 września 2026 r. – było zainicjowanej przez kandydata H. Z. wytoczonym pozwem „typu (...) w rozumieniu ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postepowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej.

34 II. nakazanie uczestnikowi G. P. (1):

35 1) usunięcia jego publikacji z dnia 17 września 2026 r. godz.9.00 – zamieszczonej w formie postu na profilu E. (...) (1) o treści: „Kneblowanie ust i straszenie mieszkańców. Tak wyglądają metody radnego N. PL - H. Z..

36 Uruchomienie machiny sądowej przeciwko krytykom to najniższy poziom politycznego cynizmu. Wytaczanie pozwów typu (...) nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością: to jawna próba uciszenia, zastraszenia i finansowego zniszczenia każdego, kto odważy się mówić prawdę. Przekonał się o tym młody aktywista, którego jedyną „winą" było obnażenie skrajnego populizmu radnego. Przypomniał niewygodny fakt: Z. najpierw ostentacyjnie zwalczał progi zwalniające, by po wypadku, cynicznie i pod publiczkę, natychmiast domagać się ich budowy.

37 Reakcja radnego na faktograficzną krytykę? Pozew sądowy. To nie siła, to czyste polityczne tchórzostwo i paniczny strach przed obnażeniem własnej hipokryzji. N. to nie prywatny folwark, w którym najpierw pompuje się miliony w referendum, a teraz próbuje się kupić wybory i zaszczuć krytyków. Panie radny, próba sterroryzowania (...) się nie uda, a prawda wybrzmi jeszcze głośniej”

38 2) sprostowania nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie w formie postu na własnym publicznie dostępnym profilu uczestnika w serwisie (...) pod adresem https:/www.facebook.com/P./, na którym to serwisie zamieszczony został zakwestionowany post — publikacja uczestnika, stosownego oświadczenia w terminie 24 godzin od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie, w sposób szczegółowo wskazany we wniosku

39 III. przeproszenia H. Z. kandydata na Prezydenta Miasta N. w terminie 24 godzin od uprawomocnienia się postanowienia poprzez doręczenie wnioskodawcy, na ręce jego pełnomocnika, podpisanego własnoręcznie przez uczestnika pisemnego oświadczenia oznaczonej treści, z wytłuszczonym tytułem (...),

40 IV. opublikowania na koszt uczestnika w „Gazecie (...)”, w jej najbliższym wydaniu, na pierwszej stronie, oświadczenia zatytułowanego PRZEPROSINY o treści wskazanej we wniosku,

41 V. nakazanie Uczestnikowi wpłacenia kwoty 10.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego: Fundacja (...) w N. O (...) z przeznaczeniem na pomoc w leczeniu dzieci poszkodowanych w wypadkach drogowych,

42 a nadto zasądzenie od Uczestnika kosztów postępowania.

43 W uzasadnieniu wskazał, że dnia 17 września 2026 r. Uczestnik na swoim publicznie dostępnym profilu E. (...) (1), opublikował materiał dotyczący bezpośrednio H. Z. – kandydata w wyborach na Prezydenta Miasta N. mający charakter agitacji wyborczej w trakcie kampanii.

44 Jak wskazał Wnioskodawca post pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzoną kampanią wyborczą i jest przykładem negatywnej agitacji skierowanej w konkretnego kandydata. Powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, potwierdza również fakt, że Uczestnik wspiera inną kandydatkę w wyborach i angażuje się w agitację wyborczą.

45 Wnioskodawca podniósł, że kwestionowana wypowiedź Uczestnika nie ograniczała się jedynie do krytyki poglądów programowych, lecz przypisuje kandydatowi H. Z. określone działania o charakterze prawnoprocesowym i buduje jego obraz jako osoby wykorzystującej sąd do „uciszania” przeciwników. W tym sensie przekaz może wpływać na sferę motywacyjną potencjalnego wyborcy i zniechęcać do oddania głosu na H. Z..

