Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 maja 2014 r., III S 80/14

postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 maja 2014 r., III S 80/14

Tekst

1 Sygn. akt III S 80/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 27 maja 2014 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący-Sędzia SO Mirella Szpyrka (spr.)

5 Sędziowie SO Lucyna Morys-Magiera

6 SR (del.) Roman Troll

7 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2014 r.

8 sprawy ze skargi K. L.

9 przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Żorach

10 na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

11 w sprawie wszczętej z wniosku K. L. (poprzednio A.) i S. B. (1) z udziałem P. L. i D. L. o dział spadku i zniesienie współwłasności, prowadzonej przez Sądu Rejonowego w Żorach o sygn. akt I Ns 355/09

12 postanawia:

13 1 stwierdzić przewlekłość postępowania w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w Żorach pod sygnaturą I Ns 355/09;

14 2 przyznać skarżącej K. L. od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Żorach kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych;

15 3 w pozostałym zakresie skargę oddalić;

16 4 zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Żorach na rzecz K. L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;

17 5 zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi.

18 SSR (del.) Roman Troll SSO Mirella Szpyrka SSO Lucyna Morys-Magiera

19 Sygn.akt IIIS 80/14

Uzasadnienie

20 Skarżąca –K. L. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Żądała stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, zawisłej przed Sądem Rejonowym w Żorach pod sygnaturą INs 355/09, wydanie Sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia niezwłocznego podjęcia czynności oraz zasądzenia na swoją rzecz kwoty 20.000 zł.

21 W uzasadnieniu skargi wskazała na bezczynność w sprawie trwająca od kwietnia 2013r., która wobec wszczęcia postępowania w 2009r. skutkuje pozbawieniem wnioskodawczyni możliwości uzyskania należnego jej udziału w spadku po zmarłym ojcu i ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.

22 W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego w Żorach wniósł o jej oddalenie w całości zarzucając , iż przebieg postępowania uwarunkowany był przedmiotem sprawy i sprzecznymi stanowiskami uczestników. Nadto przeciwnik skargi wskazał na terminowość podejmowanych czynności w sprawie , a ewentualne bezczynności uzasadniał okolicznościami niezależnymi od sędziów referentów ( chorobami ,wielkością referentów i obsadą kadrową).

23 Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :

24 Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

25 Zakres oceny Sądu Okręgowego w sprawie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wyznaczają żądania podniesione w skardze. Zważywszy bowiem na brzmienie art.6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz.U. Nr 179 poz.1843 ze zm.) sąd rozpoznający skargę nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie od jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, skarga powinna, poza spełnieniem wymagań przewidzianych dla pisma procesowego i żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Jednocześnie ust. 3 wymienionego przepisu stanowi, że skarga może zawierać żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, z kolei z art. 2 ust. 2 wynika, że dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że "przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, oznacza wskazanie czasu trwania postępowania świadczącego o wystąpieniu przewlekłości, jak również konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2005 r., III SPP 95/05, OSNP 2006 nr 1-2, poz. 34, czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07, LEX nr 442643).

26 W rozpoznawanej sprawie żądaniem stwierdzenia przewlekłości postępowania skarżąca objęła jego przebieg od kwietnia 2013r. Oceniając zatem przebieg postępowania w sprawie INs 355/09 w granicach objętych skargą sąd odwoławczy stwierdza, iż od kwietnia 2013r. czynności podejmowane były ze zwłoką.

