Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2015 r., VIII U 563/15

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2015 r., VIII U 563/15

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 563/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 listopada 2015 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 SSO Grażyna Łazowska

7 Protokolant:

8 Kamila Niemczyk

9 po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. w Gliwicach

10 sprawy R. K.

11 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

12 o prawo do emerytury

13 na skutek odwołania R. K.

14 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

15 z dnia 10 marca 2015 r. nr (...)

16 oddala odwołanie.

17 (-) SSO Grażyna Łazowska

18 Sygn. akt. VIII U 563/15

Uzasadnienie

19 Decyzją z dnia 5.03.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu R. K. prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o art. 184 z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2015, poz. 748) w związku z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r.( Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), ponieważ udowodnił staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 12 lat 5 miesięcy 22 dni, zamiast wymaganych 15 lat.

20 W odwołaniu ubezpieczony zakwestionował powyższą decyzję wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu powołał się na świadectwo pracy w warunkach szczególnych za okres od 10.07.1978r. do 31.05.1997r. i wskazał, że do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy winien zaliczyć służbę wojskową.

21 Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

22 Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

23 Ubezpieczony ukończył 60 lat z dniem (...)., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym na dzień 1.1.1999r. w wymiarze 25 lat, nie jest członkiem OFE.

24 W dniu 18.04.1972r. ubezpieczony został przyjęty na 3 letni okres nauki zawodu w (...) Zakładach (...) w K. jako uczeń mechanik motocyklowy. Z dniem 25.10.1972r. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej, którą zakończył w dniu 8.09.1975r.

25 W okresie od 10.07.1978r. do 7.11.1999r. ubezpieczony był zatrudniony w Hucie (...) w Z. na stanowisku monter maszyn i urządzeń.

26 Pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres od 10.07.1978r. do 31.12.1990r. na stanowisku montera maszyn i urządzeń hutniczych. Wskazano w nim, że pracował w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych, „na bieżąco wykonywał drobne prace spawalnicze /spawania elektryczne,gazowe/, nitowanie, szlifowanie narzędziami pneumatycznymi oraz malowanie minią”. Pracodawca powołał się na dział XIV poz. 12 pkt. 4 załącznika nr 1 do zarządzenie nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r.

27 Ubezpieczony był zatrudniony w jednej z brygad Wydziału Mechanicznego Huty, który świadczył usługi przede wszystkim dla kopalń. W jednej hali budowy maszyn pracowało około 9 brygad, liczących 7-8 pracowników zatrudnionych na stanowiskach monterów. Brygady od podstaw do etapu gotowego produktu realizowały zlecenia budowy różnych maszyn, konstrukcji, elementów urządzeń. Pracownicy w oparciu o rysunek, na podstawie przygotowanego już materiału zajmowali się montażem danej konstrukcji tj. docinali elementy, składali, skręcali, szlifowali, cięli, nitowali i malowali minią. Przy tych pracach używali różnych narzędzi, w tym młotków pneumatycznych, gilotyn oraz spawarek elektrycznych. Spawarki były używane do łączenia niektórych elementów i przepalania.

28 Ubezpieczony wykonywał wszystkie ww. prace, przy czym używał spawarek w zależności od potrzeb, czasami kilka godzin, czasami całe dniówki albo w ogóle. Ubezpieczony nigdy nie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz.

29 Główne prace spawalnicze wykonywali stali spawacze. W praktyce było tak, że w celu zespawania dużych elementów przychodzili do brygad, a mniejsze konstrukcje zabierali na swoje stanowiska.

30 Stali spawacze mieli dwa stanowiska spawalnicze: w hali nr 5 oddalonej od miejsca pracy ubezpieczonego około 60 metrów oraz głównie na środku hali montażowej, w odległości około 20 metrów od miejsca pracy ubezpieczonego. Stanowiska spawalnicze byłe wyposażone w spawarki i osłonięte ekranami metalowymi.

31 W okresie od 13.07. do 1.12.1992r. ubezpieczony przebywał na urlopie bezpłatnym. Po powrocie został oddelegowany na okres 3 miesięcy do pracy w D. (...) Materiałowej i (...), a następnie wrócił do pracy na hali budowy maszyn i do końca zatrudnienia w Hucie (...) pracował jako monter w brygadach.

32 [dowód: akta organu rentowego, akta osobowe i zeznania świadków K. W., M. S.; akta osobowe i przesłuchanie ubezpieczonego].

33 Sąd zważył, co następuje:

34 Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.