46 Wnioskodawca podkreślił, że wbrew twierdzeniom Uczestnika, H. Z. nie zainicjował żadnego postępowania sądowego przeciwko N. V. (1), w szczególności toczącego się przed Sądem Okręgowym w Krakowie pod sygn. I Ns 21/26. Ponadto, przedmiotowe postępowanie, wywołane zostało wnioskiem pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu nie zaś „pozwem sądowym”. W kontekście całej publikacji wskazana nieścisłość wraz z określeniem „uruchomienie machiny sądowej” i (...) przedstawia sprawę jako klasyczny prywatny proces sądowy wytoczony przez samego kandydata. Wnioskodawca zwrócił jednocześnie uwagę, że reżim ustawy o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu osób uczestniczących w debacie publicznej nie dotyczy postępowań przewidzianych w art.111 Kodeksu wyborczego. Postępowanie I Ns 21/26 przed Sądem Okręgowym w Krakowie było zaś właśnie postępowaniem przewidzianym w powołanym przepisie. W tym znaczeniu przedstawienie go jako „pozwu typu (...)” wprowadza odbiorcę w błąd i jest niezgodne z prawdą. Co więcej, jak podkreślono w uzasadnieniu wniosku, we wskazanej sprawie wniosek co do zasady został uwzględniony albowiem sąd zakwalifikował zakwestionowany przekaz jako nieprawdziwą informację.

47 Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku. Zarzucił, że wypowiedź nie miała charakteru agitacji wyborczej, zawierała ocenę kandydata, a nie twierdzenie o faktach oraz że zawnioskowane środki są niewspółmierne do rzekomego zawinienia, w szczególności żądanie publikacji oświadczenia w Gazecie (...) i zapłaty kwoty 10.000 zł ma wskazany cel społeczny.

48 W ocenie Uczestnika zakres kwestionowanych przez Wnioskodawcę informacji, w szczególności w kontekście wszczęcia postępowania i nazwania wniosku pozwem ma samodzielnie wymiar, co najwyżej neutralny, nie prowadzący do wniosku, że tego rodzaju informacja zachęca lub zniechęca do głosowania. Konstrukt logiczny wniosku, który zakłada, że nazwanie pozwu wnioskiem albo rzekome stwierdzenie, że to nie H. Z. wszczął postępowanie prowadzi do dezinformacji potencjalnych wyborców w zakresie dokonywanego wyboru, jest zdaniem Uczestnika, nadinterpretacją i nie ma poparcia w zasadach wnioskowego rozumowania. Podobnie, operowanie sformułowaniem „typu” (...) nie stanowi przykładu dezinformacji lub manipulacji, ponieważ jak wskazał Uczestnik, ma charakter stricte oceny.

49 Uczestnik zwrócił również uwagę, iż tak w treści orzeczeń sądowych jak i w przekazie publicznym stosowne jest pojęcie „pozew” jak i „wniosek” wyborczy, a stosowanie tych pojęć zamiennie nie budzi konsternacji odbiorców.

50 Na rozprawie w dniu 23 września 2026 r. Uczestnik przyznał, iż był obecny na posiedzeniu tut. Sądu w dniu 17 września 2026 r. w sprawie o sygn. I Ns 21/26 dotyczącej jego przyjaciela oraz wyjaśnił, że aktualnie jest pracownikiem, a nie współpracownikiem społecznym w Biurze Senatora RP J. K..

51 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

52 H. Z. jest kandydatem na Prezydenta Miasta N. w zaplanowanych na dzień 27 września 2026 r. wyborach. Pełnomocnikiem wyborczym Komitetu Wyborczego Wyborców H. Z. N. dla Mieszkańców jest H. C..

53 Dowód: protokół rejestracji kandydata na prezydenta miasta k:11-12, postanowienie nr (...) Komisarza Wyborczego w N. z dnia 5 sierpnia 2026 r. k:13.

