Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2019 r., VIII U 2958/18

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2019 r., VIII U 2958/18

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 2958/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 15 listopada 2019 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący

6 sędzia (del.) Anna Capik-Pater

7 Protokolant

8 Ewa Gambuś

9 po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. w Gliwicach

10 sprawy W. P.

11 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

12 o wysokość emerytury

13 na skutek odwołania W. P.

14 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

15 z dnia 27 czerwca 2017 r. nr (...)

16 1) oddala odwołanie;

17 2) zasądza od ubezpieczonego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

18 (-) Sędzia del. Anna Capik-Pater

19 Sygn. akt VIII U 2958/18

Uzasadnienie

20 Decyzją z dnia 27 czerwca 2017 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu W. P. prawa do emerytury na podstawie art. 10a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ nowo ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się niższy niż 250%.

21 Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie. Domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do spornego świadczenia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał nadto, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji obowiązujących w latach minionych przepisów pozwalających na nieprzechowywanie dokumentów dotyczących uzyskiwanych zarobków i wynikających z tego składek na ubezpieczenie społeczne.

22 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że nowo ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł zaledwie 205,67% i został ustalony na podstawie lat 1980-1995, 2012-2015.

23 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

24 Ubezpieczony W. P. urodził się w dniu (...) W dniu (...) zawarł związek małżeński.

25 W okresie od 3 września 1969 r. do 6 października 1995 r. ubezpieczony pracował w (...) w K., z tym że:

26 - od 3 września 1969 r. do 11 listopada 1970 r. jako młodszy górnik pod ziemią,

27 - od 12 listopada 1970 r. do 3 lipca 1985 r. jako górnik pod ziemią,

28 - od 1 sierpnia 1985 r. do 31 maja 1988 r. jako górnik pod ziemią,

29 - od 1 czerwca 1988 r. do 21 czerwca 1989 r. jako górnik cieśla pod ziemią,

30 - od 1 września 1989 r. do 6 października 1995 r. jako górnik cieśla pod ziemią.

31 Dodatkowo w okresach od 4 lipca 1985 r. do 31 lipca 1985 r. i od 22 czerwca 1989 r. do 31 sierpnia 1989 r. przebywał na rehabilitacji.

32 Od 1970 r. ubezpieczony pracował pod ziemią przez dwie niedziele w miesiącu, a co trzeci tydzień pracował również na zmianie C.

33 Decyzją z dnia 20 września 1995 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej od dnia 31 października 1995 r., tj. od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego. Podstawa wymiaru świadczenia została ustalona na podstawie wynagrodzeń z 6 kolejnych lat kalendarzowych 1983-1988, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 309,99%.

34 Po przyznaniu prawa do emerytury, ubezpieczony pracował w:

35 - (...) s.c. w K. od 1 czerwca 1996 r. do 31 marca 1997 r.,

36 - (...) Sp. z o.o. od 1 stycznia 1997 r. do 30 kwietnia 1997 r.,

37 - firmie (...) od 1 grudnia 2011 r. do 3 maja 2016 r.

38 Decyzją z dnia 29 stycznia 2015 r. organ rentowy ponownie obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiary, który tym razem wyniósł 313,69%. Przyczyną jego zmiany było dostarczenie przez ubezpieczonego rp7 za okres od 1983 r. do 1988 r. Niemniej jednak wskaźnik i tak uległ ograniczeniu do 250%.

39 W dniu 5 czerwca 2017 r. ubezpieczony wniósł o ponowne ustalenie wysokości emerytury w oparciu o art. 110 a.

40 Decyzją z dnia 27 czerwca 2017 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia emerytury z przyczyn wyżej wskazanych.

41 Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, które zainicjowało postępowanie toczące się przed tutejszym Sądek pod sygn. akt VIII U 1295/17.

42 Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji. Wskazał, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru w najkorzystniejszym wariancie okazał się niższy niż 250%, zatem nie było podstaw do przeliczenia emerytury w myśl art. 110a ustawy emerytalnej.

43 Apelację wywiódł ubezpieczony.

44 W dniu 4 października 2018 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach (sygn. akt III AUa 2235/17) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd I Okręgowy w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego po uprzednim uzyskaniu wyczerpujących informacji od samego skarżącego odnośnie przysługujących mu składników wynagrodzenia związanych z charakterem jego zatrudnienia.

