Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2026 r., VIII U 2302/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2026 r., VIII U 2302/25

Tekst

1 Sygn. akt. VIII U 2302/25

Uzasadnienie

2 Decyzją z 18 listopada 2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu M. Ś. prawa do emerytury pomostowej

3 z uwagi na niespełnienie wymaganych przepisami ustawy z 19 grudnia 2008r.

4 o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024r., poz. 1696, ze zm.) przesłanek warunkujących prawo do świadczenia. W szczególności ZUS uznał za udowodnione ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, w rozumieniu przepisów dotychczasowych, jednak nie uznał żadnego okresu wykonywania takiej pracy po 31 grudnia 2008r. Nadto organ rentowy zarzucił nieosiągnięcie przez ubezpieczonego obniżonego wieku 60 lat.

5 W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany

6 i ustalenia, że spełnia wymóg posiadania odpowiedniego wymiaru pracy w warunkach szczególnych, bowiem w jego ocenie winien spełnić warunek posiadania 15 lat takiej pracy.

7 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na podstawę faktyczną

8 i prawną zaskarżonej decyzji.

9 Sąd ustalił co następuje:

10 UbezpieczonyM. Ś. urodził się (...). Następnie (...), odwołujący złożył wniosek o emeryturę pomostową.

11 Zaskarżoną decyzją z 18 listopada 2025r. organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, ponieważ nie spełnił on przesłanek określonych

12 w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych tj. nie wykazał, wymaganych, że po 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, bądź w szczególnym charakterze

13 w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, w dacie składania wniosku

14 i wydania decyzji nie osiągnął wieku 60 lat. Równocześnie ZUS wskazał, że do pracy

15 w warunkach szczególnych, uwzględnił ubezpieczonemu okres zatrudnienia od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2011r.

16 W odwołaniu, ubezpieczony skupił się wyłącznie na wykazaniu, że pracę

17 w warunkach szczególnych wykonywał również po 31 grudnia 2008r.

18 W toku procesu, tj. na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026r., organ rentowy sprecyzował, że na skutek omyłki pisarskiej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że do wykonywania pracy w warunkach szczególnych zaliczył okres zatrudnienia od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2011r. okres ten mieści się w granicach czasowych od 1.01.2009r. – do 31.12.2011r., który nie został przez organ rentowy uwzględniony jako okres pracy w warunkach szczególnych.

19 Ustalono, że ubezpieczony na dzień złożenia wniosku ani na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie ukończył 60 lat.

20 Powyższy stan faktyczny jest niesporny i wynika wprost z akt organu rentowego oraz oświadczenia pełnomocnika ZUS (k.38).

21 Sąd zważył, co następuje:

22 Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.

23 W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy determinowany jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych bada się zatem spełnienia przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek do konkretnego świadczenia, o które on występował. Niedopuszczalne jest natomiast badanie wyłącznie spełnienia niektórych z tych przesłanek przy równoczesnym oczywistym niespełnieniu pozostałych kluczowych przesłanek do konkretnego świadczenia.

24 Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. 2024r., poz. 1696 ze zm.) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem

25 art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

26 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

27 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

28 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

29 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9

30 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet

31 i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

32 5) po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub

33 o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

34 Przepis art. 3 ust 1 i 3 definiuje pojęcie prac w szczególnych warunkach

35 i o szczególnym charakterze, a w ust. 4, 5 i 7 określa kto na gruncie ustawy

36 o emeryturach pomostowych jest uważany za pracowników wykonujących prace

37 w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Przepis art. 15 powyższego uregulowania przewiduje, że prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Oznacza to, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych.

38 W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie, że ubezpieczony zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i na dzień orzekania nie ukończył 60 lat. Okoliczność ta jest niekwestionowana przez strony. Z kolei odwołujący nie wskazał w swoim odwołaniu na tę okoliczność a jedynie podkreślał, że jego celem jest ustalenie spełnienia przez niego warunku posiadania odpowiedniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

39 W tej sytuacji, wobec niespełnienia przesłanki określonej w art. 4 pkt 3 omawianej ustawy, stwierdzić należało, że odwołujący nie spełnił jednej z zasadniczych przesłanek warunkujących prawo do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej, w związku z czym odmowna decyzja organu rentowego była prawidłowa.

40 Zbędne stało się przy tym badanie istnienia pozostałych spornych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do emerytury pomostowej bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie jest dopuszczalne w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości. Istota decyzji organu rentowego polega na rozstrzygnięciu o prawie do konkretnego świadczenia jako całości, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo. Sąd stwierdzający spełnienie przez ubezpieczonego jednego lub więcej warunków powstania prawa do świadczenia, nie może ustalić tego

41 w sentencji wyroku, przy jednoczesnym oddaleniu odwołania od niekorzystnej dla niego decyzji organu rentowego (vide wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2010r. I UK 262/09, LEX 585728 i z 15 grudnia 2000r. II UKN 147/00, OSNP 2002 nr 16 poz. 389).

42 Nadmienić przy tym należały, że niższy wiek (tj. 55 lat w przypadku mężczyzny) dla nabycia prawa do emerytury pomostowej ustawa o emeryturach pomostowych przewidziała dla szczegółowo określonych prac, a to w art. 5(praca na statkach powietrznych), art. 6(praca w portach morskich oraz przedsiębiorstwach pomocniczych działających na rzecz tych portów), art.7 (praca w hutnictwie wymieniona w pkt 4-12 załącznika nr 1), art.9 (praca maszynisty pojazdów trakcyjnych wymieniona w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy), art.10(praca członków ekip ratownictwa górskiego),jednak oczywistym jest, że praca jaką wykonywał odwołujący nie jest pracą o jakiej mowa w tych przepisach.

43 Reasumując, wobec niespełnienia przez ubezpieczonego jednej z zasadniczych przesłanek wymaganych ustawą, do uzyskania prawa do emerytury pomostowej, Sąd na mocy art. 477¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, jako bezzasadne.

44 (-) Sędzia Gabriela Sobczyk