54 Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 17 września 2026 r. w sprawie z wniosku H. C. działającego jako pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Wyborców H. N. dla Mieszkańców z udziałem N. V. (1) o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym sygn. I Ns 21/26 zakazał uczestnikowi N. V. (1) rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, jakoby kandydat na Prezydenta Miasta N.- H. Z. ponosił odpowiedzialność za śmierć ludzi w związku z podejmowanymi przez niego decyzjami, działaniami lub stanowiskiem dotyczącym infrastruktury ograniczającej prędkość w N., w szczególności poprzez rozpowszechnianie twierdzenia, że „za jego błędy ludzie płacą życiem” (pkt.I); nakazał uczestnikowi N. V. (1): usunięcie jego komentarzy o treści: „Zwykły hipokryta! Szkoda że za jego błędy ludzie płacą życiem!” dostępnego w serwisie (...) pod adresem: https://www.facebook.com/share/p/lEvJ4mTBwz/ (pkt. II ppkt.1 a)), „Zwykły hipokryta szkoda że jego błędy niewinni ludzie przypłacają życiem” dostępnego w serwisie (...) pod adresem: https://www.instagram.com/p/(...)_(...) (pkt. II ppkt.1 b)),, zamieszczonych pod publikacjami na profilu (...) z dnia 24 sierpnia 2026 r.; sprostowania nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie w formie komentarza pod postami profilu (...) pod adresem w serwisie (...): https://www.facebook.com/share/p/lEvJ4mTBwz/ i w serwisie (...) https://www.instagram.com/p/(...)_(...), a także na własnym publicznie dostępnym profilu uczestnika, zarówno w serwisie (...) pod adresem https://www.facebook.com/krzyrztof.chudziak, jak i na własnym publicznie dostępnym profilu uczestnika w serwisie (...) pod adresem https://www.instagram.com/chudziak.krzysztof/ poprzez zamieszczenie oświadczenia następującej treści:

SPROSTOWANIE I PRZEPROSINY

55 „Ja, N. V. (1), prostuję nieprawdziwą informację zawartą w moim komentarzu pod publikacją na profilu E. (...) (2) z dnia 24.08.2026 r., w którym napisałem „Zwykły hipokryta! Szkoda że za jego błędy ludzie płacą życiem!”, a także w komentarzu pod publikacją na profilu (...) z dnia 24.08.2026 r. w serwisie (...), w którym napisałem: „Zwykły hipokryta szkoda że jego błędy niewinni ludzie przypłacają życiem”. Nieprawdziwe jest rozpowszechniane przeze mnie powyższe twierdzenie, jakoby, H. Z. ponosił odpowiedzialność za śmierć ludzi w związku ze swoim stanowiskiem dotyczącym infrastruktury drogowej ograniczającej prędkość. Nie miałem żadnych podstaw do przedstawiania takiego twierdzenia jako faktu. Przepraszam Pana H. Z. za rozpowszechnianie powyższej nieprawdziwej informacji.

56 N. V. (1) (...)

57 - w terminie 24 godzin od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia pod postami z dnia 24 sierpnia 2026 r. na profilu E. i A. (...) oraz na profilach uczestnika w obu tych serwisach, w sposób umożliwiający jego niezwłoczne dostrzeżenie przez osoby zapoznające się z tym materiałem, bez możliwości ograniczenia jego widoczności przez uczestnika lub osoby działające na jego polecenie lub za jego zgodą oraz bez dodawania jakichkolwiek komentarzy, wyjaśnień lub innych treści umniejszających jego znaczenie, jak również przy zastosowaniu czytelnego kroju czarnej czcionki i redakcji tekstu (pkt. II ppkt. 2); utrzymywania publikacji oświadczenia ujętego w pkt. II.2 postanowienia na swoich profilach E. i A. przez okres od jego opublikowania do co najmniej godziny 21:00 dnia 27 września 2026 r. - bez ograniczania jego widoczności przez ten czas i bez ingerowania w jego treść (pkt. II ppkt.3), oddalił wniosek w pozostałym części (pkt. 4) i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty (pkt. 5).