45 Sprawa z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 27 czerwca 2017 r. zawisła przed tutejszym Sądem ostatecznie pod sygn. akt VIII U 2958/18.

46 W trakcie niniejszego postępowania, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego Z. T., któremu zlecił wydanie opinii na okoliczność ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w najkorzystniejszej wersji, przy uczynieniu zadość art. 110a, po uprzednim odtworzeniu wynagrodzeń ubezpieczonego za nieudokumentowane okresy za lata 1969-1979 na podstawie akt osobowo-płacowych znajdujących się w aktach sprawy, przy uwzględnieniu w tych okresach przepisów płacowych, w tym Układów Zbiorowych oraz na podstawie akt organu rentowego stanowiących część składową niniejszych akt, przy założeniu, że ubezpieczony pod ziemią pracował od roku 1970 dwie niedziele w miesiącu, co trzeci tydzień również od roku 1970 roku pracował na zmianę C, otrzymywał deputat węglowy, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, a związek małżeński zawarł (...)

47 Wynagrodzenie ubezpieczonego za okresy od 1980 r. do 1997 r. i od 2011 r. do 2016 r. wynika z druków rp7.

48 Przy odtworzeniu wynagrodzenia ubezpieczonego za okres nieudokumentowany od 1969 r. do 1979 r., biegły uwzględnił tylko te składniki, co do których nie ma wątpliwości, że ubezpieczony je otrzymywał, tj.:

49 a) wynagrodzenie zasadnicze,

50 b) Kartę Górnika,

51 c) deputat węglowy,

52 d) dodatek za pracę poza I zmianą przy założeniu, że ubezpieczony przez 1/3 dniówek pracował na II zmianie,

53 e) dodatek za prace na III zmianie (nocnej) przy założeniu, że ubezpieczony przez 1/3 dniówek pracował na III zmianie,

54 f) dodatek za pracę w niedziele i święta przy założeniu, że ubezpieczony pracował przynajmniej 2 niedziele w miesiącu,

55 g) dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.

56 Składniki wynagrodzenia, które w odtwarzanym okresie otrzymywał ubezpieczony, kształtowały się zgodnie z poniższym zestawieniem:

57 Okres

58 Kategoria

59 zaszeregowania

60 Płaca

61 podstawowa

62 Karta Górnika

63 Deputat węglowy

64 Dodatek z pracę poza 1 zmianą

65 Dodatek z pracę na III zmianie - praca nocna

66 Dodatek za pracę w niedziele

67 Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych

68 od

69 do

70 Stawka na dniówkę

71 1969-09-03

72 1970-03-25

73 52,00 zł

74 Specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika przysługiwało po przepracowaniu 1 roku na powierzchni lub i kwartału pod ziemią.

75 Ilość 2 tony/rok a od

76 września I974r. 8 ton/rok (data zawarcia związku małżeńskiego (...)) Cena za 1 tonę węgla od 1969 roku - 500zł a od 1971 roku - 550zł

77 dodatek za pracę na II zmianie obowiązywał od 01.10.1974r. 10%-

78 na podstawie par. 4 ust. 2 uchwały Rady Ministrów nr 230/74 z 27.09.1974r.) a od 01.01.1975r. na podstawie par. 31 załącznika nr I Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 stycznia 1975 roku. Biegły do wyliczeń przyjmuje, 2e 1/3 dniówek odwołujący pracował na II zmianie.

79 Do czerwca 1972r.

80 10% - na podstawie art. 15 Zbiorowego Układu Pracy obowiązującego od 1.04.1957 roku Od lipca 1972r. 20% - na podstawie art. 15 Zbiorowego Układu Pracy z 1.04.1957 roku w brzmieniu nadanym protokołami dodatkowymi wy danymi do dnia 30.06J972 roku Od 01.10.1974r. 30% - na podstawie na podstawie § 4 ust.

81 1 uchwały Rady Ministrów ( 1) nr 230/74 z27.09.1974r. a od 01.01.1975r. na podstawie § 30 załącznika nr 1 Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 stycznia 1975 roku. Biegły do wyliczeń przyjmuje, Ze odwołujący pracował 1/3 dniówek na III - nocnej zmianie.

