Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., V KO 162/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., V KO 162/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 29 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Dariusz Kala

4 w sprawie Ł.B. oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 i 3 k.k.

5 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2026 r. wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2026 r., sygn. akt IX K 1014/24

6 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

7 postanowił:

8 przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gnieźnie.

Uzasadnienie

9 Postanowieniem z dnia 21 września 2026 r., sygn. akt IX K 1014/24, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia skierowanym przeciwko Ł.B. o czyn z art. 226 § 1 i 3 k.k., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

10 W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wnioskujący podał m.in., że pokrzywdzoną we wskazanej wyżej sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy X.Y., a czyn zarzucony oskarżonemu pozostaje w związku z wykonywaniem przez pokrzywdzoną obowiązków służbowych. Zwrócił uwagę również na to, że adwokat wyznaczony do sprawowania funkcji obrońcy z urzędu złożył wniosek o zwolnienie go z tej funkcji wskazując, iż fakt zawodowych kontaktów z pokrzywdzoną (występowanie w charakterze pełnomocnika w sprawach, w których orzekała i orzeka pokrzywdzona), utrudnia zbudowanie z oskarżonym relacji opartej na wzajemnym zaufaniu. Ponadto sąd wnioskujący wskazał, że oskarżony wystąpił z powództwem cywilnym przeciwko sędziemu referentowi wyznaczonemu do rozpoznania niniejszej sprawy oraz innemu sędziemu orzekającemu w tym samym wydziale. W ocenie organu wnioskującego kumulacja opisanych wyżej okoliczności uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. Dalsze rozpoznawanie tej sprawy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy mogłoby bowiem prowadzić do powstania racjonalnych wątpliwości co do zachowania zewnętrznych gwarancji bezstronności.

11 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

12 Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

13 Nie ulega wątpliwości, że zaistniały w przedmiotowej sprawie, zreferowany również we wniosku o przekazanie, układ zaszłości faktycznych, może wywoływać tak u stron, jak i u zewnętrznych obserwatorów uzasadnione wątpliwości co zdolności Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do obiektywnego rozpoznania sprawy. Pamiętać zaś należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 § 1 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania (tak u stron, jak i w opinii społecznej) przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy.

14 Co więcej, mając na uwadze także fakt, że sędzia będąca pokrzywdzoną pełni aktualnie obowiązki orzecznicze w Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy (delegacja), konieczne jest spowodowanie nie tylko tego, by niniejszą sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd, ale i tego, by sądem tym był sąd położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań pomiędzy pokrzywdzoną a sądem orzekającym w sprawie. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gnieźnie, dla którego jednostkami nadrzędnymi są Sąd Okręgowy w Poznaniu oraz Sąd Apelacyjny w Poznaniu.

15 Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

16 Dariusz Kala