58 Dowód: postanowienie tut. Sądu z dnia 17.09.2026 r. I Ns 21/26 k:14-18.

59 Dnia 17 września 2026 r. G. P. (1) na swoim profilu E. umieścił post o treści:

60 „Kneblowanie ust i straszenie mieszkańców. Tak wyglądają metody radnego N. PL - H. Z..

61 Uruchomienie machiny sądowej przeciwko krytykom to najniższy poziom politycznego cynizmu. Wytaczanie pozwów typu (...) nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością: to jawna próba uciszenia, zastraszenia i finansowego zniszczenia każdego, kto odważy się mówić prawdę. Przekonał się o tym młody aktywista, którego jedyną „winą" było obnażenie skrajnego populizmu radnego. Przypomniał niewygodny fakt: Z. najpierw ostentacyjnie zwalczał progi zwalniające, by po wypadku, cynicznie i pod publiczkę, natychmiast domagać się ich budowy.

62 Reakcja radnego na faktograficzną krytykę? Pozew sądowy. To nie siła, to czyste polityczne tchórzostwo i paniczny strach przed obnażeniem własnej hipokryzji. N. to nie prywatny folwark, w którym najpierw pompuje się miliony w referendum, a teraz próbuje się kupić wybory i zaszczuć krytyków. Panie radny, próba sterroryzowania (...) się nie uda, a prawda wybrzmi jeszcze głośniej”

63 Dowód: notarialne zabezpieczenie treści publikacji na E. k:8, zrzut z ekranu publikacji k: 7, obraz zapisany na nośniku pendrive k:X

64 Uczestnik G. P. (2) był społecznym współpracownikiem senator J. K..

65 Dowód: informacja z dnia 08.04.2025 r. k:9.

66 Powyższe okoliczności Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

67 Sąd pominął dowód z przesłuchania Wnioskodawcy mając na względzie, iż okoliczności, na które miał zostać przesłuchany zostały już udowodnione zgodnie z jego twierdzeniami (art.235²§ 1 pkt.2) k.p.c.).

68 Sąd zważył, co następuje:

69 Wniosek zasługiwał częściowo na uwzględnienie.

70 Kampania wyborcza powinna być prowadzona według określonych ustawą reguł i zasad. Artykuł 111 Kodeksu wyborczego ustanawia ochronę prawną w okresie kampanii wyborczej dla kandydata i pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego przed nieprawdziwymi informacjami zawartymi w materiałach wyborczych rozpowszechnianych w prasie i materiałach wyborczych, w szczególności na plakatach, ulotkach, w hasłach, a także w wypowiedziach lub innych formach agitacji wyborczej.

71 Celem tego przepisu jest nie tylko ochrona uczestników kampanii (kandydatów i komitetów wyborczych) przed skutkami rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, ale również ocena prawidłowości przebiegu kampanii wyborczej, rywalizacji politycznej, zasad uczciwej konkurencji wyborczej, która ma zapobiegać zniekształcaniu ocen wyborców i w tym znaczeniu ma charakter także ochrony dobra publicznego. Kampania wyborcza powinna prowadzić bowiem do swobodnego i niezakłóconego uformowania się woli wyborców i podjęcia decyzji wyrażanej w akcie głosowania ( tak Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 lipca 2009 r. K 7/09, OTK-A 2009/7, poz. 113). Jak podkreślił Sąd Najwyższy, ratio legis tego unormowania tkwi w dążeniu do zapewnienia wyborcom nie tylko proceduralnej, ale i materialnej wolności wyboru, która może być zakłócona w razie sugestywnego (przy użyciu wszelkich form propagandy i agitacji) przedstawiania nieprawdziwych stanów i zdarzeń stanowiących przesłanki dokonywania wyboru wśród kandydatów ( postanowienie SN z 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I CZ 25/01, OSNC 2001/12, poz. 176).

72 Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:

73 1. zakazu rozpowszechniania takich informacji;

74 2. przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;

75 3. nakazania sprostowania takich informacji;

76 4. nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;

77 5. nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;

78 6. nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.