82 do31.12.1974r. dodatek w wysokości 100% - zgodnie z art. 17 Zbiorowego Układu Pracy z 01.04.1957r.

83 dodatek w wysokości 100%.

84 - od 01.01.1975r. - dodatek w wysokości 100% oprócz normalnego wynagrodzenia za ilość przepracowanych w danym miesiącu niedziel na podstawie art. 8 Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 stycznia 1975 roku

85 praca na powierzchni - bez dodatku szkodliwego

86 1970-03-26

87 1970-10-31

88 kat. IV

89 94,00 zł

90 Od lipcaI970r. - 6.40 zł/dniówkę praca pod

91 ziemią w przodkach - okres pracy do 2 lat IV kategoria zaszeregowania - ustalone na podstawie tabeli nr 1 stawek specjalnego wynagrodzenia z "Karty Górnika" załącznik nr 10 do protokołu dodatkowego nr 265/PW z dnia 5 grudnia 1968r. oraz biorąc pod uwagę par. 14 załącznika nr 1 do ZUP z 1957 roku.

92 9 zł /dniówkę -

93 na podstawie par.

94 35 protokołu dodatkowego nr 265/PW z dnia 5 grudnia 1968r. Od lipca 1972r.

95 10.0 zł/dniówkę - na podstawie par. 35 ZUP z 1957r. w brzmieniu nadanym

96 protokołami dodatkowymi do 30.06.1972r.

97 1970-11-01

98 1974-12-31

99 kat. V

100 106,00 zł

101 Od listopada I970r. - 7.20 zł/dniówkę praca pod ziemią w przodkach - okres pracy do 2 lat V kategoria zaszeregowania - ustalone na podstawie tabeli nr 1 stawek specjalnego wynagrodzenia z "Karty Górnika" załącznik nr 10 do protokołu dodatkowego nr 265/PW z dnia 5 grudnia 1968r. oraz biorąc pod uwagę par. 14 załącznika nr 1 do ZUP z 1957 roku. Od września 1971r. -10.80 zł/dniówkę - praca pod ziemią w przodkach - okres pracy ponad 2-5 lat, V kategoria zaszeregowania.

102 Od lutego 1974r. 17.40zl/dniówkę -okres pracy ponad 2-5 lat - ustalone na podstawie tabeli stawek specjalnego wynagrodzenia z "Karty Górnika" załącznik nr 8 do protokołu dodatkowego nr 342/PW z dnia 24 stycznia 1974r.

103 Od września 1974r. 23.20 zł/dniówkę - okres pracy ponad 5 lat

104 Od października 1974r. - 23.20 zł/dniówkę

105 Naliczane w podwójnej wysokości na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 230/74 z dnia 27 września 1974 r. – okres pracy ponad 5 lat.

106 1975-01-01

107 1979-12-31

108 kat. VI

109 136,00 zł

110 Od 01.01.1975r. 23.20 zł/dniówkę podwyższone o 100% - par. 25. załącznika nr 1 do UZP dla PW z 1975r.

111 Od września 1979r. - 29.00 zł/dniówkę podwyższone o 100% - okres pracy ponad 10-20 lat

112 W związku z tym, że w odtwarzanym okresie podstawy wymiaru składek nie stanowiły wypłaty z funduszu zakładowego ( tzw. 13 i 14 stki), to nie zostały one uwzględnione do obliczeń. Nie uwzględniono także innych składników, takich jak premie, nagrody, dodatek za prace w nadgodzinach, czy inne dodatki, albowiem nie ma dowodów na to, że ubezpieczony je otrzymywał.