35 Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2015r., poz. 748 ze zm.) prawo do emerytury ma ubezpieczony urodzony po dniu 31 grudnia 1948 roku, który:

36 -

37 ukończył 60 lat w przypadku mężczyzny,

38 -

39 udokumentował do dnia 31.12.1998r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia przy pracach wymienionych w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.),

40 -

41 nie przystąpił do OFE albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

42 Po myśli § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

43 W niniejszej sprawie jedyną sporną okolicznością było, czy ubezpieczony przepracował co najmniej 15-lat w warunkach szczególnych.

44 Wykaz A, dział XIV pkt. 12, stanowiący załącznik do wyżej przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. wymienia „prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo wodorowym”. Oczywiście praca ta musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze, aby mogła być uznana za prace w warunkach szczególnych.

45 W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, że ubezpieczony nie pracował jako spawacz. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, ubezpieczony wykonywał różnego rodzaju prace, przy czym swoje twierdzenia o pracy w warunkach szczególnych wywodzi z okoliczności, że były one wykonywane w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych.

46 Obowiązujące przepisy prawa nie kwalifikują pracy wykonywanej w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych do pracy w warunkach szczególnych. Praca taka nie jest wymieniona we wspomnianym wykazie A. W przedmiocie tym zajmował stanowisko Sąd Najwyższy, uznając, że „wykonywanie pracy przez pracowników zatrudnionych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie mieści się w określeniu "prace przy spawaniu" wymienionym w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (Wyrok SN z dnia 29.01.2008 r. sygn. akt I UK 192/07). Termin "Prace przy spawaniu" obejmuje wyłącznie prace wykonywane w przebiegu procesu spawania, a więc czynności związane ze spawaniem – tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 8.06.2011r., I UK 393/10, LEX nr 950426 i z 15.12.2011r., II UK 106/11, LEX nr 1130389.

47 Powołane przez pracodawcę w świadectwie pracy ubezpieczonego zarządzenie nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r., nie stanowi już źródła prawa. Podkreślenia wymaga bowiem, że wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. nie uprawnia do emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej [vide wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20.10.2005r., I UK 41/05, OSNP 2006/19-20/306; z dnia 27.01.2012r., II UK 103/11, LEX nr 1130388].

48 Dodać należy, że prawo do emerytury przewidziane w art. 184 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy, jest odstępstwem od ogólnej reguły dotyczącej warunków przechodzenia na emeryturę, a zatem właściwe przepisy muszą być wykładane w sposób ścisły.

49 Sąd miał na uwadze, że organ rentowy uznał pracę wykonywaną w „bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych” jako pracę w warunkach szczególnych, kierując się świadectwem pracy wydanym ubezpieczonemu przez pracodawcę. W tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego. Postępowanie przed organem rentowym jest postępowaniem administracyjnym, zakończonym wydaniem decyzji. Odwołanie od tej decyzji inicjuje postępowanie sądowe, toczące się zgodnie z procedurą cywilną, jako sądowe postępowanie odrębne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu tym, Sąd nie rozstrzyga o zasadności wniosku, lecz o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Istota decyzji organu rentowego polega na rozstrzygnięciu o prawie do konkretnego świadczenia jako całości, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo. Wyrok sądu, podobnie jak decyzja organu rentowego ma rozstrzygać o prawie do konkretnego świadczenia jako całości. Tym samym sąd ubezpieczeń społecznych, oceniając prawo do emerytury ma obowiązek ustalić wszystkie jej warunki. W razie stwierdzenia, że dana osoba nawet z przyczyn nie wskazanych przez organ rentowy nie spełnia tych warunków, jest zobowiązany oddalić odwołanie.

50 Abstrahując od powyższego brak było podstaw do zaliczenia ubezpieczonemu okresu odbywania służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych. Po myśli, bowiem art. 108 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (Dz.U. z 1967 r., Nr 44, poz. 220 ze zm.), „okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy”. Nadto warunkiem zaliczenia okresu służby wojskowej do pracy w warunkach szczególnych jest wykonywanie takiej pracy przed podjęciem służby i po jej zakończeniu. Ubezpieczony przed wojskiem pracował przez ponad pół roku jako uczeń mechanik motocyklowy, a po wojsku jako pracownik fizyczny w innym zakładzie pracy.

51 Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że ubezpieczony nie wykazując 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych nie spełnia warunków nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy FUS, wobec czego z mocy art. 477¹⁴ § 1 kpc odwołanie oddalił.

52 (-) SSO Grażyna Łazowska