79 Powołany przepis dotyczy zatem zarówno rozpowszechniania materiałów wyborczych jak również wypowiedzi i innych form prowadzenia agitacji wyborczej. Materiałem wyborczym jest - zgodnie z art. 109 § 1 Kodeksu wyborczego - każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami. Z kolei agitacją wyborczą w rozumieniu art. 105 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego. Zgodnie z art. 106 § 1 Kodeksu wyborczego agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego. Z powyższych przepisów wynika, że o ile materiał wyborczy może pochodzić jedynie od komitetu wyborczego to agitację wyborczą może prowadzić zarówno komitet wyborczy, jak i wyborca. Wskazane zatem w art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej nie muszą pochodzić od komitetu wyborczego. Takie stanowisko odpowiada wymaganiom rzeczywistości i pozwala na zrealizowanie funkcji przypisanych roszczeniom z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego.

80 Zgodne z art. 105 § 2 Kodeksu wyborczego agitację wyborczą można prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i w miejscach, określonych przepisami kodeksu. Agitacją wyborczą są zatem wypowiedzi, które pozostają w związku czasowym z zarządzonymi wyborami, a ponadto pozostają w związku przedmiotowym z wyborami, są zamieszczane z uwagi na trwające wybory i mogą mieć wpływ na wynik głosowania. Możliwa jest przy tym agitacja negatywna ograniczająca się do zniechęcania do glosowania na rzecz oznaczonego kandydata.

81 W orzecznictwie wskazuje się, iż ochrona uczestników kampanii (kandydatów i komitetów wyborczych) odnosi się tylko i wyłącznie do nieprawdziwych informacji zawartych w materiałach wyborczych. Nie dotyczy on komentarzy i oceny przymiotów kandydata. Jeżeli takie komentarze i oceny naruszają dobra osobiste kandydata, to może on dochodzić ochrony na zasadach ogólnych ( postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 listopada 2002 r., I ACz 1956/02, OSA 2003/10/47).

82 Warunkiem wniosku złożonego w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego jest, więc wykazanie, że materiały opisane jako plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zwierają nieprawdziwe informacje (pojmowane w kategoriach ich zgodności lub sprzeczności z rzeczywistością) i mają wpływ na wynik wyborów. Wydanie orzeczenia w trybie wyborczym możliwe jest tylko w sytuacji, kiedy w ramach agitacji wyborczej dochodzi do posłużenia się nieprawdziwymi informacjami. Jedynie fakty podlegają sprawdzeniu w kategoriach fałszu i prawdy, natomiast wypowiedzi ocenne, komentarze i opinie a nawet pytania retoryczne nie poddają się wskazanym kryteriom.

83 W niniejszej sprawie post Uczestnika dotyczący kandydata na Prezydenta Miasta N. H. Z. objęty wnioskiem został opublikowany w czasie trwania kampanii wyborczej (17 września 2026 r.), w dniu kiedy zapadło postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie I Ns 21/26 zainicjowanej przez H. C. przy uczestnictwie N. V. (1). Został umieszczony na publicznym profilu Uczestnika na platformie E..

84 W ocenie Sądu nie sposób przyjąć by nie miał on związku z kampanią wyborczą, w szczególności mając na względzie jego treść (odnoszącą się bezpośrednio do osoby kandydata na prezydenta, uprzednio przeprowadzonego w mieście referendum i planowanych wyborów) oraz fakt, że Uczestnik zaangażowany jest w agitację na rzecz innego kandydata. W konsekwencji za logiczne przyjąć należało, że treść wpisu ukierunkowana była na wywołanie niechęci potencjalnego wyborcy do oddania głosu na osobę opisaną w poście i zmierzała do wywołania określonych postaw wyborców. Niewątpliwe bowiem, w powszechnym odbiorze rzekome „kneblowanie ust i zastraszanie mieszkańców” przez H. Z., który uruchamia postępowania sądowe celem „zastraszania aktywistów” musi budzić negatywne emocje, co do jego osoby. Oskarżenie kandydata o podejmowanie opisanych działań stanowi formę agitacji wyborczej, o charakterze negatywnym, a która ma zniechęcić do głosowania na niego.