113 Stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %) za lata od 1969 do 2016 kształtuje się w następujący sposób:

114 Lp.

115 za rok kalendarzowy

116 zarobki-dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (w zł)

117 kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego za rok kalendarzowy (w zł)

118 stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %)

119 1

120 1969

121 5 533,33

122 26 088,00

123 21,21

124 2

125 1970

126 34 813.87

127 26 820,00

128 129,81

129 3

130 1971

131 45 406,27

132 28 296,00

133 160,47

134 4

135 1972

136 46 808,80

137 30 108,00

138 155,47

139 5

140 1973

141 47 820,00

142 33 576,00

143 142,42

144 6

145 1974

146 53 605,87

147 38 220,00

148 140,26

149 7

150 1975

151 76 929,47

152 46 956,00

153 163,83

154 8

155 1976

156 77 350,53

157 51 372,00

158 150,57

159 9

160 1977

161 77 561,07

162 55 152,00

163 140,63

164 10

165 1978

166 77 140,00

167 58 644,00

168 131,54

169 11

170 1979

171 78 404,40

172 63 924,00

173 122,65

174 12

175 1980

176 152 616,00

177 72 480,00

178 210,56

179 13

180 1981

181 185 218,00

182 92 268,00

183 200,74

184 14

185 1982

186 362 084,00

187 139 572,00

188 259,42

189 15

190 1983

191 492 773,00

192 173 700,00

193 283,69

194 16

195 1984

196 561 147,00

197 202 056,00

198 277,72

199 17

200 1985

201 732 622,00

202 240 060,00

203 305,18

204 18

205 1986

206 1 083 850,00

207 289 140,00

208 374,85

209 19

210 1987

211 1 226 970,00

212 350 208,00

213 350,35

214 20

215 1988

216 1 849 778,00

217 637 080,00

218 290,35

219 21

220 1989

221 5 918 174,00

222 2 481 096,00

223 238,53

224 22

225 1990

226 26 819 817,00

227 12 355 644,00

228 217,07

229 23

230 1991

231 47 958 027,00

232 21 240 000,00

233 225,79

234 24

235 1992

236 80 445 500,00

237 35 220 000,00

238 228,41

239 25

240 1993

241 98 010 038,00

242 47 940 000,00

243 204,44

244 26

245 1994

246 131 231 900,00

247 63 936 000,00

248 205,26

249 27

250 1995

251 12 915,79

252 8 431,44

253 153,19

254 28

255 1996

256 1 457.20

257 10 476,00

258 13,91

259 29

260 1997

261 1 882,70

262 12 743,16

263 14,77

264 30

265 2011

266 750,00

267 40 794,24

268 1,84

269 31

270 2012

271 9 000,00

272 42 260,04

273 21,30

274 32

275 2013

276 9 600.00

277 43 800,72

278 21,92

279 33

280 2014

281 10 080,00

282 45 401,52

283 22,20

284 34

285 2015

286 10 500,00

287 46 797,36

288 22,44

289 35

290 2016

291 3 746,25

292 48 566,52

293 7,71

294 Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru biorąc pod uwagę najlepsze 20 lat z całego okresu zatrudnienia kształtuje się w następujący sposób:

295 Lp.

296 za rok kalendarzowy

297 zarobki-dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (w zł)

298 kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego za rok kalendarzowy (w zł)

299 stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %)

300 1

301 1971

302 45 406,27

303 28 296,00

304 160,47

305 2

306 1972

307 46 808,80

308 30 108,00

309 155,47

310 3

311 1975

312 76 929,47

313 46 956,00

314 163,83

315 4

316 1980

317 152 616,00

318 72 480,00

319 210,56

320 5

321 1981

322 185 218,00

323 92 268,00

324 200,74

325 6

326 1982

327 362 084,00

328 139 572,00

329 259,42

330 7

331 1983

332 492 773,00

333 173 700,00

334 283,69

335 8

336 1984

337 561 147,00

338 202 056.00

339 277,72

340 9

341 1985

342 732 622,00

343 240 060,00

344 305.18

345 10

346 1986

347 1 083 850,00

348 289 140,00

349 374,85

350 11

351 1987

352 1 226 970.00

353 350 208,00

354 350,35

355 12

356 1988

357 1 849 778.00

358 637 080,00

359 290,35

360 13

361 1989

362 5 918 174.00

363 2 481 096,00

364 238,53

365 14

366 1990

367 26 819 817,00

368 12 355 644,00

369 217.07

370 15

371 1991

372 47 958 027,00

373 21 240 000,00

374 225,79

375 16

376 1992

377 80 445 500,00

378 35 220 000,00

379 228,41

380 17

381 1993

382 98 010 038,00

383 47 940 000,00

384 204,44

385 18

386 1994

387 131 231 900,00

388 63 936 000,00

389 205,26

390 19

391 1995

392 12 915,79

393 8 431,44

394 153,19

395 20

396 2015

397 10 500,00

398 46 797,36

399 22.44

SUMA:

400 4 527,77

401 Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury

402 226,39%

403 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego; aktach osobowych ubezpieczonego; zeznań ubezpieczonego złożonych na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. (k.68-69); opinii z dnia 12 lipca 2019 r. sporządzonej przez biegłego sądowego Z. T. (k.73-102).