27 Zarządzeniem z 15 lutego 2013r. wyznaczono termin rozprawy na 11 kwietnia 2013r.; rozprawę odroczono bez terminu zobowiązując uczestników postępowania K. L., S. B. (2), P. L. i D. L. do ostatecznego sprecyzowania stanowiska w sprawie i złożenia wszelkich wniosków dowodowych w terminie 21 dni pod rygorem pominięcia , a nadto dopuszczono dowód z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia wartości nieruchomości wchodzących w skład spadku i zobowiązano uczestnika postępowania P. L. do uiszczenia zaliczki na czynności biegłego w wysokości 2.000 zł w terminie 14 dni pod rygorem rozliczenia w orzeczeniu końcowym. Zaliczka na czynności biegłego w wysokości 500 zł została uiszczona 22 kwietnia 2013r., a 30 kwietnia 2013r. uczestnik P. L. złożył pismo procesowe informujące o zajętym w sprawie stanowisku oraz o objęciu spornej działki wyceną wobec decyzji Wojewody (...) o zamiarze przeprowadzenia przez nią drogi R.-P.. Zarządzeniem z 26 lipca 2013r. polecono zwrócić się do Urzędu Miasta w Ż. o informacje dotyczące prowadzonego względnie planowego postępowania w odniesieniu do spornej działki. Pismem z 29 sierpnia 2013r. Urząd Miasta Ż. udzielił odpowiedzi, a kolejną czynność - stanowiącą ponowienie polecenia zawartego w zarządzeniu z 26 lipca 2013r. – podjęto 28 lutego 2014r. Zarządzenie to wykonano 20 marca 2014r. Pismem z 28 marca 2013r. Urząd Miasta Ż. ponownie poinformował , iż nie toczy się postępowanie w odniesieniu do spornej działki , a ponadto, iż postępowanie takie nie jest planowane. W dniu 18 kwietnia 2014r. zarządzono przesłanie akt biegłemu celem wydania opinii w sprawie.

28 Ustalony przebieg postępowania wskazuje, wydane po 11 kwietnia 2013r. dwa kolejne zarządzenia wydane zostały ze zwłoką : ponad 2-miesięczną w przypadku zarządzenia z 26 lipca 2013r. i 6-miesięczną w przypadku zarządzenia z 28 lutego 2014r. , a ich wadliwe – w przypadku zarządzenia z 26 lipca 2013r. ( brak określenia w piśmie skierowanym do adresata terminu wykonania) i nieterminowe -w przypadku drugiego zarządzenia, wykonanie spowodowało dalsze, ponad miesięczne opóźnienie w przebiegu postępowania. Charakter tych czynności i stan faktyczny sprawy nie uzasadniały dokonywania ich we wskazanych terminach.

29 Z tych względów skarga K. L. zasługiwała na uwzględnienie w części obejmującej żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie INs 355/09 Sądu Rejonowego w Żorach

30 ( art.12 ust.2 powołanej ustawy ).

31 Oczekiwanego skutku nie mogły przy tym odnieść zarzuty przeciwnika skargi. Przekazanie w dniu 4 listopada 2013r. sprawy INs 355/09 do referatu kolejnego sędziego z uwagi na długotrwałą nieobecność dotychczasowego referenta, nie sposób uznać za przyczynę usprawiedliwiającą w dostatecznym stopniu bezczynność Sądu w ustalonym zakresie. Również kwestie techniczno-organizacyjne (wielkość referentów orzeczniczych i obsada kadrowa ) nie powinny ujemnie rzutować na prawo strony do rozpoznania danej sprawy w rozsądnym terminie. Duża liczba spraw w referacie, która powoduje niemożność ich rozpoznania w rozsądnym terminie, nie usprawiedliwia władz państwowych, jeżeli wpływ tych spraw nie miał charakteru nagłego, nieprzewidywalnego i przejściowego, a nie zostały podjęte przedsięwzięcia (legislacyjne, organizacyjne, finansowe), które pozwoliłyby na rozpoznanie spraw bez nieuzasadnionej zwłoki.

32 Uwzględnienie skargi skutkowało przyznaniem skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art.12 ust.4 powołanej ustawy.

33 Zważywszy , iż postępowanie w sprawie INs 355/09 toczy się od 15 października 2009r. i niezależnie od złożonego charakteru sprawy, ponad czas konieczny dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd Okręgowy przyznał skarżącej kwotę 5.000 zł mając jednocześnie na uwadze znaczenie tego postępowania dla skarżącej.

34 W pozostałym zakresie zawarte w skardze żądanie zapłaty oddalono jako bezzasadne.

35 Wobec wydania przez Sąd Rejonowy zarządzenia z 18 kwietnia 2014r. oddalono również żądanie skarżącej zalecenia sądowi rozpoznającemu sprawę podjęcia dalszych czynności w sprawie.

36 O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie § 18 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. 2013.461 ze zm.) oraz art.17 ust.3 powołanej ustawy z 17 kwietnia 2004r.

37 SSR ( del.) Roman Troll SSO Mirella Szpyrka SSO Lucyna Morys-Magiera