85 W obecnych realiach społecznych, jak słusznie zwrócił uwagę na to tut. Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 września 2026 r. sygn. I Ns 21/26, przy uwzględnieniu niepodważalnego znaczenia komunikacji internetowej dla kształtowania opinii publicznej, opublikowanie postu na portalu internetowym, adresowanego w istocie do nieograniczonego kręgu odbiorców, zawierającego nie polegające na prawdzie informacje i zarzuty, wpływa na publiczną ocenę osoby kandydującej w wyborach.

86 Nie może również budzić wątpliwości, że treść postu nie była prawdziwa. Post Uczestnika zawierał informację jakoby H. Z. uruchomił machinę sądową przeciwko swoim krytykom i wytaczał pozwy typu (...). Jak natomiast wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd w niniejszej sprawie „młody aktywista”, który miał „obnażyć skrajny populizm radnego” (H. Z.), nie został pozwany przez Kandydata na Prezydenta Miasta N.. Ów aktywista (N. V. (1)) był w istocie uczestnikiem postępowania prowadzonego w trybie wspominanego art.111 Kodeksu wyborczego zainicjowanego jednak przez H. C.. Przedmiotowy wniosek został zresztą uwzględniony, a podstawą takiego rozstrzygnięcia była konstatacja, że słowa N. V. (2) jakoby H. Z. ponosił odpowiedzialność za śmierć ludzi w związku z podejmowanymi przez niego decyzjami, działaniami lub stanowiskiem dotyczącym infrastruktury ograniczającej prędkość w N. nie polegały na prawdzie.

87 W tym miejscu warto wyjaśnić, iż (...) (z ang. C. F. (...)) to „stanowiące nadużycie postępowanie sądowe zmierzające do stłumienia debaty publicznej”. Jak wynika z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/(...) z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi („strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej”) (Dz. U. UE. L. z 2024 r. poz. 1069), pojęcie (...) oznacza „postępowanie sądowe, które nie zostało wszczęte w celu faktycznego dochodzenia lub wykonania prawa, ale którego głównym celem jest uniemożliwienie, ograniczenie lub penalizacja debaty publicznej, często przy wykorzystaniu braku równowagi sił między stronami, w ramach którego wnoszone są bezzasadne roszczenia”. Stosownie natomiast do treści art. 5 ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej za przesłanki uznania postępowania za zmierzające wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej uważa się w szczególności nieproporcjonalność żądania lub nadmierny albo nieuzasadniony charakter roszczenia, wszczynanie przez powoda, osoby działające na jego rzecz lub z nim powiązane wielu postępowań, w tym transgranicznych, w których żądania oparte są na tych samych faktach lub które dotyczą tego samego przedmiotu debaty publicznej, zachowanie powoda, osób działających na jego rzecz lub z nim powiązanych przed wszczęciem i w toku postępowania skierowane przeciwko uczestnikom debaty publicznej, w szczególności grożenie lub zastraszanie, podejmowanie przez powoda czynności procesowych w złej wierze, w tym działanie na zwłokę, celowy wybór miejsca wytoczenia powództwa, które jest niekorzystne lub uciążliwe dla pozwanego, działanie, które powoduje konieczność poniesienia nieproporcjonalnego nakładu pracy lub kosztów po stronie pozwanego lub wnoszenie środków odwoławczych, które są oczywiście bezzasadne, wykorzystywanie przez powoda przewagi finansowej, wpływów politycznych lub wpływów na społeczeństwo, w celu wywierania presji na pozwanego, wytoczenie powództwa przeciwko osobie fizycznej, a nie przeciwko jednostce organizacyjnej, która mogłaby ponosić odpowiedzialność, a w której osoba ta jest zatrudniona lub w której imieniu działa czy wreszcie uporczywe odmawianie przez powoda skorzystania z pozasądowych sposobów rozstrzygania sporów lub korzystanie z nich w sposób wskazujący na brak woli pozasądowego rozstrzygnięcia sporu.