404 Sąd podzielił w całości opinię sporządzoną przez biegłego Z. T., albowiem jest ona spójna, logiczna, precyzyjna oraz została sporządzona w sposób fachowy. Zgodnie z tezą Sądu, biegły odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za okres nieudokumentowany od 1969 r. do 1979 r. mając na uwadze przepisy branżowe, dane znajdujące w aktach osobowych ubezpieczonego i aktach organu rentowego. Do obliczeń uwzględnił tylko te składniki wynagrodzenia, co do których nie ma wątpliwości, że ubezpieczony je otrzymywał, a więc wynagrodzenie zasadnicze, Kartę Górnika, deputat węglowy, dodatek za pracę poza I zmianą przy założeniu, że ubezpieczony przez 1/3 dniówek pracował na II zmianie; dodatek za prace na III zmianie (nocnej) przy założeniu, że ubezpieczony przez 1/3 dniówek pracował na III zmianie; dodatek za pracę w niedziele i święta przy założeniu, że ubezpieczony pracował przynajmniej 2 niedziele w miesiącu; dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Inne składniki zostały pominięte, bowiem albo nie stanowiły one podstawy wymiaru składek w odtwarzanym okresie, albo nie ma dowodów na to, że ubezpieczony je otrzymywał. Otrzymany w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 najkorzystniejszych z całego okresu zatrudnienia ubezpieczonego, z uwzględnieniem zarobków po przyznaniu świadczenia, wyniósł zaledwie 226,39%, zatem jest on niższy od wymaganych 250%.

405 Nie zasługują na uwzględnienie wnioski ubezpieczonego zawarte w piśmie z dnia 7 sierpnia 2019 r. W tym miejscu należy wskazać, że odtworzone wynagrodzenie nie może być hipotetyczne i musi być oparte na pewnych składnikach. Podkreślić należy, że w sprawie, w której dokonuje się obliczenia wysokości emerytury, rzeczą sądu jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wskazane muszą być w sposób niebudzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości (por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 6 sierpnia 2015r., sygn. akt III AUa 1878/14). Wskazać nadto należy, że ubezpieczony nawet nie zna danych pracowników porównawczych i wnosi o to, aby informacje te pozyskał Sąd, mając świadomość, że to jego obciąża ciężar dowodu. W związku z tym, Sąd na zasadzie art. 235²§1 pkt 2 kpc postanowił pominąć wniosek ubezpieczonego o zwrócenie się przez Sąd do (...) SA o udzielenie informacji co do danych osób pracujących w spornym czasie na tym samym stanowisku i stanowiskach co odwołujący oraz przesłanie ich akt osobowych, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd postanowił pominąć również pominąć wniosek ubezpieczonego o zobowiązanie organu rentowego do przesłania akt ubezpieczeniowych ww. osób jako nieprzydatny dla sprawy, zgodnie z art. 235²§1 pkt 3 kpc. Ponadto Sąd pominął pozostałe dwa wnioski znajdujące się w piśmie ubezpieczonego z dnia 7 sierpnia 2019 r., dotyczące przesłuchania ubezpieczonego na okoliczność uzyskiwanych zarobków, systemu czasu pracy, składników wynagrodzenia w okresie spornym, jako zmierzające wyłącznie do przedłużenia postępowania, w myśl art. 235²§1 pkt 5 kpc. Wskazać należy, że ubezpieczony składał już w niniejszej sprawie zeznania, którym zresztą Sąd dał wiarę, a sporządzona opinia biegłego Z. T. okazała się fachowa i miarodajna.

406 Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego w zakresie w jakim dotyczyły one otrzymywanych przez niego składników wynagrodzenia w okresie spornym. Dane te posłużyły następnie do sformułowania tezy dla biegłego sądowego, który sporządził opinią sądową.

407 W konsekwencji, Sąd uznał, że zgromadzone dowody są kompletne i pozwalają na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie na rozstrzygnięcie sprawy.

408 Sąd zważył co następuje:

409 Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa.

410 W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2018.1270 t.j.). Zaskarżoną decyzją z dnia 8 maja 2018 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przeliczenia świadczenia, ponieważ nie przedłożył on żadnych nowych dowodów mogących wypłynąć na wysokość świadczenia.

411 Zgodnie z art. 110a ustawy emerytalnej, wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art.15, z uwzględnieniem art.110 ust.3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia:

412 - z kolejnych 10 lat kalendarzowych przypadających w ostatnich 20 latach kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie emerytury od przeliczonej podstawy,

413 - dowolnie wybranych przez emeryta 20 lat kalendarzowych, w których podlegał ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art.15 ust.5, jest wyższy niż 250%.

414 Ustalenie wysokości emerytury w sposób wskazany powyżej może nastąpić tylko raz.

415 Szczegółowe zasady postępowania w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011r. nr 237, poz. 1412). Rozporządzenie to w § 21 pkt 1 przewiduje, iż środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.

416 Powyższy przepis zakłada istnienie optymalnych warunków, tj. wymaga, by zachowała się dokumentacja płacowa pracodawcy. Natomiast w sytuacji, gdy nie zachowała się stosowna dokumentacja płacowa, wysokość zarobków może być ustalona na podstawie dokumentacji zastępczej z akt osobowych pracownika (np. umów o pracę, angaży, wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej oraz innych pism dotyczących zatrudnienia, które zawierają informacje o wynagrodzeniu), a także zeznań świadków.

417 W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Wysokość zarobków, której pochodną jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997r., sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2006r., sygn. akt I UK 115/06, OSNP 2007/17-18/257). Niemniej jednaj zarobki za poszczególne lata muszą być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, w ściśle określonej kwotowo wysokości. Nie jest natomiast możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o hipotetyczne lub uśrednione wysokości zarobków. Zatem – jak już to wskazano wcześniej - kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać udowodniona w sposób bezwzględny.

418 W niniejszej sprawie Sąd dopuścił dowód z opinii Z. T.. Biegły w sposób fachowy dokonał obliczeń, które ostatecznie Sąd podzielił. Wynagrodzenie ubezpieczonego za okres nieudokumentowany od 1969 r. do 1979 r. zostało obliczone w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy, w tym akta osobowe ubezpieczonego; jego zeznania oraz przepisy branżowe obowiązujące w tychże latach w górnictwie. Do obliczeń uwzględniono tylko te składniki wynagrodzenia, które ubezpieczony otrzymywał i nie ma co tego wątpliwości. Z uwagi na brak dowodów, biegły nie uwzględnił innych składników, które ubezpieczony mógł otrzymywać, ale nie ma na to jednoznacznych dowodów, bądź nie stanowiły one podstawy wymiary składek. Pomięto również wnioski ubezpieczonego w piśmie z dnia 7 sierpnia 2019 r. Obliczony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się niższy niż 250% i wyniósł jedynie 226,39 %.

419 Na marginesie Sąd wskazuje, że fakt osiągania dużych zarobków w górnictwie nie jest wystarczający do przyjęcia, że ubezpieczony osiągał takie zarobki i że otrzymywał również inne niż uwzględnione przez biegłego składniki wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, odtwarzana wynagrodzenie nie może być hipotetyczne. Za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się kwotę udowodnioną przez ubezpieczonego, która niekoniecznie musi odpowiadać wysokości faktycznie uzyskanego wynagrodzenia, gdyż na niektóre składniki wynagrodzenia może nie być wystarczających dowodów. Nie należy również brać pod uwagę zarobków osiąganych przez innych pracowników.

420 W związku z powyższym, skoro wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest niższy niż 250%, to ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do ponownego przeliczenia pobieranej przez niego emerytury z zastosowaniem art.110a ustawy, to jest z uwzględnieniem podstawy wymiaru wyliczonej na nowo zgodnie z art.15 ustawy.

421 Z tych też względów Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne, zgodnie z art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.

422 (-) sędzia (del.) Anna Capik-Pater