88 Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy z udziałem N. V. (1), nie sposób dopatrzyć się by jej zainicjowanie prowadziło do ograniczania lub wręcz uniemożliwiania debaty publicznej („kneblowanie ust i zastraszanie mieszkańców”), w szczególności mając na względzie wynik przedmiotowego postępowania. Nie można również przyjąć by w ramach wspomnianego postępowania doszło do wykorzystania braku równowagi sił mając na względzie zaangażowanie N. V. (1) w agitację na rzecz innego kandydata na Prezydenta Miasta N., będącego członkiem jednej z największych partii w kraju.

89 Wreszcie, jak słusznie podniósł Wnioskodawca, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej, przepisów tej ustawy nie stosuje się do postępowań przewidzianych w art. 111 Kodeksu wyborczego.

90 W zaistniałym stanie rzeczy, Sąd doszedł do przekonania, że zostały zatem spełnione przesłanki z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, co uzasadniało zastosowanie odpowiednich środków ochrony.

91 Konsekwencją stwierdzenia, że dana informacja jest nieprawdziwa, jest zgodnie z przywołanym przepisem nakazanie sprawcy naruszenia zaniechania dalszego rozpowszechniania informacji, jej sprostowania, a także przeproszenia osoby, której dobra zostały naruszone. Zasadne było zatem żądanie zakazania uczestnikowi dalszego rozpowszechniania tych informacji, usunięcia ich i zamieszczenia sprostowania. Wskazana we wniosku treść oświadczenia jest odpowiednia zarówno co do treści jak i wnioskowanej formy. Zawiera konieczne elementy – stwierdzenie, że podana informacja nie była prawdziwa oraz przeproszenie osoby pokrzywdzonej. Zasadny był również wniosek aby sprostowanie nie zostało zniekształcone przez dodatkowe komentarze jak również aby zostało utrzymane na wskazanym portalu do dnia ewentualnej drugiej tury wyborów. Taki sposób publikacji daje największą gwarancję odwrócenia szkodliwych skutków rozpowszechnienia przez Uczestnika nieprawdziwych informacji.

92 Uwzględniając cel niniejszego postępowania oraz czas konieczny do zamieszczenia wskazanych oświadczeń w Internecie Sąd określił termin wykonania obowiązku na 24 godziny od daty uprawomocnienia orzeczenia.

93 Żądanie natomiast przez Wnioskodawcę opublikowania oświadczenia w Gazecie (...) i wysłanie przeprosin bezpośrednio H. Z. było zdaniem Sądu zbyt daleko idące w stosunku do zasięgu kwestionowanego postu i nie mogło zostać uwzględnione. Nieprawdziwe informacje zostały rozpowszechnione w Internecie, a zatem wystarczające dla osiągnięcia celów ustawy było zamieszczenie sprostowania i przeproszenia również w Internecie, na portalu, na którym doszło do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji.

94 Publikacja oświadczenia w Gazecie (...) pozostawałoby zdaniem Sądu nieadekwatna do dokonanego naruszenia. Celem bowiem zrealizowania przesłanki rzeczywistego usunięcia skutków wypowiedzi, forma i sposób usunięcia tych skutków musi być adekwatna do naruszenia oraz jego zasięgu. W konsekwencji oświadczenie powinno mieć taki sam potencjalny zasięg oddziaływania jak wypowiedź Uczestnika.

95 Podobnie, skala naruszenia przez Uczestnika reguł procesu wyborczego nie uzasadniała nakazania mu dokonania jakiejkolwiek wpłaty na rzecz wskazanej we wniosku Fundacji. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 9 stycznia 2007 r. w sprawie K. przeciwko Polsce ((...)), sprowadzające się do wniosku, że sankcje pieniężne powinny być stosowane z wyjątkową ostrożnością, przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności środków.

96 O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art.520 § 1 k.p.c. uznając, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od generalnej reguły ponoszenia przez każdego uczestnika kosztów postępowania nieprocesowego związanych z jego udziałem w sprawie.

97 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.